DOLAR32,2401% -0.01
EURO34,9835% 0.1
STERLIN41,0859% 0.02
FRANG35,2698% 0.09
ALTIN2.426,12% 0,32
BITCOIN68.880,50-0.173

HIDIRELLEZ KUTLAMALARI

Yayınlanma Tarihi :
HIDIRELLEZ KUTLAMALARI

Ahmet URFALI

      “Yunus Emre bu dünyada iki kişi kalır derler

Meğer Hızır İlyas ola âb-ı hayat içmiş gibi”

 

Hıdırellez Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük’te;  “1. Hızır ve  İlyas peygamberlerin her yıl buluştuklarına inanılan 6 Mayıs günü. 2. Her yılın 6 Mayıs gününde kutlanan geleneksel bayram.”olarak gelenek ise, “Bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar, anane.” olarak tanımlanmaktadır.

Hıdırellez, ab-ı hayat içerek ölümsüzleşen Hızır ile denizlerin piri İlyas’ın kara ve deniz arasında buluşmalarından doğan bir menkıbenin halk dilinde söylenmesidir. 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gecenin sabahında gerçekleşen bu buluşma aynı zamanda bahar bayramı olarak da adlandırılmaktadır. Uzun ve meşakkatli kış günlerinden bereketli ve güzelliklerle dolu bahar-yaz aylarına kavuşmak konar-göçer Türk topluluklarında bir bayram günü olarak şenliklerle kutlanmış ve bu kültürel değer günümüze kadar ulaşmıştır.

Hızır sıcaklığı, İlyas ise suyu temsil eder. Halk inanışlarında kullanılan Hızır gibi yetişmek,  Hızır uğramış, Hızır eli değmiş gibi deyimler onun zorda kalanlara yardımcı olduğunu belirtir. Hızır’ın halk inanışındaki görevi; zor durumlarda ve felaketlerde yardımcılık, iyileri mükâfatlandırıp kötüleri cezalandırma,  bereket ve bolluğa kavuşturma ve savaşlarda yardım etme olarak belirlenmiştir.

Hıdırellez kutlamaları toplumsal dayanışmanın da bir göstergesidir. Hıdırlık adıyla anılan mesire alanlarında toplucu yapılan kutlamalarda oyunlar oynanması, eğlenilmesi toplumsal birlikteliği de güçlendirmektedir. Hıdırellez gelenekleri; şifa ve sağlık talebine yönelik olanlar, uğura, bereket ve bolluk talebine yönelik olanlar, mal mülk, mevki ve servet talebine yönelik olanlar, kısmet ve talih açmaya yönelik olanlar şeklinde dört grupta toplanmaktadır.     6 Mayıs, halk takviminde yaz mevsiminin başlangıcı sayılmış ve Hızır günleri olarak kabul edilmiştir. Bu günde kırlara çıkmak, soğuk suyla el yüz yıkamak, ateş üzerinden atlamak, söğüt ve gül dallarına çaput bağlayarak dileklerde bulunmak gibi ritüellerin kültürel köklere dayandığı da bir gerçektir. Bunlar, su ve ateşin arındırıcı, temizleyici özelliğinin hayata yansımasıdır. Hıdırellez kutlamalarının kültürel kökü; atalar, su,ateş ve tabiat kültleri dayanmaktadır.

Türk dünyasının her tarafında Hıdırellez kutlamaları halen yaşayan ve canlı olarak iştirak edilen çok eski bir Türk geleneğidir. Yeni gün anlamına gelen Nevruz, eski Türk takviminde baharın başlangıcı sayılır. Baharın başlangıcı yaylacılık, koyunculuk yapan topluluklar için çok önemli bir hadisedir. Ayrıca Nevruz, Bozkurt öncülüğünde Ergenekon’dan çıkış günü, Hz. Ali’nin Doğum günü, Hz. Ali ile Hz .Fatma’nın evlendikleri gün kabul edilerek kutlanmıştır. Ülkemizin pek çok yerinde Nevruz kutlamaları devam etmektedir.

Hıdırellez, Hızır ve İlyas peygamberlerin isimlerinin birleştirilmesinden meydana gelen bir halk söyleyişidir. Hıdırellez, 6 Mayıs günü Hızır peygamberin kurak bir yere oturması ve o yerin yeşerip dalgalanmaya başlamasıdır. Hızır ve İlyas Peygamberler 6 Mayıs günü birbirlerine kavuşurlar. Yazın başlangıcı sayılan bu kavuşma türlü törenlerle asırlardan beri kutlanır. Konar-göçer toplumlarda bahar ve yaz ayları bereket ve zenginlik demektir.

6 Mayıs günü erkenden, mümkünse güneş doğmadan önce kalkılır. Buna “güneşi üstüne doğdurmamak” denir. Halk bugün mesire yerlerinde gider, tabiatla iç içe olmak ister. Alanlara ateş yakılır. Gençler bu ateşin üstünden atlar. Dilek ağaçlarına çaput bağlanır. Gül ağacı dibine önceden yazılan dilekler veya istenen şeylerin resimleri gömülür. İp atlanır. Salıncaklar kurulur. Topluca türküler söylenir, oyunlar oynanır. Pişirilmiş yumurtalar tokuşturulur. Hazırlanan yemekler topluca yenir. Evlerinde kalanlar birbirlerine süt, yoğur, yumurta göndererek hediyeleşirler.

Ateş yakılması, süt-yumurta dağıtılması genellikle nevruz törenlerinde de görülmektedir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi bahar ve yaz mevsimleri ile ilgili bu iki gelenek zaman içerisinde birleştirilerek Hıdırellez olarak kutlanmaktadır.

Hıdırellez;  şehrin sıkıcı, gergin ve bunaltıcı ortamından uzaklaşma günü olarak güncelleştirilebilir. Aşırı bireyselleşmeye karşı birlik ve beraberliğin pekişmesine vesile olabilir. Köksüz ve ruhsuz popüler kültür ve yerine, töreye bağlı bir bayram olarak  sevgi bağlarını  güçlendirici özelliği öne çıkarılabilir.  Kültür kurum ve kuruluşları bu konuyu yeniden değerlendirmelidir.

Hıdırellez Bayramımız kutlu olsun.

 

 

 

 

 

YORUM YAP

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort