ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
8,4434
EURO
9,9725
ALTIN
484,90
BIST
1.434
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
27°C
İstanbul
27°C
Parçalı Bulutlu
Cuma Az Bulutlu
26°C
Cumartesi Az Bulutlu
29°C
Pazar Sağanak Yağışlı
26°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
31°C

NEVRUZ  TELÂŞI

NEVRUZ  TELÂŞI

        Ali ALPARSLAN

alialparslan78@gmail.com

 

Çok bilgimiz yok, ama  sanki bugünkü devletimizin evveliyatı olan Osmanlı coğrafyasında  ısrarla böyle bir gelenek göze çarpmıyor! Çünkü şimdi de halkımızda karşılığı bulunmuyor!  Türk dünyasında yaygın olduğu belli; lâkin hiçbir şekilde Farsça olan isimle oynanmamış, üç aşağı beş yukarı aynı! Farslar bu bayramı 3000 yıldan beri ilk anlamı ile  kutluyorlar; hatta  19. yüzyılda  yaygın olan  Zerdüşt esaslı  Bahailik  adlı tarikatın  ana  bayramı olarak görülüyor

 

Dostumuz Sakin Öner  edebiyatçı kimliği ile bu sütünlarda  çok güzel bir “Nevruz” yazısı yazmış; lütfetmiş bana da göndermiş, ki dikkatle okudum! Şahsen hiçbir haklı yanı olmasa da bu işi abartılı görüyorum; ne bileyim  “Nevruz”dan çok da hazzetmemişimdir! Sebebini de bilmem! Elbette çalışmalara söyleyecek bir şey yok! Çok güzel araştırmalar; akademik boyutta çalışmalar da var, yani iş pek ciddi! Öyle dalganın malganın da pek kıymeti yok! Fakat  bizler böyle bir şey bilmiyoruz; doğrusu bu kadar  “Milli” bir bayramdan haberdar olmayan  atalarımızı kınıyorum?  Bizler Suriye Türkmeni, genel olarak da “Bayat”ız! Cidden bizden daha şarktaki Bayatlar Nevruz’u kutluyorlar! Üstüne üstlük biz aile olarak “Savrani”yiz, ki Türkistan’dan geldiğimiz Sauran’da da aynı gelenek var! Vallahi insanın kendinden şüphe edesi geliyor, bu işin bir yerinde  mutlak olarak bir hatâ  var sevgili Öner!

 

Acaba sadece biz mi böyleyiz diye,  dün gece  Anadolu’nun  çeşitli yerlerindeki  dostları arayarak sordum: Anadolu’da Bektaşiler ve Kürtler’in dışında    Nevruz’ı tanıyan, hele hele  bayram olarak  kutlayan yok!  Farsça’da yeni gün anlamına geliyor ve hâlâ aynı anlamda kullanılıyor! Türk dilinde böyle bir kelime  olduğunu sanmıyoruz! Araştırmalara ve yazılara Rabbena amenna da  bu durumun ortaya konması gerekmiyor mu? İşin ilginç yanı  Nevruz  bir Bektaşi geleneği değil, hele hele Kürt  bayramı hiç değil! Öyle Sakin Öner ve diğer arkadaşların ifade ettiği gibi milli bir bayram da olamaz; olsa olsa  kültürel bir kazanımdır! Eğer böyle olmasaydı aşağı yukrı bu geleneği sürdüren bütün toplumlar  aynı tarihlerde anlaşamazdı! 3000 yıllık tarihi olan bu bayram  21-23 Mart günleri kutlanır. Yazılı olarak MÖ. II. yüzyıl Sasanî kayıtlarında rastlanıyormuş!  Aslına bakılırsa  bir Zerdüşt veya Mecusî bayramı! Dolayısiyle bu bayramı kutlayanlar için milli olduğunu söylemenin çok anlamı yok! Ateş yakılması ve ateş üzerinden  geçilmesi bile ateşperestlikle ilgili olduğunu  ortaya koymaktadır. Bugünkü Kürtler de aynı şeyi yapmıyor mu?

