DOLAR
EURO
STERLIN
FRANG
ALTIN
BITCOIN

İSA YUSUF ALPTEKİN 

Yayınlanma Tarihi :

Murat Gedik

Doğu Türkistan büyük Türkistan’ın bir parçası olup Çin devletinin işgali altındadır. Esir Türkler deyince ilk sıralarda gelir bu Türk Yurdunun adı aklımıza; esir Uygur Türkleri.

Nice mücadeleler vermiştir bu Türkler Çin zulmünden ve esaretinden kurtulmak için. İsa Yusuf Alptekin işte bu mücadelelerde ilk akla gelenlerden biridir. Onun hayatı ve mücadelesi milleti için bir ışık olup Türk milletinin gönlünde taht kurmuştur. İsa Yusuf Alptekin adı Doğu Türkistan ile adeta özdeşleşmiştir.


Doğu Türkistan’ın Kaşgar vilayetine bağlı Yenihisar ilçesinde 1901 yılında bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak dünyaya gelir İsa Yusuf Alptekin. Ailenin 12 çocuğu olur fakat bunlardan 9’u küçük yaşlarda vefat eder, İsa Yusuf Alptekin hayatta kalan 3 kardeşin en küçüğüdür. Abisi Hüseyin Doğu Türkistan’ın bir dönem Ruslar tarafından işgal edildiğinde Ruslar tarafından şehit edilir. İsa Yusuf Alptekin ben Rus aleyhtarlığı çalışmalar yaptığımdan dolayı abim şehit edilmiştir demektedir.

Babası İsa’yı din alimi olarak yetiştirmek ister. Çin kaymakamının isteği üzerine İsa Yusuf Alptekin Çin okuluna yazılır. Babası bu Çin okuluna gitmesi için din eğitimini de şart koşar ve İsa Yusuf Alptekin okul dışında medrese eğitimi de alır. Doğu Türkistan’da okuma imkanları fazla olmadığı için İsa Yusuf Alptekin sadece Çin okulu ve medrese eğitimi almıştır. O asıl eğitimini Batı Türkistan’da edineceği tecrübeler ile alacaktır. Bir başka eğitim mekanı ise Meşreb Meclisi’dir.  İsa Yusuf Alptekin bu mecliste yiğitbaşlık derecesine kadar yükselir.

İsa Yusuf Alptekin erken yaşlarda memuriyete atılır ve Türkçe öğretmenlik yapar. Kaymakamın güvenini kazandığı için, aynı zamanda kaymakama Türkçe öğretir, yabancılar arasında anlaşmazlıklara bakan bir makam olan harici irtibat memurluğu görevinde de bulunur. Yenihisar ilçesinin kaymakamı Andican’a Çin konsolosu olarak tayin edilir. Çinli kaymakam İsa Yusuf Alptekin’i de yanında Rus işgali altında olan Batı Türkistan’a tercüman olarak götürür. Konsolos 3 sene Andican ve 3 sene Taşkent’te görevde bulunur, bu 6 yıl boyunca İsa Yusuf Alptekin konsolosun yanında görevde bulunur.

İsa Yusuf Alptekin Batı Türkistan’da Türklerin Ruslara karşı vermiş oldukları mücadelelere ve çekmiş oldukları eziyetlere şahit olur. 6 yıl boyunca Batı Türkistan’ın şehirlerine ziyaretlerde bulunur ve Türk milliyetçileri ile buluşur ve onlarla işbirliğinin yollarını araştırır. Elinden geldiği kadar Batı Türkistan’da hem Batı hem de Doğu Türkistanlılara yardım etmeye çalışır. Aynı zamanda Doğu Türkistanlılara komünizm tehlikesine karşı uyarır. Milletine hem Çin’in hem de Rus’un emperyalist düşüncelerini anlatmaya çalışır. Batı Türkistan’da henüz şehit edilmemiş olan milli şair Çolpan ile buluşması İsa Yusuf Alptekin’i çok etkiler. Çolpan’ın şu sözleri İsa Yusuf Alptekin için ömrünün sonuna kadar vereceği mücadelede hep aklında olacaktır: “İsa bey, gerek bizim gerekse sizin için yapılacak şey, adam yetiştirmek! Her şeyden anlayacak adam yetiştirmek! Ne çekiyorsak, adamsızlıktan çekiyoruz. Türkiye ve Almanya’ya çok sayıda talebe göndermek lazım!”

Yanında görevde olduğu konsolosun görevinden alınması sonrası İsa Yusuf Alptekin Pekin’e gider. Burada “Doğu Türkistan Vatandaşlar Cemiyeti”ni kurar ve “Çin Türkistanı’nın Avazı” adlı dergiyi hayata geçirir.

İşgalci Çin Doğu Türkistan’da baskılarını artırmaya devam etmektedir. Türklerin Kumul’daki başlatmış oldukları ayaklanma sonrası 1933’te “Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti” kuruldu, merkez Kaşgar. Maalesef bir yıl sonra bu devlet Çin tarafından ortadan kaldırılır ve Doğu Türkistan tekrar işgal edilir. Nankin’de bulunan İsa Yusuf Alptekin milletine milli şuur çalışmalarında hızla devam eder ve bu ayaklanma hareketinde yer almamıştır.

1936 yılında İsa Yusuf Alptekin Çin Millet Meclisi üyeliğine seçilir. Çin – Japon anlaşmazlıkları konusunda Çin tezini anlatması için İsa Yusuf Alptekin İslam ülkelerine ziyaret etmekle görevlendirilir. İki yıl sürecek olan bu seyahatte İsa Yusuf Alptekin görüştüğü yetkililere Doğu Türkistan davasını anlatma fırsatını bulur. Hindistan’da Muhammed Ali Cinnah ve Gandi, Suudi Arabistan Kralı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı gibi yetkilileri ziyaret eder ve davasını dile getirir. İsa Yusuf Alptekin aynı zamanda gittiği ülkelerde Doğu Türkistanlılarla da temasa geçer ve onları teşkilatlanmaları için teşvik eder. İsa Yusuf Alptekin Afganistan’da aynı zamanda 1933 ayaklanmasının kahramanlarından olan Mehmet Emin Buğra ile görüşür. İsa Yusuf Alptekin Müslüman devletlerden gereken yardımı göremez ve Çin’e döner, mücadelesine kaldığı yerden devam eder.

İsa Yusuf Alptekin’in Doğu Türkistan’ın şartlarının değiştirilmesi için yapmış olduğu bütün girişimler Çin Millet Meclisi tarafından ret edilir. Bu arada Mehmet Emin Buğra ailesiyle beraber Çin’e döner ve İsa Yusuf Alptekin ile Doğu Türkistan mücadelesini beraber yürütürler. 1944’te İli ayaklanması sonrası Ali Han Töre önderliğinde “Şarki Türkistan Cumhuriyeti” kurulur. Bu Devlet’te uzun yaşamaz, İsa Yusuf Alptekin ve Mehmet Emin Buğra’nın da içinde yer aldıkları “Doğu Türkistan Eyaleti Hükümeti” kurulur. Bu hükümetin başkanlığı Çinliler tarafından yürütülürken, 1947’de başkanlık Türklere bırakılır; Mesut Sabri Başkan, İsa Yusuf Alptekin Genel Sekreter. Yeni hükümet Türk milliyetçiliği doğrultusunda hareket ettiği için Ruslar ve Çinliler çok rahatsız olurlar. Bir dönem Altayları Çinlilerden temizleyen Kazak Türk’ü Osman Batur’un Hükümet tarafından davet edilmesi rahatsızlığı iyice artırmış ve Hükümet Çin tarafından azledilmiştir.

