TDT 13. Ankara Zirvesi’nde liderlerin imzaladığı 163 maddelik Ankara Bildirisi; savunma sanayiinden uzay teknolojilerine, Zengezur Koridoru’ndan ortak alfabeye kadar Türk dünyasının 21. yüzyıldaki küresel güç mimarisini resmen ilan etti.
Türk milletinin asırlık hasretleri, başkent Ankara’da imzalanan tarihî bir mutabakatla geleceğin küresel gücüne dönüşüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla toplanan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi, devlet ve hükümet başkanlarının altına imza attığı 163 maddelik devasa Ankara Bildirisi ile tamamlandı.
Dönem başkanlığının resmen Türkiye tarafından devralındığı zirve; Türk Devletleri Teşkilatı’nı danışma ve kültürel dayanışma platformu olmanın çok ötesine taşıyarak, müşterek savunma vizyonu, kesintisiz lojistik ağları ve yüksek teknoloji ortaklığı olan bir dünya aktörüne dönüştürdü.
Bildirinin en dikkat çekici maddelerinin başında askerî ve güvenlik iş birlikleri geldi. Türkiye’nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayii Koleji kurulması yönündeki irade resmîleşti. Bakü’de temelleri atılan iş birliği yol haritası uyarınca; Türk cumhuriyetlerinin silahlı kuvvetleri arasında doktrin birliği, ortak personel eğitimi ve savunma teknolojilerinde yerli kabiliyetlerin entegrasyonu hız kazanacak.
Ayrıca sınır aşan suçlar, terörizm ve hibrit tehditlere karşı TDT Siber Güvenlik Konseyi ile Suçla Mücadele Konseyi kurulması için istişarelerin ivedilikle tamamlanması karara bağlandı.
Ulaştırma ve ticaret sahasında Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru’nun güçlendirilmesi ve Zengezur Koridoru ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun bu ağa eklemlenmesi taahhüt edildi.
Bununla birlikte, Türk dünyası insanının kaynaşmasını hızlandıracak devrim niteliğinde bir öneri kayda geçti: Üye ülkelerin uluslararası havalimanlarında birbirlerinin vatandaşları için özel geçiş şeridi oluşturulması tavsiye edildi. Karar yürürlüğe girdiğinde, bir Türk cumhuriyeti vatandaşı Taşkent’ten Bakü’ye, Bişkek’ten İstanbul’a seyahat ederken üçüncü ülke muamelesi görmeyecek; kendi ailesinin havalimanında karşılanır gibi özel şeritlerden geçecektir.
Teknoloji başlığında Türk dünyası uzay ligine adım attı. TDT bayrağı altında geliştirilen 12U ebadındaki küp uydu “TDT-SAT”ın üretim aşamasının başarıyla tamamlandığı duyuruldu. Hukuki ve teknik süreçlerin ardından yörüngeye fırlatılacak olan uydu, Türk uzay ajanslarının ortak veri havuzunun ilk gök gözü olacak.
Kültürel sahada ise Bakü’de uzlaşılan 34 Harfli Ortak Türk Alfabesi kılavuz ilkeleri onaylanarak eğitim ve edebiyat dünyasında yaygınlaştırılması desteklendi. Spor alanında da Türk dünyası sporcularının liglerde yabancı statüsünden çıkarılması ve üye ülkeler arasında “Türk Kupası” düzenlenmesi karara bağlandı.
Zirvede KKTC Cumhurbaşkanı’nın devlet ve hükümet başkanlarıyla aynı masada yer alması, Kıbrıs davasının Türk dünyasının ortak meselesi olduğunu dünyaya haykırdı. Bildiride; Kıbrıs meselesinin adadaki mevcut gerçekler temelinde çözülmesi gerektiği vurgulanarak Kıbrıs Türk halkının özden gelen eşit haklarına sarsılmaz destek verildi.
Teşkilatın Genel Sekreterliği görevine Özbekistan temsilcisi Büyükelçi Mirvokhid Azimov seçilirken, bir sonraki 14. Zirve’nin 2027 yılında Özbekistan’da yapılması kararlaştırıldı.
Ankara’da atılan bu 163 imza; Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” mefkuresinin, Bilge Kağan’ın bengü taşlarında yankılanan devlet töresinin ve Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsızlık ufkuna çizdiği büyük Türk asrının ete kemiğe bürünmüş tescilidir.
