betexper
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
8,8689
EURO
10,4740
ALTIN
499,21
BIST
1.385
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
23°C
İstanbul
23°C
Parçalı Bulutlu
Pazar Az Bulutlu
26°C
Pazartesi Az Bulutlu
25°C
Salı Sağanak Yağışlı
22°C
Çarşamba Mevzi Sağanak
21°C

UYGUR DRAMI

UYGUR DRAMI

 Ali BADEMCİ

alibademci@gmail.com

 

 

 

 

Son birkaç yıldan beri dünya gündemine oturmuş olan Uygur Dramı bütün dehşetiyle devam ediyor. Dünyanın en büyük nüfusa sahip devasa bir ülkesi tıpkı ilk ve orta çağlarda olduğu gibi devlet silâhlı gücünü kullanarak bir avuç insanın sırtına çullanmış bulunuyor. Türk ırkı uzun İslâmi yıllarda dünyanın her tarafına dağıldığı için artık geleneksel Türk-Çin efsanelerini de XXI. yüzyılda çoktan aşmamız gerekiyor. Çin Seddi’nin ne için yapıldığını sorgulamamıza da gerek kalmamıştır. Fakat dünyaca ünlü Sinolog W.Eberhard’ın  “Çin tarihini Türkler başlatmıştır” şeklindeki[1] tesbitlerini hatırlatmaktan geçemiyoruz. Bu kadar acı-tatlı hatıraların yaşandığı iki milletten sayıca az olanın üzerine kalabalık olanların bu derece ve vahşice yüklenmesini çağımızın modern görüşleri ile de izah etmek mümkün değildir. Elbette klâsik Pan-Türkizm gayretleri içerisinde değiliz; artık siyasi görüşler yerini kültür milliyetçiğine bırakmış, hatta insanlığın müşterek meselesi haline gelmiştir. Bu yazıda evvelki dönemlere girmeden XIX. yüzyıl sonundan günümüze Uygur Türkleri’nin siyasi ve kültür durumlarını birkaç yazı bir parça ile incelemeye ve kamuoyuna daha net mesajlar vermeye çalışacağız.

Bir kere şunu peşinen göz önünde bulundurmamız gereklidir ki, bugünkü dünya Türklüğünün hem Oğuz, hem de Karluk menşei Uygur soyu ve ülkesine dayanmaktadır. Karahanlılar’dan başlayarak Türk Moğolları’nın Çağatay Devleti Fergana – Karabalasun – Ordukent bölgesidir ve bugün Sincan Uygur Özerk Bölgesi ile anılan Kaşgar-Urumçi’dir. Bu sebeble bu bölgede Türk varlığı günümüzde öne çıkan basit bir etnik ayaklanma değildir. Bu topraklar bin yıllardan beri üzerinde yaşayan insanların öz vatanıdır. Bir asırdan beri bu bölgeye yerleştirilen Düngen adlı Çin Müslümanları’nın da nüfusları Uygurlar’dan çok fazla olmasına rağmen gerçeği değiştirememiştir. Çin siyaseti bu bölgeye “Sonradan Kazanılmış Toprak” anlamında Sinkiang demesine karşılık dünya siyaset literatüründe Doğu Türkistan diye adlandırılmakta olup yüz ölçümü Türkiye’nin iki katından fazla 1.828.418 kilometrekaredir.

Doğu Türkistan 1760 yılına kadar müstakil yaşamıştır ve Hunlar – Göktürkler – Karahanlılar – Uygurlar gibi devletlerle tarihimiz tamamen müşterektir. Ancak zikredilen tarihten itibaren geleneksel Türk-Çin mücadelesi başlamış ve Türkler’in batıya yönelmesiyle nüfusları bir hayli artan Çinliler azınlık durumunda kalmış olan Uygurlar’ın başına çökmüştür. Uzun süren bu mücadelelerde Uygur yönetimine hâkim, İslâmi sanılan Hocalar Decvri’nin çok büyük ihanetleri sözkonusur.[2] 1755-1865 yılları arasında iç muhalefet ve delâleti arkasında kalan Çin zulmüne karşılık Hocalar, Üç Turfan, Ziyavdin, Cihangir Hoca, Yusuf Hoca, Yedihoca, Veli Han Töre, Kuçar-Döngen  çok büyük isyanlar olmuştur.[3]

1865’den sonra Doğu Türkistan tarihinde üç büyük dönem ve son durum özellikle dikkatimizi çekmektedir. Bu yıllardan başlamak üzere asrın sonuna kadar Rusya Batı Türkistan’ın tamamı ile Doğu- Batı Türkistan arasındaki stratejik Fergana Vadisini kanlı mücadeleler sonucu ele geçirmiştir. İşte Hokand veya Fergana Hanlığı adı verilen Türk Devleti’nin muktedir Komutanı Yakup,  Rus Çar Generali Kropatkin’e kan kusturarak ömrü ancak 14 sene sürebilen Atalak Gazi adlı bir devlet kurmuştur.[4] Ne yazık ki İngilizler’den umduğu yardımı alamayan Yakup Han 1870 tarihinde devletini Osmanlı İmparatorluğu’na bağladığını ilân etmiş; Sultan Abdulaziz tarafından bu biat kabul edilmiş, kendisine “Sure-i Feth’in fetvası ile  müzeyyen bir Sancak ve üzeri Tuğray-ı Hümayuna işlenmiş bir saat ve yakası murassa ve sırma  ile mamul bir Hil’at ve 500 Mushaf-ı Şerif” [5]gönderilmiştir.

Atalak Gazi Devleti ve Yakup Han’ın hem Rus hem de Çin  istilâcılarına karşı kahramance mücadelesi herşeyden evvel Uygurlar’ı XX. yüzyıla  taşıyabilmiş; ancak  hür dünyanın ilgisizliği ve devam eden mücadeleler  cumhuriyet isteklerini kamçılamıştır. Bu dönemde  II. Mançu İstilâsı (1876-1911) Çin’i de güçsüz bırakmış, hiç olmazsa  bunlar karşısında Uygurlar nefes alarak, ağırlıklı olarak Rus ve Çin milliyetçileri ile 1933’e kadar  yoğun mücadeleler vermiştir. II. Dünya Savaşı ortamında  10 yıl Doğu Türkistan’da Rus  hakimiyeti sözkonusudur; ancak bu mezalim biter bitmez   belirsiz savaş sonuçlarından faydalanan Uygurlar 1944’de Şarki Türkistan Cumhuriyeti [6] adı ile   yeni bir olşum meydana getirmeyi başarmışlardır. Fakt 1949’da bu sefer Kızıl Çin zülmü başlamıştır. Daha sonra  Türkiye’ye yerleşip İstanbul’da 17 Aralık 1995’de  Hakk’ın rahmetine kavuşan, İsa Yusuf Alptekin  du edevletin genel sekreteri  ve dünya Uygur Diasporası’nın ilk lideridir. Bugün Uygur bağımsızlık mücadelesinin bayrağını bizim kuşağımızdan Rabia Kadir 1990’lı yıllardan  beri  taşımaktadır. Şüphesiz ki Türkiye’deki Doğu Türkistanlılar’ın çalışmaları da pek önemlidir ve Sürgün Hükümeti Başbakanı İsmail Cengiz’in  sesini de duymalıyız; o bizim elimizde büyümüştür.

Muhabbetle.

 

Dipnotlar:

[1] Wolfram Eberhard, Çin Tarihi, TTK, Ankara 1947, s.30-35.

[2] İklul Kurban, Doğu Türkistan İçin Savaş, Türk Tarih Kurumu Yayını, Ankara 1995, s. 43-64.

[3] A.g.e.,71-80.

[4] İsa Alptekin, Doğu Türkistan Dâvâsı, Otağ Yayınları, İstanbul 1973,s.124-125.

[5] A.g.e.,s.127.

[6] İklul Kurban, Şarki Türkistan Cumhuriyeti ( 1944-1949), Türk Tarih Kurumu Yayını, Ankara 1992,  s. 17.

 

 

Doğu Türkistan’ın Çin Ülkesi’ndeki Konumu

Doğu Türkistan’ın Çin Ülkesi’ndeki Konumu

Gerçek Doğu Türkistan Haritası

Gerçek Doğu Türkistan Haritası

 

Yakup Han ve Şarki Türkistan Cumhurbaşkanı Hoca Niyaz(Solda)

Yakup Han ve Şarki Türkistan Cumhurbaşkanı Hoca Niyaz(Solda)

 

Efsanevi Kahraman Osman Batur ve İsa Yusuf Alptekin(Urumçi-1948)

Efsanevi Kahraman Osman Batur ve İsa Yusuf Alptekin(Urumçi-1948)

 

Uygur Diyasporası Lideri Rabia Kadir

Uygur Diyasporası Lideri Rabia Kadir

 

İsa Yusuf Bey’in Bu Satırların Yazarına Küçük Bir Hatırası

İsa Yusuf Bey’in Bu Satırların Yazarına Küçük Bir Hatırası

 

İşte Bir Katliam Örneği

İşte Bir Katliam Örneği

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Porno Gratuit Porno Français Adulte XXX Brazzers Porn College Girls Film érotique Hard Porn Inceste Famille Porno Japonais Asiatique Jeunes Filles Porno Latin Brown Femmes Porn Mobile Porn Russe Porn Stars Porno Arabe Turc Porno caché Porno de qualité HD Porno Gratuit Porno Mature de Milf Porno Noir Regarder Porn Relations Lesbiennes Secrétaire de Bureau Porn Sexe en Groupe Sexe Gay Sexe Oral Vidéo Amateur Vidéo Anal