1946 yılında İsa Yusuf Alptekin Urumçi’de “Altay” adlı bir mecmua çıkarır. Ardından da “Erk” adlı bir gazete hayata geçer. Bu gazetenin başta sağ tarafında “Biz Milliyetçiyiz, Biz Halkçıyız, Biz İnsaniyetçiyiz”, sol tarafında ise “Irkımız Türk, Dinimiz İslam, Yurdumuz Türkistan’dır” yazılmıştır. Bu arada Rusya’nın da çalışmalardan rahatsızlıkları gittikçe artıyor ve artık açıktan saldırılmaktaydı. Rusların Taşkent Radyosu’ndan saldırılarından bir örnek: “Pan – Türkizmin merkezi Ankara idi. Şimdi Urumçi’ye taşındı. Pan – Türkistlik hareketini Türkiye’de başlatan ve idare eden adamlar Fuat Köprülü, Besim Atalay vb. idi. Şimdi bunun temsilciliğini Mesut Sabri, Mehmet Emin Buğra ve bilhassa İsa Yusuf Alptekin yapıyor. Urumçi, Pan – Türkizmin ikinci merkezi oldu. Mesela, Kazak, Kırgız, Özbek ve Tatarlar Türk değildir. Ama bunları Türk yapmaya çalışıyorlar. Bu adamlar Kazak, Uygur, Özbek, Tatar ve Kırgız milletini asimile edip Türk yapmaya çabalıyorlar. Türkçe konuşmak Türk değildir.”

Çin’de komünistler iktidarı ele geçirme mücadelesi esnasında Pekin’i işgal ederler ve Doğu Türkistan’a yönelirler. Bu sebepten ‘Doğu Türkistan davasının’ savunulması için hicret kararı alınır. İsa Yusuf Alptekin ve Mehmet Emin Buğra 852 kişi ile Keşmir’e doğru yola çıkarlar. 54 kişi yolda hastalık ve vahşi doğa şartlarından dolayı hayatını kaybeder. Ladak’a (Hindistan) ulaşıldığında onlarca kişinin el ve ayak parmakları donmuş olmaktan dolayı kesilir. İlk sınır geçme teşebbüsünde İsa Yusuf Alptekin Çin askerleri tarafından tutuklanmış ve işkenceler de görmüştür.

Uzun uğraşılar sonrası 1952’de Türkiye Doğu Türkistanlıların iskanlı göçmen olarak Türkiye’ye yerleşmelerini kabul eder. Bu Mehmet Emin Buğra ve İsa Yusuf Alptekin’in yapmış oldukları resmi görüşmelere ve basın yoluyla davalarını canlı tutmalarının neticesidir. Mehmet Emin Buğra 1952, İsa Yusuf Alptekin 1954’te Türkiye’ye yerleşirler. 1957’de İsa Yusuf Alptekin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olur.

Tarihte düzenlenen ilk Doğu Türkistan Kurultayı’nda (Hicaz Kurultayı, 1954) Mehmet Emin Buğra ve İsa Yusuf Alptekin’e vekaletname verilir ve liderlikleri tasdiklenmiş olur. Kurultay kararından: “M. Emin Buğra ve İsa Yusuf Alptekin’i Hicaz’daki bilumum muhacirler adına vekil tayin ettik. Bu iki nefer milli liderlerimizin bu haktaki her bir sözünü bütün Türkistanlıların sözü, her bir teşebbüs ve hareketini Türkistan halkının teşebbüsü ve hareketi kabul ederiz.”

