DOLAR32,2403% 0.31
EURO35,0464% 0.16
STERLIN41,1647% 0.28
FRANG35,3514% 0.5
ALTIN2.444,83% 0,63
BITCOIN68.335,98-2.323

Misak-ı Milli Sınırları Nereleri Kapsamaktaydı?

Yayınlanma Tarihi : Güncelleme Tarihi :
Misak-ı Milli Sınırları Nereleri Kapsamaktaydı?

 

 

Yrd. Doç. Dr. Fahri Maden

Kastamonu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

Tarih Bölümü

fahrimaden@kastamonu.edu.tr

 

 

Erzurum ve Sivas Kongrelerinde karara bağlanan “Milli sınırlar içerisinde vatan bir bütündür, bölünemez.” ilkesi Misak-ı Milli’nin de ruhunu oluşturmuştu. 28 Ocak 1920’de Osmanlı Mebusan Meclisi’nde gizli oturumda kabul edilen Misak-ı Milli kararları ne idi ve hangi sınırları kapsıyordu? Özellikle son dönemde Suriye ile Türkiye’nin savaşla burun buruna geldiği sırada gündeme gelen –gerçi her vesile ile demek daha doğru bir ifadedir- milli sınırlar meselesi kesin olarak kamuoyunca bilinmemektedir. Oysa doksan iki yıl öncesine ait meclis zabıtları açılıp Misak-ı Milli kararları okunsa yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulurken hedeflediği milli sınırların nereleri olduğu kolayca anlaşılacaktır. Gerçi bu kararları Osmanlı Meclisi almıştır. Ancak onu hazırlayan ve meclise dikte ettirenler Kurtuluş Savaşı’nı yürüten ve o sınırları kurtarmaya çalışan ekiptir. Ayrıca Misak-ı Milli kutsal bir yemin olarak TBMM’nin de hedefi olmuştur. Bu itibarla o bölünme kabul etmeyen milli sınırların nereleri kapsadığını belirleyebilmemiz öncelikle Misak-ı Milli’nin sınırlarla ilgili olan bölümünü aslından okumamıza bağlıdır.

17 Şubat 1920’de dünya kamuoyuna bildirilen Misak-ı Milli kararlarında Birinci Dünya savaşını sona erdiren Mondros Antlaşması imzalandığı tarihte (30 Ekim 1918) düşmanlar tarafından işgal edilmemiş olan ve Osmanlı-İslam çoğunluğuna sahip yerler “hiçbir sebeple tefrik kabul etmez bir küldür” deniliyordu. Birinci Dünya savaşı sonunda işgal altına düşen yerlerin kaderine ise oralarda yaşayan halk karar verecekti. Bunun dışında Kars, Ardahan, Batum ve Batı Trakya’nın “ana vatana” katılıp katılmaması halk oylamasıyla belirlenecekti. Boğazlar ve İstanbul her türlü tehlikeden uzak tutulduğu takdirde dünya ticaretine ve ulaşımına açılacaktı. İşte Misak-ı Milli’nin çizdiği milli sınırlar buydu. Osmanlı’nın devamı veya kurulacak yeni devletin payidar olması bu sınırlara bağlanmıştı. Daha açığı Birinci Dünya savaşı sonunda işgal edilmemiş yerler Türk devletinin milli sınırları içerisindeydi, işgale uğrayan Arap memleketleri ve bazı özel bölgeler isterlerse bu bütünlüğe katılabilirlerdi. Aslında gayet açık olan bu ifadeler Misak-ı Milli belirli bir sınır çizmiyor şeklinde değerlendirilmiştir. Halbuki söylenilen şey basittir: Arap memleketleri dışında kalan Osmanlı toprakları bir bütündür, parçalanamaz.

Milli Mücadele bir ülkü ve hedef haline getirdiği Misak-ı Milli’yi gerçekleştirmek için yola çıkmıştı. Gerçi ortada bir Sevr tasarısı vardı ve Anadolu’daki Türk-İslam hakimiyetini ve varlığını Orta Anadolu’dan ibaret bırakıyordu. Mücadelenin çok çetin şartlarda yapıldığı görülmekteydi. Bu durumda ne kurtarılırsa kardı. Bu itibarla Milli Mücadele’nin Lozan sınırları ile sonuçlanması nihayetinde bir “hezimet” olarak değerlendirilmemelidir. Keza cumhuriyeti kuran irade birinci meclisi Lozan’ı onaylamama sinyalleri verdiği için ortadan kaldırıp ikinci meclisi getirmişti. Bu durum Lozan ile Türkiye sınırlarının kemale ermediği anlamına geliyordu ve cumhuriyet idaresi de bunun farkındaydı. Bu Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri sınırlar tartışmasının bitmemesinden, Türkiye’nin muhtelif defalar altı yüz yıllık ve üç kıtadaki hakimiyetinden sonra adeta “hapsedildiği” sınırları aşmaya çalışmasından bellidir. Türkiye hala bu kabuğu kırmaya çalışmaktadır, zira bu kap dar gelmektedir.

Lozan Antlaşması Türkiye’nin sınırları konusunda nihai nokta olamamıştır. Öyle olmuş olsaydı Atatürk muhtelif gelişmelerin ortaya çıkardığı siyasi fırsatları kullanıp Türkiye’nin sınırlarını genişletme, Misak-ı Milli’yi gerçekleştirme uğraşında olmazdı. Örneğin 1936 yılında Möntro Boğazlar sözleşmesi ile Türkiye boğazlar üzerinde mutlak hakimiyetini geri kazanmış, önce bağımsız bir devlet olmasına muvaffak olduğu Hatay’ın 1939’da “ana yurda” katılmasını sağlamıştır. Halbuki Atatürk sonrası devamlı olarak “bizim hiçbir devletin toprağında gözümüz yok”, “Yurtta Sulh Cihanda Sulh”, “Komşularla sıfır sorun” gibi politika ve söylemlerle Atatürk dönemindeki siyasi manevralar devam ettirilmemiş, mesela Oniki Ada meselesi 1947 yılında Yunanistan’a kaptırılmıştır. Oysa Oniki Ada daha önce geçici olarak İtalya’nın idaresine bırakılmış ve yapılan antlaşmaya Türkiye’ye geri verme şartı derç edilmişti.

İlerleyen dönemde özellikle Kıbrıs konusu devamlı surette gündemde kalmış, 1950’ler Kıbrıs tartışmalarıyla Türkiye’nin Adnan Menderes hükümetleri eliyle ada üzerinde garantör ülke olması ve nihayet bu avantajla 1974’de adaya “barış harekatı” düzenlemesini sağlamıştır. Gerçi Türkiye’nin görünürde hedefi Kıbrıs’ın “ana yurda” ilhakı değil Kuzey Kıbrıs’ta bağımsız bir devlet kurma şeklinde tezahür etmiştir. Bu durum Hatay’da olduğu üzere Kıbrıs Türk kesiminin de Türkiye’ye katılması arzusunun olamayacağı anlamına gelmemektedir. Her halükarda Kıbrıs Misak-ı Milli sınırları dahilindedir.

Atatürk sonrası Misak-ı Milli dairesinde Türkiye’nin Lozan’ı tadilden geçirme ve toprak kazanma ülküsü Turgut Özal tarafından açıkça dile getirilmiş, 1991 Körfez savaşında ABD ile müttefik olan Türkiye buna karşılık Musul-Kerkük’ü istemiştir. Bilindiği üzere Özal bu konuyu bir koyup üç kazanmak şeklinde formalize ediyordu. Ancak gerçekleştirme imkanı olamadı.

Son dönemde Suriye ile yaşanan gerginlikler ve savaş tehlikesi Halep’in, Şam’ın milli sınırlar içerisinde olup olmadığını gündeme getirmiştir. En azından Halep’in kuzeyi Birinci Dünya savaşı sonunda Mustafa Kemal Paşa’nın başında bulunduğu Türk ordusunun çekildiği son noktadır. Eğer milli sınırları Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığında İtilaf devletlerince işgal edilmemiş ve Osmanlı askerinin hakim bulunduğu topraklar olarak ele alınırsa, bu durumda Halep’te Misak-ı Milli dahilindedir. Halep’ten bir hat boyunca uzanan bu sınırlar doğruca Musul-Kerkük’ün güneyin geçer.

Günümüz için bu sınırın bir başka önemi Türkiye’nin topraklarını genişletmesi açısından değil bütünlüğünü koruması bakımından dikkate değerdir. Zira Kuzey Irak olarak ifade edilen bu topraklar Misak-ı Milli’yi değil Sevr’i gerçekleştirme yolundadır. Türkiye eski defterleri açsın demiyoruz, ancak en azından hukukunu ve mevcut sınırlarını muhafaza etmesine ve tarihten gelen mirasına sahip çıkmasının zorunluluğuna işaret etmek istiyoruz.

YORUM YAP

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort