DOLAR32,2035% -0.01
EURO35,0076% -0.03
STERLIN40,9257% 0.03
FRANG35,4034% -0.01
ALTIN2.505,92% 0,21
BITCOIN67.050,000.033

RUS’LARDAN DOST OLUR MU? 3. BÖLÜM

Yayınlanma Tarihi :
RUS’LARDAN DOST OLUR MU? 3. BÖLÜM

Vedat Bülent AYDEMİR

ÇARİÇE II. KATERİNA DÖNEMİ

1762 yılında saray muhafız alayı isyan çıkararak III. Petro’yu tahttan indirdiler ve II. Katerina’yı Rusya çariçesi olarak ilan ettiler. II. Katerina’nın imparatoriçe olarak Rusya Tahtına geçmesiyle birlikte Osmanlı-Rus ilişkilerinde yeni bir dönem başladı.

Katerina’nın ana gayesi, Lehistan’ı ortadan kaldırmak ve Osmanlı topraklarını Rus saldırılarına açık hale getirmekti. Bunu yapabilmek içinde Osmanlı Devletini parçalama politikaları uyguluyor ve Rus ordusunu güçlendiriyordu.

1.Katerina, 1763’ de ölen Lehistan Kralının yerine kendisine sadık bir adayı kral yapmak için Lehistan’ın iç işlerine müdahale etti. Prusya kralı II. Friedrich’le birlikte ortaklaşa belirledikleri adayı Lehistan Kralı yaparak bu ülkeyi kontrolü altına almış oldu.

Rusların Lehistan’ın içişlerine karışmasını şiddetle protesto eden Osmanlılar. Ruslara karşı mücadele eden bir grup Lehistanlı askerin Osmanlı’ya sığınma taleplerini kabul ettiler. Sultan III. Mustafa’nın talimatıyla, Rus elçisini Sadrazamın huzuruna çağırdılar. Sert ve tartışmalı geçen görüşmelerden sonra, Sadrazam, on bir kişilik Rus heyetini tutuklayarak Yedikule zindanına hapsetti. Bu uygulama Savaş ilanı demekti.

Savaş, 15 Ocak 1769 yılında Kırım Hanı Giray Hanın Ruslara saldırısıyla başladı.  Savaş daha sonra Tuna, Dinyester ve Hotin ve Kırım civarındaki çatışmalarla devam etti. Osmanlı ordusu bu savaşlarda ağır yenilgiler aldılar. Ruslar Çeşme Limanında demirli bulunan Osmanlı donanmasını imha ettikten sonra, Ege adalarına ve ardından Kırım’a saldırdılar ve Selim Giray Hanın İstanbul’a kaçmasından sonra da Kırım’ı işgal ettiler.

Bu Ağır yenilgiler üzerine Osmanlı Devleti Sulh Talebinde bulundu. 17 Temmuz 1774 de Küçük kaynarca antlaşması imzalandı. Bu savaşın Osmanlı’ya faturası çok ağır olmuştu.

İmzalanan Antlaşma ile Osmanlı Devletine bağlı olan Kırım Hanlığı siyasi ve ekonomik yönden bağımsız olmuş ve Osmanlı yönetiminden çıkmıştır. Artık Osmanlı Kırım Hanı seçimine karışamayacaktı. Ancak Osmanlı Padişahı Halife sıfatıyla dinî düzenlemelerde bulunmak hakkına sahip olabilecekti.

Rus Ticaret gemileri Karadeniz’den Akdeniz’e serbestçe geçecekti.

Daha da vahim olanı, Ruslara İstedikleri yerde konsolosluklar açmasına izin verilmesi ve Osmanlı Ortodoks Hıristiyanlarının Ruslar tarafından daimi himaye altına alınmalarıydı. Bu maddeler Rusların Panslavizm politikalarına zemin hazırlamıştı.

1779 yılında doğan torununa Konstantin ismini veren II. Katerina, bu olay vesilesiyle hazırlattığı Madalyona üstünde Haç olan Ayasofya resmi koydurmuştu. Tarihçiler bu olayı “Bizans projesi” nin doğuşu olarak kabul ederler. Bu Projeye göre Osmanlı imparatorluğu Balkanlar ve Anadolu’dan çıkarılmalı, Türkler geldikleri yere, Orta Asya’ya atılmalıydı. Bu topraklarda kurulacak olan Bizans İmparatorluğunun başkenti Konstantin olacak ve İmparatorluğun başına II. Katerina’nın torunu Konstantin getirilecekti.

 

Ruslar antlaşmaya rağmen, ileride Kırım’ın işgalini kolaylaştırmak için Azak Denizi kıyılarındaki kaleleri ve civarındaki kaleleri ilhak etmeye başladılar.

1.Katerina, Rusya’ya yakın gördüğü ve on yıldır hizmetinde bulunan Şahin Giray’ı Kırım Hanı yapmak için harekete geçti.

Osmanlıların Safevi’lerle olan gerginliğinden de faydalanmak isteyen Çariçe, bir ordu ile Kırım’a saldırdı ve Şahin Giray’ın Kırım Hanlığını ilan etti.

Artık II. Katerina’nın Antlaşmaya uymayacağı belli olmuştu. Kırım’ı ilhak etmek için iç çatışmaları körüklemeye ve olaylar çıkarttırmaya başladı.

İdari ve siyasi hiçbir tecrübesi olmayan Şahin Giray olaylara karşı bir şey yapamıyordu; üstelik Çariçe’nin kendisini bir maşa gibi kullandığını, işi bittikten sonra bir kenara atacağını kavrayamıyordu.

Kırımlıların Şahin Giray’a sıcak bakmamalarından dolayı, karışıklıklar hiç bitmedi. Birçok isyan hareketinden sonra Ruslar yeniden Kırım’a asker gönderdiler.

Artık Çariçe’nin Kırım’ı Rusya’ya bağlama niyeti açığa çıkmıştı. Çariçe aynı zamanda en büyük destekçisi olan Avusturya ile Osmanlı Devletini paylaşmak için gizlice anlaşmışlardı. Avusturya ve Rusya, Osmanlı sınırlarına çok sayıda asker yığmaya başlamışlardı. Osmanlılar da artık bir savaşın eşiğine gelindiğinin farkına varmışlardı.

1.Katerina’nın Kırımı işgal etmesi için önünde engel kalmamıştı. Rus orduları 1783 yılında Kırıma girdiler ve Kırım’ı ilhak ettiklerini açıkladılar. Ruslarla yeni bir savaşa girmeyi düşünmeyen Osmanlı bu ilhakı kabul etmek zorunda kaldı.

Rusya’ya tabi olmak istemeyen binlerce Kırımlı deniz ve kara yoluyla Osmanlı topraklarına göç ettiler.İlhaka direnen Kırımlılar ise katledildiler.

Kukla gibi kullandığı Şahin Giray’a ihtiyacı kalmayan II. Katerina, işgalden sonra Şahin Giray’ın istifasını istedi. Osmanlı’ya sığınan Şahin Giray 1787’de idam edildi.

 

Osmanlı Devletinin kendileriyle bir savaşa girmeye cesareti olmadığını anlayan II. Katerina, yeni bir hamle yaparak Kırım ve Kuban çevresinin de Rusya’ya ait olduğunu ileri sürmüş, Osmanlı’dan bunu kabul ettiğine dair bir senet vermesini talep etmişti. Mevcut askeri ve ekonomik durumunu değerlendiren Osmanlı, çaresizce, bu senedi vermek zorunda kaldı.

Sultan I. Abdülhamit ve Osmanlı Devleti erkânı, mevcut ordunun savaş yeteneğinin yetersizliğini ve disiplinsizliğini biliyorlardı. Ordunun düşmana karşı koyabilecek yeterli güce kavuşuncaya kadar, Rusya’nın taleplerinin çoğuna boyun eğmek zorunda kaldılar. Osmanlı’nın bu durumunu çok iyi bilen II. Katerina da sulh anlaşmasına aykırı bir şekilde aşırı taleplerde bulunuyordu.

Özellikle Rum’ların yoğun olarak yaşadıkları bölgelere atadığı konsoloslar, bulundukları yerlerde halkı Osmanlı aleyhine kışkırtıyorlar ayrıca Rusya adına istihbarat topluyorlardı. Osmanlı bunları bilmesine rağmen, savaş sebebi sayılmaması için, sessiz kalmıştı.

Rus’lar, I. Petro’nun (büyük-deli ) başlattığı ve II. Katerina’nın devam ettirdiği, güneye, Karadeniz ve boğazlar yoluyla Akdeniz’e inme politikasında önemli bir yer alan Kırım resmen işgal edilmişti.

 

II. Katerina  hayal ettiği “Kırım Krallığı Tacını” giymek için, Avusturya Kralı II. Josef’le birlikte Kırım’ın Kerson kentine geldiler. Burada hazırlanan ve üzerinde “Bizans’a giden yol” yazılı olan zafer takının altından geçtiler.

(3. Bölümün sonu)

YORUM YAP

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort