ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü OcaklarıdövizakpchpmhpAhmet b.karabacak
DOLAR
16,3572
EURO
17,6620
ALTIN
974,08
BIST
2.450,84
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
27°C
İstanbul
27°C
Açık
Cumartesi Açık
28°C
Pazar Az Bulutlu
24°C
Pazartesi Az Bulutlu
26°C
Salı Az Bulutlu
25°C

Türk Devletler Birliği (Keneşi) nasıl ve hangi kriterlerle genişlemeli?

Türk Devletler Birliği (Keneşi) nasıl ve hangi kriterlerle genişlemeli?

Prof. Dr. Kürşad Zorlu

Bir süredir iç politika yerine özellikle Türk Dünyasındaki gelişmelere yer vermeye çalışıyorum. Bu amaçla önce Bakü’ye oradan da Kazakistan’ın Türkistan şehrine henüz ulaştım.

Zira toplumun ağır sorunları ve giderek keskinleşen kutuplaşma söyleminin siyaset üstü konuları irdelememize imkan tanıdığı söylenemez.

Türkiye kendi içerisinde “yok artık!” “Bu kadarı da olamaz!” dedirten hatalarla yüzleşirken dünyadaki gelişmeler doğru planlanmış bir konumlanmayı zorunlu kılıyor.

Tarih ve mekan etkileşimi/dengesi durmaksızın devam ediyor!

Örneğin Türkiye’nin geçmişte Suriye’de yürüttüğü birtakım yanlış politikalar şimdi daha büyük bedellerle dengeye ulaştırılmaya çalışılıyor.

Bugün Doğu ile Batı, Avrupa ile Asya ya da ABD ile onun karşısındakiler mücadelesi yeni dönemde çok kutupluluk ekseninde bir rekabeti işaret ediyor.

Bilhassa Karabağ Savaşı ve ardından Güney Kafkasya-Hazar hattında beliren imkanlar ise Türk Konseyi’ni (Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği) dikkatle izlenmesi gereken bir sürece taşıyor.

Yazının başlığında Türk Konseyi yerine “Türk Devletler İşbirliği”ni özellikle kullandım. 12 Kasım’da İstanbul’da yapılacak zirvede bu isim değişikliğinin gündeme gelmesi bekleniyor. Geçtiğimi yıl Konseyin Onursal Başkanı Nazarbayev bu öneriyi getirmişti.

Geriye dönüp bakıldığında 90’lı yıllarda da benzer bir iklim vardı. Ancak o tarihlerde çok kutupluluğun zorlu ve engebeli resmi henüz ortaya çıkmamıştı.

Gelinen aşamada Türk Devletlerinin askeri ve güvenlik anlamında birlikteliğini nasıl sağlayabileceği konuşulurken aslında bu eğilim bile tarihin akışına ilişkin bazı ipuçları veriyor.

Bir örnek vermek gerekirse Kazakistan, Kırgızistan Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütüne üyeler ve yine bu ülkelerle Özbekistan Şangay Örgütündeler… Aynı zamanda Turan Koridorunun bir parçası durumundalar… Rusya ve Çin ile kökleşmiş ilişkileri olduğu gibi Anadolu ve Kafkaslar üzerinden çok yönlü diplomasilerini kurmak ve hem de sağlam kurmak (!) istiyorlar.

Türk Dünyası aslında yerleşik modeliyle çok yönlü İlişkiler sisteminin en etkili parçalarından biri olma özelliği taşıyor.

Bu potansiyel işbirliği alanı çevresindeki küresel gelişmelerle daha da görünür hale geliyor. Afganistan, Suriye, Irak, Hazar, İpekyolu, enerji vb derken bir çok önemli hadisede fırsat ve tehlikeler manzumesi sunuyor.

Her zaman ifade ettiğim bir tespit; Türk Dünyası nüfusu açısından siyasi sınırlarının çok ötesinde bir anlam ifade ederken nüfuzu bakımından bu sınırların dışında hak ettiği birliktelik ruhunu uzun süre ortaya çıkaramamıştır.

Geçtiğimiz hafta Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Ukrayna ziyaretindeki açıklamasına Anadolu Ajansında şöyle yer verilmişti: “Bölgesel iş birliği mekanizmalarının, etkin çok taraflılık için son derece önemli olduğunu belirten Çavuşoğlu, Ukrayna’nın Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyine (Türk Konseyi) gözlemci üye olmak istediğini ve 12 Kasım’da düzenlenecek zirvede bu konunun önerileceğini dile getirdi.”

O halde Ukrayna ve sırada duran 10’dan fazla ülke neye göre bu birliğe dahil edilmeli?

YARIN bu noktadan devam edelim…

Habertürk

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.