alanya escort manavgat escort fethiye escort kemer escort didim escort çanakkale escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort Hatay escort Aydın escort İzmir escort Ankara escort Antalya escort Bursa escort İstanbul escort Kocaeli escort Konya escort Mardin escort Mersin escort Samsun escort Sinop escort Tekirdağ escort Rize escort Amasya escort Balıkesir escort Çanakkale escort Bolu escort Erzincan escort Şırnak escort Adana escort Van escort Yozgat escort Zonguldak escort Afyon escort Adıyaman escort Bilecik escort Aksaray escort Ağrı escort Bitlis escort Siirt escort Denizli escort Burdur escort Diyarbakır escort Edirne escort Düzce escort Erzurum escort Kırklareli escort Gaziantep escort Giresun escort Kilis escort Kars escort Karabük escort Kırıkkale escort Kayseri escort Kırşehir escort Malatya escort Maraş escort Manisa escort Muş escort Muğla escort Kastamonu escort Ordu escort Nevşehir escort Sakarya escort Osmaniye escort Şanlıurfa escort Sivas escort Trabzon escort Tokat escort Ardahan escort Bartın escort Karaman escort Batman escort Bayburt escort Bingöl escort Elazığ escort Gümüşhane escort Hakkari escort Eskişehir escort Isparta escort Yalova escort Uşak escort Iğdır escort adana escort adiyaman escort afyon escort agri escort aksaray escort amasya escort ankara escort ardahan escort artvin escort aydin escort balikesir escort bartin escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingol escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort canakkale escort cankiri escort corum escort denizli escort diyarbakir escort duzce escort edirne escort elazig escort erzincan escort erzurum escort eskisehir escort gaziantep escort giresun escort gumushane escort hakkari escort hatay escort igdir escort isparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaras escort karabuk escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kibris escort kilis escort kirikkale escort kirklareli escort kirsehir escort kocaeli escort konya escort kutahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort mugla escort mus escort nevsehir escort nigde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort sanliurfa escort sinop escort sivas escort tekirdag escort tokat escort trabzon escort usak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort
betexper
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
13,7033
EURO
15,5541
ALTIN
785,05
BIST
2.005
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
13°C
İstanbul
13°C
Sağanak Yağışlı
Perşembe Çok Bulutlu
13°C
Cuma Sağanak Yağışlı
18°C
Cumartesi Çok Bulutlu
17°C
Pazar Sağanak Yağışlı
16°C

Dr. Hayati BİCE: Kur’an-ı Kerim’de “Kavim”

Dr. Hayati BİCE: Kur’an-ı Kerim’de “Kavim”

Kur’an-ı Kerim’de “Kavim” ve “Da’vây-ı Kavmiyyet”

Dr. Hayati BİCE

 

Bir önceki yazımda Kur’an-ı Kerim’de insanların genetik farklılıklarına değinildiğini, bunun insan topluluklarının ırk, kabile, soy anlamında farklılaşmasının ilahi bir takidir olarak değerlendirilmesinin mümkün olduğunu yazmıştım. Millet, milliyet konusunda başlayan tartışmalar nedeniyle girdiğim bu konuda Türk milliyetçilerinin “kavmiyyetçilik” ile suçlanmasına değinmediğim konusunda gelen bir uyarı ve kavim konusuna Kur’an-ı Kerim’de  nasıl yer verildiğini sorulması üzerine “kavim” kavramının da tartışılması gereğini anladım.

 

Kur’an-ı Kerim’de “Kavim” Nasıl Yer Alıyor?

Kur’an-ı Kerim’de insan topluluklarının tasnif eden kavramlardan en sık kullanılanın “kavim” kelimesi olduğunu gördüm. Yaptığım değerlendirmeye göre Kur’an-ı Kerim’de “kavim” kelimesinin tam 376 kez kullanılması bu kavramın önemini ortaya koyar. Kabile kelimesinin sadece bir kez, aşiret ve millet kelimelerinin de bu rakamla kıyaslanamayacak kadar yerde kullanıldığını düşünürseniz konunun önemi ortaya çıkar.

Ancak hemen belirteyim ki, millet kelimesi gibi kavim kelimesi de Türkçe’ye aktarılırken anlam kaymasına uğratılmıştır. Öyle ki, bu araştırmayı yapana kadar ben de “kavim” kelimesinin “aralarında soy birliği insan topluluğu” anlamında kullanıldığını düşünüyordum. Oysa yaptığım araştırmada gördüm ki, Kur’an-ı Kerim’de bu kavram soy birliğine özel bir vurgu yapılmadan bağımsız olarak herhangi bir insan topluluğu için kullanılmaktadır.

Hemen örnekleyeyim:

Kavim kelimesinin Kur’an-ı Kerim’de en sıklıkla kullanıldığı iki kalıp “kâfirler kavmi” (7 kez)  ve “fâsıklar kavmi” (9 kez) ibareleridir.  Kâfir ve fâsık kelimelerinin ırk/soy bağlılığı anlamında asla kullanılamayacağını düşünürseniz benim gibi siz de şaşırmış olmalısınız. Bu olumsuz ibarelerdeki kavim kelimesi, bir yerde de “âbidler –çok ibadet edenler- kavmi” olarak olumlanarak kullanılmıştır.

Öncelikle kavim kelimesini ırk/soy bağlamından çıkaran bu tesbitten sonra, ancak dolaylı olarak ırk/soy bağlamına işaret eden “Nuh kavmi” , “İbrahim kavmi”, Lut kavmi gibi peygamberlerin içerisinden çıktığı topluluklara işaret için kullanıldığını görmekteyiz. Aslında bu Peygamberlerin tebliğine muhatap olan insanların ırk/soy yönünden homojen topluluklar değil birer kabile koalisyonu olduğunu düşünürsek burada dahi, ırk/soy bağlamını öne çıkartmak zorlaşır. Özellikle Hz. İbrahim’in muhatap olduğu Mezopotamya halklarının bugün bilinen isimlerinin bir düzineyi bulduğunu düşünürsek bu konu daha iyi anlaşılacaktır. Şahıslara işaretle kavim ifadesinin kullanılması sadece peygamberlere özgü değildir. Firavun’un hükmü altındaki insan topluluğu için de “Firavun kavmi” ibaresinin kullanılması kavramın –tabiri caiz ise- laik bir kapsamı olduğunu göstermektedir.

 

…Ve “Kavmiyyet”çilik Suçlaması


Kavim kelimesi insan toplulukları söz konusu olduğunda bu şekilde bambaşka terkiplerin parçası olduğuna göre Türk milliyetçilerine kendilerini İslâmcı” sayanların “kavmiyyetçilik”  suçlamasının ne kadar afâkî bir varsayım olduğu ortaya çıkar. Ancak burada son yüzyılın Türk milliyetçilerine de bir sitemim olacak. Kur’anî ıstılahlara bizim neslimize göre daha yakın bir eğitim sürecinden geçen öncülerimiz “İslâm’da Da’vây-ı Kavmiyyet” kitabını yazarak bu suçlama çığırını açan Kürd asıllı Babanzâde Ahmed Naîm’e oturaklı bir reddiye yazmamışlardır. Oysa Ahmed Naîm’in kendi yazdıkları bile, Türklerin milliyetçilikte ne kadar geç kaldıklarını göstermektedir.

Bu konuda yakın sayılabilecek bir tarihte yayınlanan değerli ilahiyat akademisyeni Recep Kılıç’ın yazdığı bir makale  benim için çok faydalı oldu.[1] Bu makaleden “Ahmed Naîm ve İslamcılık Düşüncesi” konulu bölümü özetleyerek -yeni bir düzenleme ile- dikkatlerinize sunuyorum.

 

“İslamcılık Düşüncesi ve Ahmed Naîm”

 

“Osmanlıcılık fikrinin gerçekleştirilebilme ümidinin yitirilmesi üzerine “İslam kardeşliği” temel tezinden hareketle Ahmed Naîm’in aralarında yer aldığı bir grup Osmanlı aydını “ittihâd-ı anâsır” yerine “ittihâd-ı İslâm”ı ikame ederek, hiç değilse Osmanlı’nın müslüman tebasının birlikteliğinin muhafazasının gerekliliğini savunuyordu. Türk Birliği’ni savunanlar ise  ”ittihâd-ı İslâm”ın da hayata geçirilme şansının olmadığı düşüncesinden hareketle, Osmanlı vatandaşı Türkler arasında bir birlik tesis edilmesinin gerekli buluyordu.

 

Müslümanlar arasındaki birlik ve beraberliği sağlamayı gaye olarak gören Ahmed Naîm, bu birliği bozabilecek en tehlikeli fikir olarak, kardeşliğe karşı düşmanlık, birliğe karşı ayrılık esaslarını getiren bir düşünce sistemi şeklinde değerlendirdiği ”asabiyyet-i  kavmiyye ve cinsiyye”yi görür: “Bu asabiyyet eşitsizliği, eşitsizlik de zulmü doğurdu. Zulüm bizi medeniyetten mahrum etti. Medeniyetsizlik ise bizi medeni olan diğer kavimlere esir kıldı. Hepimizin bildiği, gördüğü zillet derecesine düşürdü. Bizi bundan sonra bu aşağılıktan yükseltecek, terakkinin tepesine eriştirecek olan ittihaddır.”

 

Soy ve kavim iddiası ile ilgili olarak Ahmed Naîm’in temel tezi şu ifadelerinde kendini bulur: “Soy gütme davası, şer’an kötü görülmüş ve reddedilmiştir. Şer’i açıdan bir cahiliyyet davasıdır. İslâm’ın kıvam ve bekasına, müslümanların refah ve saadetine en müthiş darbedir. Hemen hemen bütün İslam diyarının küfür diyarına dönüştüğü sırada, buradaki bir avuç müslümanın ben Türk’üm, ben Arab’ım, ben Kürd’üm, ben Laz’ım, ben Çerkez’im gibi iddialarla yekdiğerine karşı muhabbet bağlarını zerre kadar gevşetmeleri cinnettir. Ayrıca asabiyye-i kavmiyye bayrağını ellerinde tutanların aldığı manâca da vatanperverliğe aykırıdır.”

Ahmed Naîm’e göre, sonuçta bu fikir, Osmanlı vatanının dağılmasına ve İslam diyarının küfür diyarı olmasına sebep olacak ve “bu gidişle İslam’ın son sığınağı olan bu diyar, Allah korusun daru’l-küfr’e dönüşecektir.”

 

“Uhuvvet-i Arabiyye-i Osmaniyye”

 

Türklerin milliyetçilik yapmakta nasıl geri kaldığını Kürd asıllı Babanzâde Ahmed Naîm’den okumak benim için acı bir tecrübe oldu. Çünkü, bırakın gayrı-müslim azınlıkları 1908’de Meşruiyet’in ilk ayında İstanbul’da “Osmanlı sınırları içindeki Arapların Birliği” için dernekler kurulurken Türkler uyumaktadır.

Ahmed Naîm’e göre Osmanlıyı meydana getiren müslim ve gayr-i müslim unsurları bir arada tutmak mümkün olmayabilirdi ama müslim tebânın birlikteliği kesin olarak muhafaza edilmeliydi. Çünkü müslümanları birbirine bağlayan köklü ilkeler mevcuttu. Bu ilkelerin başında da “kardeşlik” prensibi geliyordu. Dolayısıyla bu kardeşlik prensibini zedeleyecek, birliğin dağılmasına vesile olabilecek her türlü düşünce ve eylemden kaçınmak gerekirdi. Bu sebepten Meşruiyet’in ilk ayında İstanbul’da “Uhuvvet-i Arabiyye-i Osmaniyye” isminde bir dernek kurulması üzerine şunları yazmıştı:

“İnsaf ediniz. Biz bugün gayr-i müslim vatandaşlarımızı Osmanlı bayrağı altında toplamaya çalışıyoruz. Tanışalım, barışalım, sevişelim, diye onları âgûşumuza alıyoruz. Ecnebilere bile kendimizi sevdirmeye gayret ediyoruz. Böyle bir sırada, müslüman kardeşlerimizin İslam arasındaki birliğe aykırı bir mana hissettiren bir nâm altında toplanmak gibi cefalarına tahammül edebilir miyiz? Tahammül etsek bile, o canımızdan muazzez bildiğimiz, iki dünya saadetine yegâne vesilemiz olan dinimizce mesul olmaz mıyız?” [2]

“İslâm’da Da’vây-ı Kavmiyyet” ve Asabiyye

 

Babanzâde Ahmed Naîm’in dini ve ahlaki gerekçelerle karşı çıktığı “asabiyye”nin neliği meselesi, bugün de zaman zaman tartışma konusu edilmektedir. Son olarak Başbakan Erdoğan’ın bir konuşmasında “asabiyyye”den söz etmesi bu kavramı da yeniden gündeme getirmiştir. Rcep Kılıç’a göre Ahmed Naîm’in “İslâm’da Da’vây-ı Kavmiyyet”‘ isminde bir kitap yazmasına sebep olan sorulardan birisi de “İddiây-ı kavmiyyet ne derecede yasaktır ve hangi türü yasaktır?” sorusuydu.[3]

Ahmed Naîm’e göre Müslümanların dünyada gerçekleştirmeleri gereken en büyük gaye olan, birlik ve beraberliklerinin gerçekleşmesine engel olması sebebiyle “asabiyye” dinen yasaklanmıştır: “Kavmiyyet zokası zehirlidir… Soy Asabiyyesi’nin şeriatın yasakladıklarından  olması, dünyada en yüce hedef olan msülümanların birliğini vücûda getirmek içindir”

Asabiyye’nin dinen kesin olarak yasaklanmış olmasının nedenini bu şekilde açıklayan Ahmed Naîm’e göre asabiyye’nin; 1. Dinen kötü (kabih) görülen, 2. Dinen güzel (müstahsen) görülen olmak üzere iki boyutu vardır.

Ahmed Naîm İslâm’da yasaklanmış olan asabiyye türünü şöyle belirtmiştir: “Kavim asabiyyesi şeriata göre  yasaktır, kötülenmiştir. Fakat hangi şekilde? Bir insan kavmine sırf kavmi olduğu için mutlak surette asabiyyet gösterirse, kınanması gerekir. Kavmine hak dairesinde ve hiçbir tarafa düşmanlık göstermeksizin yardım ederse, aksine hoş karşılanmalıdır.”

Dinen kötü görülen asabiyye fikri; İslâm’ı ve İslam’ın iman anlayışını reddederek, yeni bir “din” ve yeni bir “iman” anlayışı geliştirmeyi hedef edinen düşünce sistemidir. Ahmed Naîm bu düşüncenin aşılamak istediği şeyin açıkça dinsizlik düşüncesi olduğunu söyler. Çünkü bunlar “büsbütün yeni bir mefkure (müşterek gaye demek olacak) ihdas etmek, eski an’aneler ile ilişkileri keserek yeni an’aneler meydana getirmek, ‘yeni bir iman’ ile ‘yeni bir kavim’ ‘yeni bir millet’ inşa etmek iddiasındadırlar.”

Ahmed Naîm;  ”yasaklanmış asabiyyet kavmine zulüm üzerine yardım etmektir” hadisiyle görüşünü destekler. Bu hadisin muktezasınca zulüm üzere olmamak kaydıyla kavmine yardım etmek kınanmamalıdır.  Asabiyye’nin dinen güzel görülen boyutunu ise, “En hayırlınız, aşiretini savunandır, ancak şer’iatın aksini  savunup da günaha girmemek şartıyla…’” hadisinden hareketle tarif eder. Buna göre “Şeriat’ın çizdiği hudud dâhilinde kavmine yardım etmek, taraftarlık etmek yine İslam dini’nin emrettiği bir şeydir. Dolayısıyla Türkler; “Türk diline, edebiyatına, san’atına, ticaretine hizmet ederlerse çok iyi bir iş görmüş olurlar.

Ahmed Naîm’in karşı çıktığı asabiyye fikri, kavim veya soy fikrini İslam’ın yerine ikame etmek isteyen, böylece adeta yeni bir “değerler sistemi” oluşturmaya teşebbüs eden düşünce akımıdır. İslami değerlere bağlı kalarak insanın mensup olduğu milletin kalkınması, kendi kültürünün zenginleşmesi için çalışmasının, dinen yasaklanması şöyle dursun İslami bir emir olduğunu düşünür. Ancak bütün bunlar yapılırken yapılan işlerin belli bir kavim adına değil de İslam adına yapılmasını ister. Çünkü kavmin öne çıkarılmasının müslümanların birliğine zarar getirebileceğinden korkar. Ahmed Naîm’in bu konudaki fikirlerini, şu uyarılarında açıkça görmek mümkündür:

“Türk’ü bundan sonra da zararına sebep olacak yorgunluklara salıp, dünya ve ahiret mutluluğunu düşünemeyecek hale getirmek uygun değildir. Türk’ün sosyal durumlarını yüceltmek, üretim gücünü arttırmak, maneviyatını güçlendirmek, yüksek hasletlerini geliştirmek, kötü alışkanlıklarını gidermek gerçekten takdir edilecek, hem Allah’ın hem de kulların katında makbul olan hayırlı bir iştir. Buna ulaşmak için lisanına hizmet etmek, edebiyatını gerçekten ruha gıda olacak hale getirmek, kavmin ilmî ve amelî gücünü artırmak pek mübarek bir vazifedir. Hatta bu vazifede, aslen Türk olmadığı halde Türk lisanıyla konuşan diğer müslümanların da yardıma koşmaları dini bir vazifedir. Nitekim bizim yaptığımız, başka bir şey değildir.”

 

Burada Babanzâde Ahmed Naîm’in kendisini “biz” şeklinde Türklük dışı bir aidiyete göndererek, son zamanların moda tabiriyle  ‘öteki’leştirmesi çok dikkat çekicidir. Yüzyıldır Türk millyetçiliğinin kavmiyyetçilik ile suçlanmasına öncülük etse de siyasi anlamda “ittihâd-ı İslam” fikrini savunan Ahmed Naîm, İslam kardeşliğine zarar veren “asabiyye” kavramını açıklığa kavuşturmuş, asabiyye fikrini bir yandan da olumlu yönden yorumlayarak dinî açıdan “çirkin” görülen anlayış ile “güzel” görülen asabiyye anlayışlarını birbirinden ayırmıştır. Bugünün ‘Türk milliyetçiliğine düşman İslamcı’ aydınlarında görmediğimiz -ve bundan sonra da asla göremeyeceğimiz- bir  seviyeyi sergileyerek…

 

________________________________________________

 

(*) Dr. Hayati BİCE, ÜLKÜ-YAZ Genel Başkanı.

İletişim: http://www.ulkuyaz.org.tr

 

[1] Doç. Dr. Recep Kılıç, Babanzâde Ahmed Naîm’in Felsefi Görüşleri, A.Ü.İ.F. Dergisi, 1997, Cilt: 36 Sayı: 1, s. s.333-339

http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/781/10028.pdf

 

[2] Ahmed Naîm, “Arap Kardeşlerimize Bir Nasihatimiz”, İttifak Gazetesi İstanbul, 17 Ağustos 1324/30 Ağustos 1908, sayı: 14. (M. Ertuğrul Düzdağ, Türkiye’de İslâm ve Irkçılık Meselesi, İstanbul 1976, s. 116-117′den nakleden Recep Kılıç)

 

[3] Osmanlı Şeyhü’l-İslâmlarından Musa Kazım Efendi’nin bir yazısı üzerine sorulan üç soru şunlardır:

1. “İddiay-ı kavmiyyet ve cinsiyetin şiddetle yasaklanması hakkında açıklamada bulunmayı memleket için pek faydalı buluyoruz… İddiay-ı kavmiyyet ne derece memnudur? Ve hangi şekli memnudur?

2. “Ben Arabım ve benden daha Arabı yoktur” diye bir hadis-i şerif vardır, deniliyor. Eğer mevzu değilse, bu hadis-i şerifden ne kastedilmiştir?

3. Türkçe yahud Çince konuşan bir müslüman: Türk’üm, Çinli’yim demekle iddiay-ı kavmiyyet etmiş olacak mı? Yoksa asıl maksat, diğer kavmiyyet ve milliyetleri zelil görmemek midir?

adana escort adapazarı escort adıyaman escort afşin escort afyon escort ağrı escort ahlat escort akçaabat escort akçakale escort akçakoca escort akdeniz escort akhisar escort aksaray escort akşehir escort aksu escort akyazı escort alanya escort alaşehir escort aliağa escort altıeylül escort altınordu escort amasya escort anamur escort ankara escort antakya escort antalya escort araklı escort ardahan escort ardeşen escort arnavutköy escort atakum escort avanos escort avcılar escort aydın escort ayvacık escort ayvalık escort aziziye escort babaeski escort bafra escort bağcılar escort bağlar escort balıkesir escort bandırma escort bartın escort batıkent escort batman escort battalgazi escort bayburt escort belek escort besni escort beylikdüzü escort beyşehir escort biga escort bilecik escort bingöl escort birecik escort bismil escort bitlis escort bodrum escort bolu escort bor escort bornova escort boyabat escort bozüyük escort buca escort bucak escort bulancak escort bulanık escort bünyan escort burdur escort bursa escort çan escort çanakkale escort canik escort çankaya escort çankırı escort çarşamba escort çayeli escort çekmeköy escort çerkeş escort çerkezköy escort çeşme escort ceyhan escort çivril escort çorlu escort çorum escort çubuk escort çukurova escort çumra escort dalaman escort darıca escort datça escort davutlar escort defne escort denizli escort derince escort develi escort didim escort digor escort dinar escort diyadin escort diyarbakır escort doğanşehir escort doğubayazıt escort dörtyol escort dulkadiroğlu escort düzce escort edirne escort edremit escort efeler escort elazığ escort elbistan escort emirdağ escort erbaa escort erdemli escort ereğli escort erenler escort ergani escort ergene escort erzincan escort erzurum escort escort esenler escort eskil escort eskişehir escort espiye escort eyyübiye escort fatih escort fatsa escort fethiye escort finike escort fındıklı escort gaziantep escort gaziemir escort gebze escort gediz escort gelibolu escort gemerek escort gemlik escort gerede escort giresun escort gölbaşı escort gölcük escort görele escort görükle escort göynük escort gümbet escort gümüşhane escort güngören escort güroymak escort gürsu escort hakkari escort haliliye escort hatay escort haymana escort horasan escort iğdır escort ilgaz escort i̇lkadım escort i̇negöl escort i̇skenderun escort isparta escort i̇stanbul escort i̇zmir escort i̇zmit escort i̇znik escort kadirli escort kadıköy escort kağıthane escort kağızman escort kahta escort kaman escort kangal escort kapaklı escort karabük escort karacabey escort karahayıt escort karaköprü escort karaman escort karatay escort karesi escort kars escort karşıyaka escort kartal escort kaş escort kastamonu escort kaynaşlı escort kayseri escort keçiören escort kemer escort kepez escort keşan escort keskin escort kestel escort kilis escort kırıkhan escort kırıkkale escort kırkağaç escort kırklareli escort kırşehir escort kızıltepe escort kocaeli escort kocasinan escort konak escort konya escort konyaaltı escort körfez escort korkuteli escort köyceğiz escort kozan escort kumluca escort kumru escort kuşadası escort kütahya escort lara escort lüleburgaz escort malatya escort malazgirt escort malkara escort maltepe escort mamak escort manavgat escort manisa escort maraş escort mardin escort marmaris escort melikgazi escort menemen escort menteşe escort meram escort mersin escort merzifon escort mezitli escort milas escort mucur escort mudanya escort mudurnu escort muğla escort muratpaşa escort muş escort mut escort nazilli escort nevşehir escort niğde escort niksar escort nilüfer escort nizip escort nurdağı escort ödemiş escort of escort oltu escort onikişubat escort ordu escort orhangazi escort ortahisar escort ortaköy escort osmancık escort osmangazi escort osmaniye escort palandöken escort pamukkale escort pamukova escort patnos escort payas escort pazar escort pazarcık escort pendik escort polatlı escort rize escort safranbolu escort şahinbey escort sakarya escort salihli escort samandağ escort samsun escort sandıklı escort şanlıurfa escort sapanca escort sarıçam escort sarıkamış escort sarıyer escort şarkışla escort şehitkamil escort selçuklu escort selim escort serdivan escort serik escort seyhan escort siirt escort silifke escort simav escort sincan escort sinop escort şişli escort sivas escort siverek escort şırnak escort söğüt escort söke escort soma escort sultangazi escort suluova escort sungurlu escort sur escort suruç escort suşehri escort susurluk escort talas escort tarsus escort taşova escort tavşanlı escort tekirdağ escort terme escort tire escort tirebolu escort tokat escort torbalı escort toroslar escort trabzon escort turgutlu escort turhal escort türkoğlu escort tuzla escort ulus escort ümraniye escort ünye escort ürgüp escort urla escort uşak escort üsküdar escort üzümlü escort van escort varto escort viranşehir escort yahşihan escort yahyalı escort yakutiye escort yalova escort yatağan escort yenişehir escort yeşilyurt escort yıldırım escort yıldızeli escort yomra escort yozgat escort yunusemre escort yüreğir escort zara escort zeytinburnu escort zile escort zonguldak escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort manavgat escort alanya escort fethiye escort didim escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort söke escort nazilli escort kuşadası escort efeler escort didim escort çine escort bodrum escort fethiye escort marmaris escort dalaman escort menteşe escort milas escort ortaca escort seydikemer escort çerkezköy escort çorlu escort ergene escort kapaklı escort malkara escort süleymanpaşa escort akhisar escort alaşehir escort salihli escort şehzadeler escort soma escort turgutlu escort yunusemre escort bandırma escort altıeylül escort ayvalık escort bigadiç escort burhaniye escort gönen escort karesi escort susurluk escort ayvacık escort biga escort çan escort gelibolu escort yenice escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort yomra escort karakoçan escort kovancılar escort altınordu escort fatsa escort perşembe escort ünye escort tavşanlı escort simav escort domaniç escort eğirdir escort yalvaç escort ardeşen escort cayeli escort fındıklı escort pazar escort afşin escort dulkadiroğlu escort Elbistan escort onikişubat escort pazarcık escort türkoğlu escort altınova escort çiftlikköy escort çınarcık escort bulancak escort espiye escort eynesil escort görele escort piraziz escort tirebolu escort yağlıdere escort sorgun escort sarıkaya escort çayıralan escort boğazlıyan escort akdağmadeni escort erbaa escort niksar escort turhal escort zile escort viranşehir escort suruç escort siverek escort karaköprü escort haliliye escort eyyübiye escort akçakale escort zara escort Yıldızeli escort suşehri escort şarkışla escort gemerek escort kozluk escort sason escort aziziye escort horasan escort oltu escort palandöken escort yakutiye escort ayancık escort boyabat escort gerze escort kaman escort mucur escort ermenek escort sarıveliler escort keskin escort yahşihan escort gerede escort göynük escort mengen escort mudurnu escort göynücek escort gümüşhacıköy escort merzifon escort suluova escort taşova escort bor escort çamardı escort ulukışla escort banaz escort eşme escort sivaslı escort havsa escort ipsala escort keşan escort osmancık escort sungurlu escort bahçe escort hasanbeyli escort kadirli escort toprakkale escort alaplı escort çaycuma escort ereğli escort kilimli escort başkale escort ipekyolu escort özalp escort tuşba escort kemah escort refahiye escort tercan escort üzümlü escort http://www.ddtshanghaiescort.com Antalya escort Bursa escort Mersin escort Aydın escort Balıkesir escort Çanakkale escort Kıbrıs escort Kütahya escort Manisa escort Muğla escort Tekirdağ escort Trabzon escort Yalova escort Isparta escort Maraş escort Ordu escort Rize escort Sivas escort Afyon escort Aksaray escort Giresun escort Şanlıurfa escort Yozgat escort Erzurum escort Amasya escort Çorum escort Tokat escort Uşak escort Van escort Bolu escort Burdur escort Kırşehir escort Niğde escort Osmaniye escort Zonguldak escort Düzce escort Edirne escort Erzincan escort Karabük escort Karaman escort Kastamonu escort Kırıkkale escort Kırklareli escort manavgat escort alanya escort belek escort aksu escort finike escort gazipaşa escort güllük escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort muratpaşa escort serik escort gemlik escort gürsu escort inegöl escort iznik escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort osmangazi escort yıldırım escort kuşadası escort didim escort nazilli escort söke escort efeler escort bandırma escort altıeylül escort edremit escort karesi escort susurluk escort bodrum escort gümbet escort turgutreis escort dalaman escort fethiye escort köyceğiz escort marmaris escort çerkezköy escort çorlu escort kapaklı escort süleymanpaşa escort meram escort anamur escort erdemli escort mezitli escort silifke escort tarsus escort akhisar escort salihli escort soma escort turgutlu escort girne escort lefkoşa escort biga escort çan escort gelibolu escort dinar escort emirdağ escort sandıklı escort merzifon escort suluova escort taşova escort yeşilyurt escort gerede escort mengen escort bucak escort kadirli escort osmancık escort sungurlu escort akçakoca escort ipsala escort keşan escort kilimli escort üzümlü escort aziziye escort palandöken escort yakutiye escort bulancak escort espiye escort tirebolu escort safranbolu escort lüleburgaz escort gediz escort simav escort tavşanlı escort elbistan escort fatsa escort ünye escort ardeşen escort çayeli escort birecik escort eyyübiye escort haliliye escort siverek escort suruç escort viranşehir escort kangal escort şarkışla escort suşehri escort yıldızeli escort erbaa escort niksar escort turhal escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort sorgun escort www.elmasajeinfantil.com istanbul masaj salonu ankara masaj salonu izmir masaj salonu bursa masaj salonu antalya masaj salonu adana masaj salonu konya masaj salonu şanlıurfa masaj salonu gaziantep masaj salonu kocaeli masaj salonu mersin masaj salonu diyarbakır masaj salonu hatay masaj salonu manisa masaj salonu kayseri masaj salonu samsun masaj salonu balıkesir masaj salonu maraş masaj salonu van masaj salonu aydın masaj salonu tekirdağ masaj salonu sakarya masaj salonu denizli masaj salonu muğla masaj salonu bağcılar masaj salonu bahçelievler masaj salonu esenler masaj salonu esenyurt masaj salonu kadıköy masaj salonu kağıthane masaj salonu kartal masaj salonu küçükçekmece masaj salonu maltepe masaj salonu pendik masaj salonu sultangazi masaj salonu ümraniye masaj salonu üsküdar masaj salonu aliağa masaj salonu alsancak masaj salonu bayraklı masaj salonu bornova masaj salonu buca masaj salonu çeşme masaj salonu çiğli masaj salonu gaziemir masaj salonu karşıyaka masaj salonu konak masaj salonu menemen masaj salonu ödemiş masaj salonu torbalı masaj salonu çankaya masaj salonu keçiören masaj salonu mamak masaj salonu polatlı masaj salonu sincan masaj salonu alanya masaj salonu belek masaj salonu kaş masaj salonu kemer masaj salonu korkuteli masaj salonu lara masaj salonu manavgat masaj salonu serik masaj salonu side masaj salonu didim masaj salonu efeler masaj salonu kuşadası masaj salonu nazilli masaj salonu altıeylül masaj salonu bandırma masaj salonu edremit masaj salonu karesi masaj salonu susurluk masaj salonu gemlik masaj salonu gürsu masaj salonu inegöl masaj salonu mudanya masaj salonu nilüfer masaj salonu osmangazi masaj salonu yıldırım masaj salonu biga masaj salonu çan masaj salonu gelibolu masaj salonu adıyaman masaj salonu afyon masaj salonu ağrı masaj salonu aksaray masaj salonu amasya masaj salonu ardahan masaj salonu artvin masaj salonu bartın masaj salonu batman masaj salonu bayburt masaj salonu bilecik masaj salonu bingöl masaj salonu bitlis masaj salonu bolu masaj salonu burdur masaj salonu çanakkale masaj salonu çankırı masaj salonu çorum masaj salonu düzce masaj salonu edirne masaj salonu elazığ masaj salonu erzincan masaj salonu erzurum masaj salonu eskişehir masaj salonu giresun masaj salonu gümüşhane masaj salonu ığdır masaj salonu ısparta masaj salonu karabük masaj salonu karaman masaj salonu kastamonu masaj salonu kilis masaj salonu kırıkkale masaj salonu kırklareli masaj salonu kırşehir masaj salonu uşak masaj salonu kütahya masaj salonu malatya masaj salonu mardin masaj salonu nevşehir masaj salonu niğde masaj salonu ordu masaj salonu trabzon masaj salonu osmaniye masaj salonu rize masaj salonu siirt masaj salonu sinop masaj salonu sivas masaj salonu tokat masaj salonu karahayıt masaj salonu pamukkale masaj salonu nizip masaj salonu şahinbey masaj salonu şehitkamil masaj salonu antakya masaj salonu defne masaj salonu iskenderun masaj salonu darıca masaj salonu gebze masaj salonu gölcük masaj salonu izmit masaj salonu körfez masaj salonu akşehir masaj salonu beyşehir masaj salonu ereğli masaj salonu karatay masaj salonu meram masaj salonu selçuklu masaj salonu akhisar masaj salonu alaşehir masaj salonu soma masaj salonu turgutlu masaj salonu akdeniz masaj salonu anamur masaj salonu erdemli masaj salonu mezitli masaj salonu silifke masaj salonu tarsus masaj salonu toroslar masaj salonu yenişehir masaj salonu bodrum masaj salonu dalaman masaj salonu fethiye masaj salonu köyceğiz masaj salonu marmaris masaj salonu menteşe masaj salonu milas masaj salonu adapazarı masaj salonu serdivan masaj salonu atakum masaj salonu çarşamba masaj salonu ilkadım masaj salonu eyyübiye masaj salonu siverek masaj salonu viranşehir masaj salonu çerkezköy masaj salonu çorlu masaj salonu erbaa masaj salonu