alanya escort manavgat escort fethiye escort kemer escort didim escort çanakkale escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort Hatay escort Aydın escort İzmir escort Ankara escort Antalya escort Bursa escort İstanbul escort Kocaeli escort Konya escort Mardin escort Mersin escort Samsun escort Sinop escort Tekirdağ escort Rize escort Amasya escort Balıkesir escort Çanakkale escort Bolu escort Erzincan escort Şırnak escort Adana escort Van escort Yozgat escort Zonguldak escort Afyon escort Adıyaman escort Bilecik escort Aksaray escort Ağrı escort Bitlis escort Siirt escort Denizli escort Burdur escort Diyarbakır escort Edirne escort Düzce escort Erzurum escort Kırklareli escort Gaziantep escort Giresun escort Kilis escort Kars escort Karabük escort Kırıkkale escort Kayseri escort Kırşehir escort Malatya escort Maraş escort Manisa escort Muş escort Muğla escort Kastamonu escort Ordu escort Nevşehir escort Sakarya escort Osmaniye escort Şanlıurfa escort Sivas escort Trabzon escort Tokat escort Ardahan escort Bartın escort Karaman escort Batman escort Bayburt escort Bingöl escort Elazığ escort Gümüşhane escort Hakkari escort Eskişehir escort Isparta escort Yalova escort Uşak escort Iğdır escort
betexper
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
13,2106
EURO
15,0004
ALTIN
758,46
BIST
1.852
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
12°C
İstanbul
12°C
Çok Bulutlu
Perşembe Parçalı Bulutlu
15°C
Cuma Sağanak Yağışlı
17°C
Cumartesi Kuvvetli Sağanak
15°C
Pazar Hafif Sağanak
15°C

BATI’DA VE BİZDE KENT-KENTLEŞME

BATI’DA VE BİZDE KENT-KENTLEŞME
02.11.2018
0
A+
A-

Safter Tanık

 

Bir ülkenin gelişmişlik düzeyini, en iyi havadan görüyorsunuz. Neden mi? Görüş açınız genişliyor da ondan.

Eve kapanan kişinin, görüş açısı ne olabilir ki? Kentte; sokak ya da cadde, sıralanan binalar, bir de şanslı ise bahçe veya park. Kırsalda da köy evleri, tarla, orman, dağ, göl veya denizdir. Tabi ki bunlar; O’nun, görüş alanı içinde yer alan şeylerdir.

Uçakla yolculuk yapar iken, görüş açınız daha da genişliyor; hele kuş bakışı birçok ülke, şehir, köy ve kasabayı görmek ise farklı bir şey.

Her nedense büyük ülkelerde yaşayanların ufku daha geniş oluyor.

1990’lı yıllarda, Lalelide; bir arkadaşımın dükkânında sohbet eder iken, çoğunluğu kadınlardan oluşan bir müşteri grubu ile karşılaştım. Selam ve alışveriş faslından sonra; arkadaşıma, nereden geldiklerini sordum. “Sibirya-Novi Sibirski’den, 20 günlük bir tren yolculuğu ile geldiler” dedi.

Bana, ilginç gelmişti! “Çok uzak değil mi?” dedim, “yok, yok” dediler. Anlaşılan o ki geniş coğrafyada yaşayanların, zaman-mekân anlamı bir başka oluyor. Oysaki küçük ülkede yaşayanlar için, “köyden-kasabaya gitmek” bile bir zülüm ifade ediyor.

Paris

Paris’te dolaşıyorum, şehrin mimarisine hayran olmamak mümkün değil.

Bugünkü şehir mimarisini, Alman kökenli mimar Baron Haussmann’a borçlu. Bu arada; O’na büyük destek veren, Napolyon’un kardeşi oğlu İmparator III. Louis Napolyon’u da unutmamak lazım.

1848’den önce Paris; birbiri içine geçmiş evler, daracık-pislikten geçilemeyen sokaklar, dilenciler ve hırsızların yol kestiği, asayişten yoksun, anarşinin yatağı, yedi tepe üzerinde kurulu bir şehir imiş.

Haussmann; şehri sur dışı doğrultusunda genişleten, buradaki bağ ve bahçeleri de kapsayan alan için, daire şeklinde genişleme gösteren bir şehir planı yapmış. İşe de kendi evini yıktırmakla başlamış.

Cetvel ve pergelle çizilmiş, birbirini kesen geniş yollar açtırmış; bir tepe hariç, altı tepeyi dümdüz ettirmiş.

Sen nehrinin yatağını derinleştirmiş, çevre düzenlemesini yaptırmış, ırmaklar ve kapaklarla su seviyesini yükseltmiş. İçinden orduların bile geçebileceği kanalizasyonlar inşa ettirmiş.

Yıkılıp yeniden inşa edilen bu şehir, genişleyerek de bugünkü halini almış.

Bugün; hangi yoldan giderseniz gidin, şehrin merkezine varıyorsunuz. Şehir merkezinde; bir iki istisna dışında, yükseklik-dış görünüm itibari ile tarihi doku olduğu gibi korunmuş.

Baron Haussmann İstanbul’da

Paris projesi ile ün kazanan Baron Haussmann; 1870’te Sultan Abdülaziz tarafından, yangınlar nedeniyle tahrip olan İstanbul’un sur içi şehir planını yapmak için İstanbul’a davet edilmiş.

1873’te İstanbul’a gelmiş, İstanbul’un sur içi şehir planını hazırlamış.  Bürokratik engeller ile karşılaşmış, projesi uçuk ve maliyetli bulunarak reddedilmiş. Haliyle kısa bir süre sonra da İstanbul’u terk etmiş.

Tarih ve Kültüre Sahip Çıkma 

İnsan; Prag (Çek Cumhuriyeti), Roma-Floransa (İtalya), Bruges-Brüksel (Belçika), Budapeşte (Macaristan), Edinburgh (İskoçya), Krakow (Polonya), Dublin (İrlanda), Salzburg (Avusturya) gibi şehirleri görünce asırlar öncesine gidiyor. Bunun dışında; Avrupa’da, büyük tahribat ve yıkıma neden olan savaşlara rağmen, tarihi dokusunu korumuş birçok şehir-kasaba var. Zira İskandinavya’dan; Adriyatik’e varan coğrafyada,   bu özellikteki birçok şehir ve kasabayı görme fırsatım oldu.

Maalesef bizde; zengin tarih-medeniyete rağmen, tarihi dokusunu korumuş tek bir şehrimiz yok.

Yerleşik Kültür ve Kentli Olma 

Savaşta yaşadığı şehir-kasaba-köyü terk etmek zorunda kalan, tekrar doğup büyüdüğü yere dönüş yapmış. “Başka bir yere yerleşmek” gibi bir şey ise akla gelmemiş. Geri dönüp; eski yerleşim merkezini, aslına uygun bir şekilde onarıp, yeniden inşa etmiş. Bu; her savaş ve felaket sonrasında da yaşanmış.

Bizde; 40.000 köyden, 15.000’i boşalmış, sanki savaş ya da felaket yaşanmış gibi terk edilmiş.  

Budapeşte; 2. Dünya Savaşı sırasında, müttefik hava kuvvetlerinin yoğun bombardımanına maruz kalmış. Yollar, köprüler, binalar tahrip olmuş. Savaş sonrasında ise; aslına uygun bir şekilde onarılmış, inşa edilmiş.

Budapeşte Üniversitesi’nin; şehrin merkezinde, Tuna nehrine cepheli tarihi görkemli bir binası var. “Bunu; şehrin 40 km uzağına taşıyalım, burasını otel yapalım” diyeni bırakalım, düşüneni bile yok. İşte tarih ve kültür bilinci, böyle bir şey olsa gerek.

İtalya-Pisa Kulesi çevresinde manavlık yapan bir kişi; ailesinin burada, bu işi, 700 yıldır yaptığını söylüyor. Kentin yöneticileri; köklü ve kentli ailelerden geliyor, taşralı bir kişinin belediye başkanı olması ise düşük bir ihtimal.

Bizde; aynı kentte olsa bile, oradan oraya taşınmak bir marifet.  Doğduğu büyüdüğü mahalleyi küçümsemek, burada yaşayanlara hor gözle bakmak, sosyete muhiti yakınına taşınmak sınıf atlama. Taşralı olma, belediye başkanı seçilme nedeni. Kent yönetiminde;  kentliler değil, taşralılar hâkim konumda.

Medeni ve Bedevi Kültür    

Roma-Vatikan’da; tarihi doku ve estetiğe aykırı, tek bir bina yok. Mekke-Kâbe etrafında, 72 katlı bina yapmak ise medeniyet olarak kabul görmüş. Oysaki bu; olsa-olsa medeni değil, bedevi kültürün bir eseri. Zira medeniyet; çok katlı modern binalar dikmek değil, uyum ve estetiği dikkate almaktır.

Stockholm

Stockholm, coğrafi açıdan İstanbul’a benziyor; tabii ki şehir mimarisi oldukça farklı.

Aynı mimari tarzda inşa edilmiş eski binalar, geniş caddeler ortasında uzanan parklar şehrin tipik özelliği.

Tren, metro, tramvay ve otobüs ile yapılan toplu taşıma revaçta.

Şehir içi yollarda, ayrıca bisiklet yolu var. Gençler; kısa mesafede, okula veya işe gidiş-gelişte, bu yolu tercih ediyor.

Ulaşımda; toplu taşıt araçları ile bağlantılı iskele ve orta boy tekneler,   önemli bir rol üstlenmiş.

Herkesin arabası var, ama arabasını günlük yaşamda kullanan az.

Şehrin tarihi bölgesi, çağın ihtiyaçları doğrultusunda restore edilmiş.   Burada; bizdekinin aksine, şehrin köklü-varlıklı aileleri yaşıyor.

Norveç-Oslo  

Oslo, 635.000 nüfuslu bir şehir. Halkın çoğu şehrin banliyö civarında, demiryolu ve karayolu cepheli, taş-ağaçtan inşa edilmiş, üçgen damlı, tek tip standart görünümündeki evlerde yaşıyor.

Standardizasyon; o kadar öne çıkmış ki kapı numarasını bilmeseniz, aradığınız evi bulmanız mümkün değil.

Her evin önünde, küçük bir bahçe var. Tüm evlerin çatısı, dış cephesi ve kapı-penceresi aynı renkte, saksıların yeri bile belli. Öyle ki bir kapı veya pencereyi söküp, 40 km uzaktaki bir eve kolaylıkla takabilirsiniz. Bu da; plastik kaplamalı, demir-profilden mamul, kapı ve penceremin bozulan kilidini (ispanyolet kilit) akla getirdi.

Tamir için, usta getirdim. Usta; “artık bu kilitler yok, kapı-pencereyi değiştir” dedi. El işçiliği-alet takımıma güvenerek, bunu bulmak için yola koyuldum. Karaköy-Perşembe Pazarı gibi bir yerde bulamadım. “Çağlayan’da var” dediler. Buldum ve monte ettim.

Danimarka

Danimarka’da; bizdeki kerpice benzeyen, ancak güçlendirilmiş yapı malzemesi kullanılmış, çatısı preslenmiş otlarla örtülü köy evleri dikkatimi çekti. Bu da; bizdeki beton salgınını, tarla ortasında bile inşa edilen 5 katlı beton binaları hatırlattı.

Almanya

Almanya; 357.021 km kare yüzölçümlü, 82 milyon nüfuslu bir ülke. Tabi ki buna, ülkedeki yabancılar dâhil değil. Buna karşılık; Berlin, Hamburg, Münih, Köln dışında 1 milyonu aşan bir şehri yok. Yani bizdekinin tersine yaygın bir yerleşim şekli var.

Daire şeklinde planlanmış, ara-ana-otoban yollar ile bağlantılı köy- kasabalar; birbirinden ayrı yerleşim ve sanayi alanları ise dikkatimi çeken şey oldu.

Frankfurt-İstanbul

Uçakla, Frankfurt’tan İstanbul’a geliyorum. Uçağımız, havaalanındaki trafik yoğunluğu nedeni ile tur atıyor. Pencereden aşağıya baktığımda ise içim ürperiyor.

Şehrin; nerede başladığı, nerede bittiği belli değil. Gelişi güzel enine boyuna genişlemiş, genişlemeye devam ediyor, sanki ülke nüfusunun dörtte biri toplu bir imhaya hazır hale getirilmiş gibi.

Modern yapıların yanı sıra derme çatma binalar, konut-organize sanayi ile fabrikalar iç içe. Ana arterler dışında, yolların başı sonu görülmüyor. İstisnalar hariç, estetik ve zevkten yoksun, her türlü mimari tarz ile renk mevcut.

Sahil-saray-cami-mezarlık ve askeri alanlar olmasa, yeşili görmek nerdeyse mümkün değil. Mantar gibi her yerden bir bina fışkırmış, adeta birileri bir metrekare toprağı boş bırakmamaya yemin etmiş. Uyum-estetik ve yeşilden yoksun bir taş yığını.

Boğaz ve Osmanlı’nın görkemli eserleri olmasa, İstanbul’u tanımak mümkün değil.

Dünden Bugüne İstanbul

1950’li yılların ikinci yarısına kadar, İstanbul; yoğun yerleşim alanı itibariyle sur içi, Eyüp, Kasımpaşa, Beyoğlu ve Üsküdar ile sınırlı idi.

Sur içinde oturmayana, “İstanbullu” denmiyordu.

Gel zaman, git zaman Vatan ve Millet Caddesi ile sahil yolu açıldı.  Açıldı, açılmasına da yüzlerce tarihi eser dümdüz edildi.

Kat Mülkiyeti Kanunu

Kat mülkiyeti kanunu çıktı. Bu da para kazanma hırsıyla yanıp tutuşan yeni yetme inşaatçılar için adeta bulunmaz bir fırsat oldu.

Yeni Yetme İnşaatçılar

Kimine göre müteahhit, kimine göre de kalfa adı verilen bu yeni yetme inşaatçılar; bir sermayeye ihtiyaç duymaksızın, kat karşılığında, o güzelim konakları yıkarak zevkten ve estetikten yoksun, ne olduğu belli olmayan mimari tarzda binalar inşa etti.

Plan Var Uyan Yok

Sadece oturum alanı ve yükseklik ile sınırlı kalan imar planına, pek aldırış eden olmadı. Bazı yetkililer; zaman, zaman buna “hop” dedi ise de, sonradan yelkenleri indirmek zorunda kaldı.

İlk Yağma ve Talan

İstanbul’a olan göç, zaman içinde hız kazandı. Mücavir alanlar, özel-vakıf-hazine arazisi olmasına bakılmaksızın işgal edildi. Bu, öyle hale geldi ki; teneke-tahtadan inşa edilen evler, at arabası ile oradan oraya taşınarak, geceleyin neresi boşsa o yere bırakıldı.

Gecekondu Efsanesi

Gecekondu efsanesi, “İstanbul’un taşı toprağı altındır” sözü ile tüm Anadolu’da karşılık buldu, İstanbul’a olan göç de son hızla devam etti.

Örgütlü Yağma ve Talan 

Gecekondu yapılaşması; zaman içinde, gelişen ve değişen şartlara ayak uydurdu. Tahta ve tenekenin yerini, briket-delikli tuğla-çimento aldı. Bu iş; bireysel olmaktan çıkarak, organize bir işe dönüştü. Öyle ki bileğine güvenen, yanına üç beş bıçkını alan; işgal ettiği araziyi önce köylüsüne, daha sonra da kimi bulduysa babasının malı gibi sattı.

Sermaye ve Rantiye

Köprüler yapılırken, yeni rant alanları oluştu. Para babaları; bunu,   “her ne hikmetse” hep önceden keşfetti.

Yağma-Talana Prim

Mahalli idareciler; bu yağma ve talana ya kayıtsız kaldı ya da çanak tuttu. Kimi; rant sağladı, kimi de buraları oy deposu olarak gördü, yol-su-elektrik götürdü. Kentli ise; kente sahip çıkmamanın, tepkisizliğinin cezasını çekti.

Kültürel Gerileme

İstanbul’da, Anadolu’nun her şehir-kasaba-köy ve mezrasının bir gettosu oluştu.

“Kötü para, iyi parayı kovar” sözünü haklı çıkarırcasına, görgü kuralları ile hakka sahip çıkmayı, başkalarının hak ve hukukuna saygılı olmayı içeren yüksek kent kültürü; yerini görgü kurallarından yoksun, bencil- çıkarcı-fırsatçı, sahte kabadayı görünümlü kaba kuvvet gösterisini öne çıkaran bir alt ve yoz kültüre bıraktı.

Emlak Konut ve TOKİ

Bir zamanlar, Emlak Konut; “ucuz ve kaliteli konut üretsin, düzenli kentleşmeye katkısı olsun” diye kuruldu. Ancak; zaman içinde, “sosyal konut” adı altında, zenginlere konut üreten bir kuruluşa dönüştü. Bu;  bugün yok, yerini alan TOKİ de bundan farklı mı?

Aşırı Kar Hırsı ve Gelişigüzel Kentleşme

Bir de şehirle bağlantısız, nerede olduğu belirsiz arazileri ucuza satın alıp,  siteler inşa ederek maliyetinin kat-kat üstünde daire-villa satan inşaatçılar var.

Altyapı mı? “Nasıl olsa, devlet yapıyor”. Maliyet-kaynak kaybı mı?  “Önemli değil”. Nerede olursa, olsun; dağ-taş-ova fark etmez, 15-20 katlı sabit giderleri yüksek bina inşa etmek, aşırı karla satmak, abartılı site aidatı ile de tekrar-tekrar kazanç sağlamak bir marifet sayılıyor.

AVM Modası   

Son dönemde, bir rezidans ve alışveriş merkezi modası yaşandı.  Nerede inşa edersen et, fark etmez; yeter ki rezidans ya da alışveriş merkezi olsun,  kayıt dışı için de iyi bir yatırım aracı.

Kolaya Kaçmak ve Kaynak İsrafı

“Yolları kırıp dökmek varken, kanalizasyon-su-elektrik-telefon ve doğalgazı tek bir tünelden geçirmeye ne gerek var. Bu iş; hem pahalı, hem uzun vadeli, hem de vatandaşın takdir edemeyeceği bir iştir.”.

“Efendim; ana arterler dışında, cadde ve sokakların başı sonu belli değilmiş. O da laf mı? Cetvel ve pergelle çizilmiş yollar yapmak zor, alt-üst geçitler inşa etmek ise hem kolay, hem de iyi bir propaganda aracıdır”.

Orada Rantiyeden Zenginleşme Yok  

Londra’nın dışına çıktığımda; parselasyonu yapılmış, yol ve altyapısı hazır arsalar dikkatimi çekti. “Bu nedir” diye sorduğumda, arkadaşım; “İngiltere’de; toprak mülkiyeti değil, kullanım hakkı var” sözü ile söze başladıktan sonra, “Burası da; yerleşime açılan, bina oturum-yükseklik ve mimari tarzı belirlenmiş konut alanı” dedi.

Fransa ve Almanya’da; toprak mülkiyeti var ise de, kentin yerleşime açılan alanı kamulaştırıyor, yol-parselasyonu yapılıyor, altyapısı inşa ediliyor, belirlenmiş oturum-yükseklik-mimari tarzda bina inşa etmek üzere de müteahhitlere sunuluyor.

Orada, arazinin değer artışından kaynaklanan bir zenginleşme yok. Zira bu; kişinin değil, kentlinin hakkı olarak kabul ediliyor.

Bizde; önce yerleşim, sonra yol ve altyapı gibi bir kentleşme süreci yaşandı. Yanlışlığı; plan-program-kontrolden yoksun, rantiye amaçlı, yık-yap mantığı ile düzeltmeye çalışıyoruz. Bu da; uyum-estetik ve yeşilden yoksun, ruhsuz, stres yüklü, taş yığını kentler ile büyük bir kaynak kaybı ve israfını doğurdu.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

adana escort adapazarı escort adıyaman escort afşin escort afyon escort ağrı escort ahlat escort akçaabat escort akçakale escort akçakoca escort akdeniz escort akhisar escort aksaray escort akşehir escort aksu escort akyazı escort alanya escort alaşehir escort aliağa escort altıeylül escort altınordu escort amasya escort anamur escort ankara escort antakya escort antalya escort araklı escort ardahan escort ardeşen escort arnavutköy escort atakum escort avanos escort avcılar escort aydın escort ayvacık escort ayvalık escort aziziye escort babaeski escort bafra escort bağcılar escort bağlar escort balıkesir escort bandırma escort bartın escort batıkent escort batman escort battalgazi escort bayburt escort belek escort besni escort beylikdüzü escort beyşehir escort biga escort bilecik escort bingöl escort birecik escort bismil escort bitlis escort bodrum escort bolu escort bor escort bornova escort boyabat escort bozüyük escort buca escort bucak escort bulancak escort bulanık escort bünyan escort burdur escort bursa escort çan escort çanakkale escort canik escort çankaya escort çankırı escort çarşamba escort çayeli escort çekmeköy escort çerkeş escort çerkezköy escort çeşme escort ceyhan escort çivril escort çorlu escort çorum escort çubuk escort çukurova escort çumra escort dalaman escort darıca escort datça escort davutlar escort defne escort denizli escort derince escort develi escort didim escort digor escort dinar escort diyadin escort diyarbakır escort doğanşehir escort doğubayazıt escort dörtyol escort dulkadiroğlu escort düzce escort edirne escort edremit escort efeler escort elazığ escort elbistan escort emirdağ escort erbaa escort erdemli escort ereğli escort erenler escort ergani escort ergene escort erzincan escort erzurum escort escort esenler escort eskil escort eskişehir escort espiye escort eyyübiye escort fatih escort fatsa escort fethiye escort finike escort fındıklı escort gaziantep escort gaziemir escort gebze escort gediz escort gelibolu escort gemerek escort gemlik escort gerede escort giresun escort gölbaşı escort gölcük escort görele escort görükle escort göynük escort gümbet escort gümüşhane escort güngören escort güroymak escort gürsu escort hakkari escort haliliye escort hatay escort haymana escort horasan escort iğdır escort ilgaz escort i̇lkadım escort i̇negöl escort i̇skenderun escort isparta escort i̇stanbul escort i̇zmir escort i̇zmit escort i̇znik escort kadirli escort kadıköy escort kağıthane escort kağızman escort kahta escort kaman escort kangal escort kapaklı escort karabük escort karacabey escort karahayıt escort karaköprü escort karaman escort karatay escort karesi escort kars escort karşıyaka escort kartal escort kaş escort kastamonu escort kaynaşlı escort kayseri escort keçiören escort kemer escort kepez escort keşan escort keskin escort kestel escort kilis escort kırıkhan escort kırıkkale escort kırkağaç escort kırklareli escort kırşehir escort kızıltepe escort kocaeli escort kocasinan escort konak escort konya escort konyaaltı escort körfez escort korkuteli escort köyceğiz escort kozan escort kumluca escort kumru escort kuşadası escort kütahya escort lara escort lüleburgaz escort malatya escort malazgirt escort malkara escort maltepe escort mamak escort manavgat escort manisa escort maraş escort mardin escort marmaris escort melikgazi escort menemen escort menteşe escort meram escort mersin escort merzifon escort mezitli escort milas escort mucur escort mudanya escort mudurnu escort muğla escort muratpaşa escort muş escort mut escort nazilli escort nevşehir escort niğde escort niksar escort nilüfer escort nizip escort nurdağı escort ödemiş escort of escort oltu escort onikişubat escort ordu escort orhangazi escort ortahisar escort ortaköy escort osmancık escort osmangazi escort osmaniye escort palandöken escort pamukkale escort pamukova escort patnos escort payas escort pazar escort pazarcık escort pendik escort polatlı escort rize escort safranbolu escort şahinbey escort sakarya escort salihli escort samandağ escort samsun escort sandıklı escort şanlıurfa escort sapanca escort sarıçam escort sarıkamış escort sarıyer escort şarkışla escort şehitkamil escort selçuklu escort selim escort serdivan escort serik escort seyhan escort siirt escort silifke escort simav escort sincan escort sinop escort şişli escort sivas escort siverek escort şırnak escort söğüt escort söke escort soma escort sultangazi escort suluova escort sungurlu escort sur escort suruç escort suşehri escort susurluk escort talas escort tarsus escort taşova escort tavşanlı escort tekirdağ escort terme escort tire escort tirebolu escort tokat escort torbalı escort toroslar escort trabzon escort turgutlu escort turhal escort türkoğlu escort tuzla escort ulus escort ümraniye escort ünye escort ürgüp escort urla escort uşak escort üsküdar escort üzümlü escort van escort varto escort viranşehir escort yahşihan escort yahyalı escort yakutiye escort yalova escort yatağan escort yenişehir escort yeşilyurt escort yıldırım escort yıldızeli escort yomra escort yozgat escort yunusemre escort yüreğir escort zara escort zeytinburnu escort zile escort zonguldak escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort manavgat escort alanya escort fethiye escort didim escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort söke escort nazilli escort kuşadası escort efeler escort didim escort çine escort bodrum escort fethiye escort marmaris escort dalaman escort menteşe escort milas escort ortaca escort seydikemer escort çerkezköy escort çorlu escort ergene escort kapaklı escort malkara escort süleymanpaşa escort akhisar escort alaşehir escort salihli escort şehzadeler escort soma escort turgutlu escort yunusemre escort bandırma escort altıeylül escort ayvalık escort bigadiç escort burhaniye escort gönen escort karesi escort susurluk escort ayvacık escort biga escort çan escort gelibolu escort yenice escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort yomra escort karakoçan escort kovancılar escort altınordu escort fatsa escort perşembe escort ünye escort tavşanlı escort simav escort domaniç escort eğirdir escort yalvaç escort ardeşen escort cayeli escort fındıklı escort pazar escort afşin escort dulkadiroğlu escort Elbistan escort onikişubat escort pazarcık escort türkoğlu escort altınova escort çiftlikköy escort çınarcık escort bulancak escort espiye escort eynesil escort görele escort piraziz escort tirebolu escort yağlıdere escort sorgun escort sarıkaya escort çayıralan escort boğazlıyan escort akdağmadeni escort erbaa escort niksar escort turhal escort zile escort viranşehir escort suruç escort siverek escort karaköprü escort haliliye escort eyyübiye escort akçakale escort zara escort Yıldızeli escort suşehri escort şarkışla escort gemerek escort kozluk escort sason escort aziziye escort horasan escort oltu escort palandöken escort yakutiye escort ayancık escort boyabat escort gerze escort kaman escort mucur escort ermenek escort sarıveliler escort keskin escort yahşihan escort gerede escort göynük escort mengen escort mudurnu escort göynücek escort gümüşhacıköy escort merzifon escort suluova escort taşova escort bor escort çamardı escort ulukışla escort banaz escort eşme escort sivaslı escort havsa escort ipsala escort keşan escort osmancık escort sungurlu escort bahçe escort hasanbeyli escort kadirli escort toprakkale escort alaplı escort çaycuma escort ereğli escort kilimli escort başkale escort ipekyolu escort özalp escort tuşba escort kemah escort refahiye escort tercan escort üzümlü escort http://www.ddtshanghaiescort.com Antalya escort Bursa escort Mersin escort Aydın escort Balıkesir escort Çanakkale escort Kıbrıs escort Kütahya escort Manisa escort Muğla escort Tekirdağ escort Trabzon escort Yalova escort Isparta escort Maraş escort Ordu escort Rize escort Sivas escort Afyon escort Aksaray escort Giresun escort Şanlıurfa escort Yozgat escort Erzurum escort Amasya escort Çorum escort Tokat escort Uşak escort Van escort Bolu escort Burdur escort Kırşehir escort Niğde escort Osmaniye escort Zonguldak escort Düzce escort Edirne escort Erzincan escort Karabük escort Karaman escort Kastamonu escort Kırıkkale escort Kırklareli escort manavgat escort alanya escort belek escort aksu escort finike escort gazipaşa escort güllük escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort muratpaşa escort serik escort gemlik escort gürsu escort inegöl escort iznik escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort osmangazi escort yıldırım escort kuşadası escort didim escort nazilli escort söke escort efeler escort bandırma escort altıeylül escort edremit escort karesi escort susurluk escort bodrum escort gümbet escort turgutreis escort dalaman escort fethiye escort köyceğiz escort marmaris escort çerkezköy escort çorlu escort kapaklı escort süleymanpaşa escort meram escort anamur escort erdemli escort mezitli escort silifke escort tarsus escort akhisar escort salihli escort soma escort turgutlu escort girne escort lefkoşa escort biga escort çan escort gelibolu escort dinar escort emirdağ escort sandıklı escort merzifon escort suluova escort taşova escort yeşilyurt escort gerede escort mengen escort bucak escort kadirli escort osmancık escort sungurlu escort akçakoca escort ipsala escort keşan escort kilimli escort üzümlü escort aziziye escort palandöken escort yakutiye escort bulancak escort espiye escort tirebolu escort safranbolu escort lüleburgaz escort gediz escort simav escort tavşanlı escort elbistan escort fatsa escort ünye escort ardeşen escort çayeli escort birecik escort eyyübiye escort haliliye escort siverek escort suruç escort viranşehir escort kangal escort şarkışla escort suşehri escort yıldızeli escort erbaa escort niksar escort turhal escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort sorgun escort www.elmasajeinfantil.com istanbul masaj salonu ankara masaj salonu izmir masaj salonu bursa masaj salonu antalya masaj salonu adana masaj salonu konya masaj salonu şanlıurfa masaj salonu gaziantep masaj salonu kocaeli masaj salonu mersin masaj salonu diyarbakır masaj salonu hatay masaj salonu manisa masaj salonu kayseri masaj salonu samsun masaj salonu balıkesir masaj salonu maraş masaj salonu van masaj salonu aydın masaj salonu tekirdağ masaj salonu sakarya masaj salonu denizli masaj salonu muğla masaj salonu bağcılar masaj salonu bahçelievler masaj salonu esenler masaj salonu esenyurt masaj salonu kadıköy masaj salonu kağıthane masaj salonu kartal masaj salonu küçükçekmece masaj salonu maltepe masaj salonu pendik masaj salonu sultangazi masaj salonu ümraniye masaj salonu üsküdar masaj salonu aliağa masaj salonu alsancak masaj salonu bayraklı masaj salonu bornova masaj salonu buca masaj salonu çeşme masaj salonu çiğli masaj salonu gaziemir masaj salonu karşıyaka masaj salonu konak masaj salonu menemen masaj salonu ödemiş masaj salonu torbalı masaj salonu çankaya masaj salonu keçiören masaj salonu mamak masaj salonu polatlı masaj salonu sincan masaj salonu alanya masaj salonu belek masaj salonu kaş masaj salonu kemer masaj salonu korkuteli masaj salonu lara masaj salonu manavgat masaj salonu serik masaj salonu side masaj salonu didim masaj salonu efeler masaj salonu kuşadası masaj salonu nazilli masaj salonu altıeylül masaj salonu bandırma masaj salonu edremit masaj salonu karesi masaj salonu susurluk masaj salonu gemlik masaj salonu gürsu masaj salonu inegöl masaj salonu mudanya masaj salonu nilüfer masaj salonu osmangazi masaj salonu yıldırım masaj salonu biga masaj salonu çan masaj salonu gelibolu masaj salonu adıyaman masaj salonu afyon masaj salonu ağrı masaj salonu aksaray masaj salonu amasya masaj salonu ardahan masaj salonu artvin masaj salonu bartın masaj salonu batman masaj salonu bayburt masaj salonu bilecik masaj salonu bingöl masaj salonu bitlis masaj salonu bolu masaj salonu burdur masaj salonu çanakkale masaj salonu çankırı masaj salonu çorum masaj salonu düzce masaj salonu edirne masaj salonu elazığ masaj salonu erzincan masaj salonu erzurum masaj salonu eskişehir masaj salonu giresun masaj salonu gümüşhane masaj salonu ığdır masaj salonu ısparta masaj salonu karabük masaj salonu karaman masaj salonu kastamonu masaj salonu kilis masaj salonu kırıkkale masaj salonu kırklareli masaj salonu kırşehir masaj salonu uşak masaj salonu kütahya masaj salonu malatya masaj salonu mardin masaj salonu nevşehir masaj salonu niğde masaj salonu ordu masaj salonu trabzon masaj salonu osmaniye masaj salonu rize masaj salonu siirt masaj salonu sinop masaj salonu sivas masaj salonu tokat masaj salonu karahayıt masaj salonu pamukkale masaj salonu nizip masaj salonu şahinbey masaj salonu şehitkamil masaj salonu antakya masaj salonu defne masaj salonu iskenderun masaj salonu darıca masaj salonu gebze masaj salonu gölcük masaj salonu izmit masaj salonu körfez masaj salonu akşehir masaj salonu beyşehir masaj salonu ereğli masaj salonu karatay masaj salonu meram masaj salonu selçuklu masaj salonu akhisar masaj salonu alaşehir masaj salonu soma masaj salonu turgutlu masaj salonu akdeniz masaj salonu anamur masaj salonu erdemli masaj salonu mezitli masaj salonu silifke masaj salonu tarsus masaj salonu toroslar masaj salonu yenişehir masaj salonu bodrum masaj salonu dalaman masaj salonu fethiye masaj salonu köyceğiz masaj salonu marmaris masaj salonu menteşe masaj salonu milas masaj salonu adapazarı masaj salonu serdivan masaj salonu atakum masaj salonu çarşamba masaj salonu ilkadım masaj salonu eyyübiye masaj salonu siverek masaj salonu viranşehir masaj salonu çerkezköy masaj salonu çorlu masaj salonu erbaa masaj salonu