İyi İnsan Ölçüleri Var Mıdır?
Kenan EROĞLU
** İyi insanımızın halleri, iyi adam olmanın ölçüsü nedir, ne olmalıdır?
** İyi insan; söylediklerini yaptıklarıyla yalanlamayan, kendisine yapılmasını istemediğini başkasına yapmayan, “Eline, diline, beline.” sahip ve ahdine sâdık olan, verdiği sözde duran, mazlumun kimliğine bakmadan onun acısını yüreğinde duyan, inandığı değerler için hayatını ortaya koyana iyi insan ya da adam denir.
** Hatta Peygamberimiz “Ben güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim” demiştir. Hal böyle olunca Peygamber ahlakı ile ahlaklanmadan “İyi adam, iyi insan” biraz zor olunur kanaatindeyim.
** Kim bu iyi adam? Kim ise bu iyi adam bunu biz de arıyoruz. İyilik ve güzelliklerin ilahi kaynaktan geldiğini bilmek gerekir. Gelmiş geçmiş tüm dinler “İyi insan, ahlaklı insan” temeline oturmuştur.
** İyi insan Türk ise Türk gibi davranıyor, Müslüman Türk’ün faziletini gösterebiliyor mu? Müslüman ise Müslüman’ lığın gereklerini yerine getiriyor mu? Müslüman gibi davranıyor mu?
** Kimdir bu iyi adam; Türk mü? Müslüman mı? Yoksa hiçbir şey mi? Araç camından dışarıya çöp atar mı? Yaptığı şeylerden başkalarının rahatsız olabileceğini düşünür mü? İyi adam. Çöpü çöpe atıyor mu? Sokakta sigara içiyor mu? İzmaritini sokağa atıyor mu? Arabada sigara içiyor mu?
** İyi insan, ölçülü mü? Ölçülüyse ölçüleri neyin ölçüleri? millî ve İslâmî mi? Kim bu iyi adam? Yurt dışına çıkınca, büyük şehre gidince farklı bir kişilik mi sergiliyor?
** Sigara ve alkol kullananlar iyi adam değil de sigara ve alkol kullanmayanlar mı iyi adam?
** Kim bu iyi adam? İçerde başka, dışarıda başka mı?
** Kim iyi adam? İyi adamın birtakım kural ve prensipleri var mı? Kuralsız kaidesiz mi? Kuralları toplum yararına mı?
** Devletin imkânlarını kendi menfaatine kullanmayan mı? Kendine emanet edilen makamı israftan koruyan mı? Resmi araçları hafta sonu seferber eden mi?
** Kim iyi adam iyi insan? Suya sabuna dokunmayan mı? Kimseyi rahatsız etmeyen mi? Yoksa her işe burnunu sokan, her şeye karışan mı?
** Birleştirici toparlayıcı konuşanlar mı daha çok insan? Yoksa millî menfaatleri hiçe sayanlar mı daha çok insan?
** Başkasının hakkını alıp bana/sana veren mi? İmkânları yakınlarına kullandıran mı İyi insan?
** Kendisine emanet edilen işi görevi erteleyen yakınlarına öncelik tanıyan mı?
** Benim işimi hallederken kendi görevini ihmal eden mi iyi insan?
** Bana yumuşak davranıyor, benim işlerimi hallediyor olanlar mı iyi insan?
** İnsanlık neye göre. Herkese yardım edenler mi daha çok insan?
** İyi adam tam bana göre konuştu, benim kalbimde olup da dile getiremediklerimi ifade edemediklerimi dile getiriyor diye mi o kişi iyi adam olur?
** İyi adam denilen kişinin konuşmaları bize doğru geldiği için mi? O adama “Adam gibi adam” diyoruz?
** Az konuşuyor, doğru şeylerden bahsediyor denilen kişi adam mı? Her konuda ılımlı olanlar, gerçek adam mı oluyor? Sert davrananlar adam olamıyor mu?
** Ağır, oturaklı, az konuşan kişiler mi adam? Yoksa çok konuşanlar mı adamdır?
** Adamlık neye denir? Nasıl olununca adam olunur? Nelere sahip olanlar adam olur da nelere sahip olmayanlar adamdan sayılmaz, meçhuldür.
** Adam nasıl olunur, insan nasıl olunur, ölçüsü nedir? Hiç anlatılmaz, verilmez pek de bilinmez.
** Neye göre nasıl bir adam? Bir türlü bilinmez. Adam dediğiniz, neyi yapar, neyi yapmaz, hangi düşüncelere sahiptir? Örnekleri nasıldır? Kim gibi olunur? Kime benzer bilinmez.
** İşin bu yönünün açıklamaya muhtaç olduğunu düşünüyorum. Bu “Adam ol, insan ol.” ne manaya gelir pek açık değildir.