 

Çok bilgimiz yok, ama  sanki bugünkü devletimizin evveliyatı olan Osmanlı coğrafyasında  ısrarla böyle bir gelenek göze çarpmıyor! Çünkü şimdi de halkımızda karşılığı bulunmuyor!  Türk dünyasında yaygın olduğu belli; lâkin hiçbir şekilde Farsça olan isimle oynanmamış, üç aşağı beş yukarı aynı! Farslar bu bayramı  3000 yıldan beri ilk anlamı ile  kutluyorlar; hatta 19. yüzyılda  yaygın olan Zerdüşt esaslı  Bahailik  adlı tarikatın ana bayramı olarak görülüyor.

 

Orta Asya Türkler’i Ergenekon’dan çıkış olarak kutlarmış; tabii olarak şu meşhur  demir döğülmesi de geleneklerden! İlginçtir ki yolumuz burada da  Kürtler’le birleşiyor, çünkü onlar da “Kawa” efsanesi olarak canlandırıyorlar! 2010 yılında Birleşmiş Milletler  Pers menşeyli bu  bayramı  Nevruz Bayramı olarak ilân etmiş, ama  bizim gibi milli bayram demiyorlar; kaide adam gibi yerine oturmuş: Dünya Manevi Kültür Mirası! İşte şimdi iş sahini buldu, doğrusu bu! Bizim eski kaynaklarımızda bu tarihte ve bu adla  böyle bir bayram  olduğunu söylemek güç! M.Ö. VIII. asırda Orta Asya toplumlarında olduğu bile söyleniyor. Fakat kuvvetle muhtemel Gazneliler devrinden sonra hani şu Firdevsi rüzgarı ile yayılmış ve yaygınlaşmıştır!  İyi ki yayılmış, zaten kutlayacak bayramımız yoktu; bizim atalar dünyayı dolaşmaktan  ateşin üstünden geçmeyi akıl edememişler! Darius zamanında da İranlılar aynı adla Nevruz’u kutlamışlar!

 

Herşeye rağmen Türk kültür ve edebiyatında benzer bayramlar var! Milli tatlımız “Sümelek” bu bayramlarda ikram edilirmiş. Bizde  21 Martta kutlanan   ve baharın geldiğini müjdeleyen bayram 12 hayvanlı Türk Takvimine göre “Yılgayak” bayramıdır ki aynı zamanda yeni yılın başlangıcıdır. Selçuklular  zamanında da öyle imiş ve milâdi 21 Mart’a tekabül edermiş. Yakın kültürümüzde, Nevruz-ı Asl, Nevruz-ı Arap, Nevruz-ı Bayati, Nevruz-ı Hicaz, Nevruz-ı Acem ve Nevruz-ı Seba gibi deyimler var, fakat şahsen  detaylarını  bilmiyorum. Anadolu Beylikleri ve Osmanlı’da da varmış, “Manisa Mesir Macunu” bile  Nevruz Bayramı ile ilgili imiş!

 

Yanılmıyorsam bizim Anadolu Alevileri bu bayramı 9 Mart’da kutlamaktadır; bunu da anlamak mümkün değildir! Herhalde bu günün Aleviler arasında   ayrı bir anlamı vardır! Velhasıl muhalefet, aksi kanaat veya  mızıkçılık yapmak istemiyoruz! Bizler de, Anadolu’nun tamamına yakın yörelerde, neden bu bayram herkes gibi kutlanmıyor! İşi laf ebeliğine veya ağız kalabalıklığına getirmenin anlamı var mı, biraz ilgi gerekmiyor mu?  Bu isimle bir bahar bayramı milli olamaz,  anlama ve kutlama şekli  ayrı bir meseledir.

 

Muhabbetle.

 

______________

ilk yayını 21 Mart 2016

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Porno Gratuit Porno Français Adulte XXX Brazzers Porn College Girls Film érotique Hard Porn Inceste Famille Porno Japonais Asiatique Jeunes Filles Porno Latin Brown Femmes Porn Mobile Porn Russe Porn Stars Porno Arabe Turc Porno caché Porno de qualité HD Porno Gratuit Porno Mature de Milf Porno Noir Regarder Porn Relations Lesbiennes Secrétaire de Bureau Porn Sexe en Groupe Sexe Gay Sexe Oral Vidéo Amateur Vidéo Anal