Mehmet Emin Buğra’nın Türkiye’de başlatmış olduğu yayın faaliyetini İsa Yusuf Alptekin tarafından da sürdürülür. 1960 yılında “Doğu Türkistan Göçmenler Cemiyeti” kurulur. Basın yoluyla ve konferanslarla “Doğu Türkistan davası” anlatılmaya çalışılır. “Doğu Türkistan’ın Sesi” isimli dergi (1984) Türkçe, Arapça ve İngilizce olarak yayınlanır. 1983’te “Doğu Türkistan Neşriyat Merkezi,” 1986’da “Doğu Türkistan Vakfı” kurulur. Çeşitli ülkelerde konferanslara katılan İsa Yusuf Alptekin 1980 yılında Mekke’de düzenlenen Dünya İslam Birliği Kurucular Meclisi üyeliğine de seçilir.

Yılmak, yorulmak, pes etmek nedir bilmeyen İsa Yusuf Alptekin 1995 yılında vefat etti ve İstanbul’da Topkapı Mezarlığı’na defnolundu. Eserlerinden bazıları: Doğu Türkistan Davası, Unutulan Vatan Doğu Türkistan, Doğu Türkistan İnsanlıktan Yardım Bekliyor…….

İsa Yusuf Alptekin diplomat yönü ile ağır basan bir şahsiyettir. Şiddetten ziyade aklı selim ve uzun vadeli çalışmaların çözüme götüreceğine inanan birisiydi. Yusuf Has Hacib kütüphanesini ve Doğu Türkistan Milli Oyun Ekibi’ni kurarak davasının anlatılmasında her yolu denemiştir. “Gönül arzu eder ki, Doğu Türkistan meselesinin halledilmesi davasında öncülük şerefi Türkiye’nin olsun” diyerek Türkiye’ye ayrı bir önem verirdi. Türk milletini bir bütün olarak kabul eder ve kabileciliğe karşı çıkardı: “Biz Türk’üz, Özbek, Kırgız, Uygur, Kazak, Tatar… Türk milletinin birer kabilesidir. Bir insandan 5-6 oğul doğduğu takdirde hepsine aynı ad verilmez. Hepsinin adı ayrı ayrıdır ama ana-babası birdir.”

Murat Gedik, Yeni Düşünce Dergisi Ocak 2017

YORUM YAP

Bağdar Caddesi Escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortdeneme bonusu veren sitelerhttps://www.tedxpenn.com/escort ankaraankara escorthttps://greenhousecraftfood.com/ataşehir escortMebbistrendyol indirim kodustarzbetpiabetbonusxslotmarsbahisistanbul escort bayanseomatadorbetimajbetmarsbahiskavbetjojobetnakitbahisonwinsahabetFenomenbetdeneme bonusu veren sitelercasibom giriştarafbetbetturkeybetturkeystarzbetxslotxslotzbahiszbahisgrandpashabetgrandpashabetBetpas thebarbeehousewife.comcasibomholiganbetGiriş jojobetjojobet girişJojobetbettiltjojobetjojobetgaziantep escortgaziantep escortjojobetmarsbahisjojobetportobetJojobethacklinkcasibomjojobetjojobetmatadorbetmarsbahismarsbahismislibetjojobetholiganbetmarsbahisjojobettipobethttps://yeni.bio/gates of olympushttp://www.robinchase.org/https://www.wcle.org/https://www.birbuketmeyve.com/sweet bonanzacasinolevantnakitbahis girişcasibomCasibom Girişcasinolevantcasinolevantbettiltbettiltbettilt girişbettilt girişcasinolevant girişbetoffice girişbetoffice girişCasibommatbet girişcasibomMadridbetgrandpashabet girisgrandpashabetmatbetgrandpashabetmarsbahisGrandpashabetgüvenilir bahis sitelericasibomasyabahiscasibomjojobetjojobetgrandpashabetmeritking girişmarsbahis girişmarsbahismatbetbetpark girişsahabetmatbetholiganbet girişbahsegelmatadorbetcasibombetebetcasibommatbetsekabetsahabetholiganbetSahabetCasibombetebetdeneme bonusuMarsbahisMatbetnakitbahisjojobetjojobet girişmarsbahishacklinkextrabet girişmeritkingpusulabetHoliganbet
escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort