Fransa’da sokaklar karıştı: Kamu binaları kundaklandı, Le Pen’den Macron’a “Tükendi” çıkışı
Fransa genelinde hayat pahalılığı, eğitimdeki yetersizlikler ve kamu hizmetlerindeki aksamalara karşı düzenlenen protestolar hafta sonu şiddet olaylarına sahne oldu. İçişleri Bakanlığı verilerine göre ülke çapındaki çatışmalarda 2 binden fazla kişi gözaltına alınırken, 600’ü aşkın polis memuru yaralandı. Elysee Sarayı, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un pazar akşamı yerel saatle 20.00’de ulusa sesleniş konuşması yapacağını duyurdu.
Banliyölerden Meydanlara Taşan Öfke
Geçtiğimiz ay işçi sınıfının yoğun olarak yaşadığı banliyölerde, okullardaki fiziki yetersizlikler ve öğretmen açığına tepki olarak başlayan eylemler kısa sürede büyüdü. Gelir adaletsizliği, kamu bütçesi kesintileri ve artan yaşam maliyetlerinin de eklenmesiyle geniş çaplı bir halk hareketine dönüşen gösteriler, cumartesi günü birçok kentte kontrolden çıktı. Yürüyüşler sırasında kamu binaları, ticari işletmeler ve emniyet araçları hedef alındı.
Bilanço Ağır: Yüzlerce Mağaza Yağmalandı, Tarihi Bina Kundaklandı
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, olaylarda yüzlerce perakende satış noktasının zarar gördüğünü açıkladı. Şiddet ve yağma olaylarının kentlere göre bilançosu ise şöyle:
* Perakende Zincirleri: Carrefour CEO’su Alexandre Bompard, şirkete ait 50 mağazanın hasar aldığını, bunlardan 20’sinin yağmalandığını ve maddi kaybın onlarca milyon euroyu bulduğunu belirtti.
* Bordeaux ve Marsilya: Bordeaux Belediye Başkanı Thomas Cazenave kentte yaklaşık 100 mağazanın yağmalandığını duyururken, Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan zarar gören esnaf için kapsamlılığı ve bütçesi henüz netleşmeyen bir acil mali yardım paketi açıkladı. Bouches-du-Rhône Valiliği ise cumartesi günü yalnızca Marsilya’da 30 binden fazla yağmacının tespit edildiğini öne sürdü, ancak verinin detaylarını paylaşmadı.
* Limoges: Belediye Başkanı Guillaume Guerin, belediyeye ait 143 yıllık tarihi binanın kundaklama sonucu ağır hasar gördüğünü bildirdi. Guerin saldırının planlı olduğunu savunsa da bu iddia henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Paris’te Gerilim Pazar Günü de Sürdü
Başkent Paris’te cumartesi başlayan olaylar pazar öğleden sonra République Meydanı ve çevresinde devam etti. Sosyal medya üzerinden saat 14.00 için yapılan izinsiz toplanma çağrısının ardından meydanda bir araya gelen maskeli genç gruplar, çevredeki işyerlerine saldırarak yağma girişiminde bulundu. Güvenlik güçleri grupları dağıtmak için göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
Siyasi Arenada “Güven Krizi” ve İstifa Çağrıları
Sokaklardaki kaos, Fransız siyasetinde sert tartışmaları beraberinde getirdi:
* Hükümet Kanadı: Başbakan Sébastien Lecornu, yaşanan şiddet olaylarından radikal sol grupları ve adi suçluları sorumlu tuttu.
* Muhalefet Cephesi: Ulusal Birlik (RN) lideri Jordan Bardella, Paris’te ziyaret ettiği bir polis merkezinde Cumhurbaşkanı Macron’u istifaya davet etti. 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin favori aşırı sağ adayı olarak gösterilen Marine Le Pen ise ülkenin derin bir “güven krizi” içinde olduğunu vurgulayarak, tablonun demokrasiyi tehdit ettiğini savundu ve faturayı hem aşırı sola hem de Macron yönetimine kesti.
Cumhurbaşkanı Macron’un akşam saatlerindeki konuşması öncesinde hükümetten bütçe, eğitim veya zarar gören işletmelerin tazminine yönelik somut bir adım gelmedi. Yetkililer, açıklanan yüksek gözaltı sayılarının doğrudan mahkumiyet anlamı taşımadığını, sorumlular hakkındaki kesin kararın yürütülecek adli soruşturmalar ve yargı süreci sonunda netleşeceğini hatırlatıyor.
