DOLAR
8,7540
EURO
10,3892
ALTIN
496,61
BIST
1.391
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Gök Gürültülü
23°C
İstanbul
23°C
Gök Gürültülü
Pazar Gök Gürültülü
25°C
Pazartesi Gök Gürültülü
26°C
Salı Parçalı Bulutlu
26°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
27°C
Kurallar çiğnenmek için değil uyulmak içindir Toplumlar huzur içinde yaşadıkları zaman mutlu olurlar. Mutlu olunması toplumdaki olumsuz söz, davranış ve eylemlerin hiç olmaması veya az olması sonucunu getirir. İnsan bireydir ama toplumda yaşamaya elverişli sosyal bir varlıktır. Birey yalnız yaşadığı zaman değil insanlar arasında yaşadığı sürece mutlu olan canlıdır. Yaratan...
Bosnalı Bir Kahraman          İ S M E T  H O C A Ahmet  B.KARABACAK         Kısa bir süre önce Bosna Kasabı denen bir cani Avrupa mahkemesi tarafından ömür boyu hapse mahkûm edildi. Bu hüküm yüzlerce masum kişiyi  ne geri getirir, ne de acıları  yok eder. Binlerce Bosnalı kadının ve kızın tecavüze...
Bir meselden çıkan ibret! Harun KILIÇ Adamın biri gitmiş Nasreddin Hoca’ya “Yahu hocam bizim ev pek dar, sığamıyoruz bir türlü, ama büyük eve de paramız yetmiyor, ne yapayım?” diye sormuş. Hoca bu abuk soru karşısında ne desin, kafasını karıştırmış biraz, düşünür gibi yapmış sonra da “Senin tavukların vardı değil mi?”...
Yumurta tavuk, tavuk yumurta hikâyesi Fuat YILMAZER Yaptıklarının farkındalar mı bilemem ama ülkemiz çok sıkıntılı döneme giriyor. İktidar bloğu da, muhalefet bloğu da sevgisizlik, ayrışma, kutuplaştırma politikalarını bilerek isteyerek sürdürüyor. Halk ekonomik anlamda perişan, sosyal ve siyasal anlamda hoşnutsuz, iktidar buna çözüm yolu üretmek, çare bulmak için çalışmak yerine futboldaki...

Irak’ta Türkmen Partilerinin Tarihçesi

Irak’ta Türkmen Partilerinin Tarihçesi

Ümit Köprülü

2003 yılı öncesi diktatör Saddam rejimi döneminde ve o rejimin düşmesinden bu yana, Irak’ta kurulmuş olan bir çok Türkmen siyasi parti  ve kuruluşları faaliyet yapmıştır . Bu yazımızda o parti ve örgütleri mercek altına alarak tarihlerine bir göz atmak istedik.

  • Rahmetli Bahattin Kocava 1979 yılında Suriye’de Türkmen Ulusal Demokrat Partisini kurdu. Parti Irak Milliyetçi Ulusal Cephesine katılan tek Türkmen örgütü idi. Rahmetli Mehmet Reşit, Rahmetli Dr. Fazıl Demirci, Hasan Süleyman, Abbas Abdullah Kasap ve Enver İzzettin’in adları, örgütü oluşturan üyelerin başında yer almaktaydı. Ayrıca Dr. Mehmet Sait Ketene Libya ve Aydın Beyatlı da örgütün Türkiye Temsilcileri idi. Ancak örgüt Suriye Hükümeti ile ve cephe içi baş gösteren sorunlardan ötürü çalışmalarını dondurup kendini feshetmiştir.
  • Kasım 1988 tarihinde Ankara’da Dr. Muzaffer Arslan önderliğinde kurulması ilan edilen Irak Milli Türkmen Partisi, 1994 yılında kurulan Irak Türkmen Cephesinin çatısı altına girmiştir. Dr. Muzaffer Arslan 1996’ya kadar partinin başkanlığını sürdürmüştür. Ardından parti başkanlığını üstlenen Kerkük İl Meclisi Üyesi Mustafa Kemal Yayçılı, 15 Mayıs 2004’te Kerkük’ün Tuzhurmatu İlçesi yakınlarında, içinde bulunduğu araca ateş açılması sonucu hayatını kaybetmiştir. Başkanlığı bir zamanlar da Cemal Şan yaptıktan sonra hal hazırda eskisi gibi etkin olmayan partinin başkanı İsam Adil Terzi’dir.
  • 1993 yılında faaliyetini başlatan Türkmen Milliyetçi Haraketi’nin adı 1994’te Demokrat Ulusal Türkmen Hareketi olarak değiştirilmiştir. Genel Merkezi Londra’da bulunan Hareket Başkanı Emekli Albay Aziz Kadir Samancı idi. Etkinlikleri genellikle Türkmen tanıtımı, uğradıkları haksızlık ve gözardlarının devletlerarası mercilere ulaştırmak ve yasal haklarını savunmakla yoğunlaşmakta idi. Hareket 17 Temmuz 1995’te Birleşik Irak Ulusal Kongresi’ndeki üyeliğini dondurmuştur.
  • Irak Türkmenleri İslami Birliği’nin doğumu 2 Mart.1991 rastlamaktadır. Genel Bürosu Şam’da olan Birliğin İran İlleri ( Şiraz, Kum, Esfahan )’ da üç bürosu daha varmış. Kurulduğu günden birliğin başkanı Abbas Al Bayati’dir. Birliğin Al Delil adında bir gazetesi yayınlanmıştır. Başkan Al Bayati ve birliğin diğer kurmayları Saddam sonrası Irak’ta kurulan tüm hükümetlerde önemli görevler almış ve söz sahibi olmuşlardır, ancak Türkmen sorunuyla hiç bir dönemde ilgilenmemişlerdir.
  • Türkmeneli Partisi’nin ilanı da 1992 yılında Aydın Abbat Beyazlı, Riyaz Sarıkahya, Ahmet Ali Çadır, Mükerrem Garip Kasap ve Ayhan Bayraktar tarafından Kuzey Kıbrıs’ta edilmiştir. İlk adı Türkmen Birlik Partisi idi. Genel Merkezi Kerkük’te bulunan parti başkanlığını Riyaz Sarıkahya sürdürmektedir. Parti 1994 yılında kurulan Irak Türkmen Cephesini oluşturan partilerin birisidir.
  • 1995 yılında Erbil’de kurulan Türkmen Bağımsızlar Hareketi’nin ilk Başkanı Ferit Çelebi idi. 1994’te Irak Türkmen Cephesini oluşturun üç partiden birisi olan Türkmen Bağımsızlar Hareketi Başkanı Kenan Şakir Uzayir Ağalı’dır.
  • Türkmen Halk Partisi 1997 yılında Irak Türkmen Cephesi’nin ilk başkanı Dr. Turhan Ketene tarafından kurulmuş ve kısa süre sonrası etkinliğini dondurmuştur.
  • 24 Nisan 1994 tarihinde Irak Milli Türkmen Partisi, Türkmeneli Partisi, Türkmen Bağımsızlar Hareketi, Türkmen Kardeşlik Ocağı, Türkmeneli İşbirliği ve Kültür Vakfı, Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği gibi oluşumları çatısı altına almak üzere kurulan Irak Türkmen Cephesi’nin Başkanlığı 9 Nisan 2003 öncesine kadar Erbil’de idi. 1. ve 2. Türkmen Kurultayları da Erbil’de yapılmıştır. Saddam Rejimi devrildikten sonra , 12-15 Eylül 2003’te Kerkük’te gerçekleşen 3. Türkmen Kurultayı’nda ITC Başkanlığı’nın Kerkük’e taşanma kararı alınmıştır. Dr. Turhan Ketene’nin ilk başkanı olduğu Cephe’ye Vedat Aslan, Dr. Sinan Çelebi, Avukat Sanan Ahmet Ağa, Dr. Faruk Abdullah Abdurrahman, Dr. Sadettin Ergeç beyler de başkanlık yapmışlardır. En son 5. Kurultayını 13-14 Temmuz 2008’ de Kerkük’te bir sürü sorunlarla tamamlayan ITC, ondan sonra bir daha kurultaya gitmemiştir. 2011’de Başkanlığından istifa eden Dr. Sadettin Ergeç yerine bugünkü Başkan Erşet Salihi seçilmiştir.
  • 2004 yılında ilanı gerçekleşen Irak Türkmen Adalet Partisi, kurulduğundan bugüne Enver Bayraktar tarafından yönetilmektedir. Irak Türmen Cephesi Başkan Yardımcısı Milletvekili Hasan Turan da Başkan Yardımcısıdır.
  • 2005’te Dr. Faruk Abdullah Abdurrahman Liderliğinde doğan Türkmen Karar Partisi de başkanının Londra’ya yerleşmesi nedeniyle bir süre rahmetli Emekli Albay Yavuz Ömer Adil tarafından yönetilmiştir. 3. kongresini Kerkük’ün Şehit İbrahim İsmail salonunda düzenleyen parti Başkanlığına Kerim Zeynel Dabbağ’ı seçmiştir.
  • Çalışmalarına bir dernek olarak başlayan Türkmen Hak Partisi, Eylül 2013’te siyasi bir partiye dönüştü. Aralık 2014’te gerçekleştirdiği birinci kongresinde Dr. Turhan Müftü’yü başkan seçti.
  • Türkmen Milliyetçiler Topluluğu da uzun yıllar Türkmen davasını üstlenmiştir. Türkmen Şairi Şemsettin Türkmenoğlu topluluğun uzun yıllar başkanlığını yapmıştır.
  • Kerkük’te etkinliği yoğun olan ve Hüsam Türkmen’in Başkanı olduğu Türkmen Milliyetçi Hareketi de bu yazımıza dahil son Türkmen siyasi oluşumumuzdur. Tabii bunların yanında etkin olmayan bir kaç oluşum da olmuştur.
  • Bir de Bölgesel Kürt Yönetimi siyasi oluşumları hesabına çalışan kukla parti ve örgütler vardır. Onların etkinlikleri davamıza yarardan ziyade zarar vermektedir.
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.