ÇOCUKLARA KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI KAZANDIRMAK
Bütün eğitimcilerin, çocuklara yaptığı ortak tavsiyedir kitap okumak. Öğretmenler, ödevlerden önce kitap okunmasını tavsiye ederler öğrencilerine. Kitap okuyan öğrencilerin, akademik başarısının okumayanlara göre daha yüksek olduğunu ortaya koyan araştırma sonuçlarından da hareketle; özellikle küçük yaşlarda çocuğa kazandırabilecek en önemli olumlu davranışlardan biri de kitap okuma alışkanlığıdır.
Çünkü, “Kitapsız büyüyen çocuk, susuz büyüyen ağaca benzer.”
Kitap okumak, çocukların sorun çözme becerisini geliştirdiği ve hayal gücünü zenginleştirdiği gibi, Türkçeyi doğru kullanmalarına da katkı sağlar. Maksim Gorki’nin ifadesiyle “Kitaplar kendinize ve başkalarına saygı duymayı öğretecek; yüreği ve aklı, dünya ve insanlık sevgisiyle dolduracaktır.”
İnanan ve düşünen herkesin bildiği gibi, Yüce Kitabımız da “Oku” emriyle başlar.
Peki, çocuklara kitapları sevdirmek, kitap okuma alışkanlığı kazandırmak için anne-babalar neler yapılmalıdır?
Kızım, henüz 2-3 yaşlarındayken eşim ya da ben, Ona masal okurduk. Çocuk, kitapla ne kadar erken tanışırsa, kitaba olan ilgisi de o kadar erken başlar. Tıpkı bizim Ona yaptığımız gibi, şimdi 11 yaşındaki kızım Ecrin de, 4 yaşındaki kardeşi Oğuz Kağan’a masal okuyarak, Ona kitapların gizemli dünyasını açmaya çalışıyor.
Çocuklara kitap okumak, hele hele okuduğunuz hikâye ya da masalı, ses ve mimiklerle cazip hale getirmek, çocuğun okuma isteğini ve kitaba olan sevgisini daha da artıracaktır.
Okul öncesi dönemden başlayarak, çocuk dergilerine abone olmanız da bu açıdan olumlu katkı yapacaktır. Mesela bu hafta, Tübitak tarafından yayınlanan “Bilim Çocuk” ve “Meraklı Minik” Dergileri geldi kargoyla. Kızım, her sayıda ayrı merak uyandıran konusuyla, Bilim Çocuk Dergisini heyecanla alırken, oğlumun “Yaşasın! Dergilerimiz gelmiş” demesi beni inanılmaz mutlu etti.
Çocuklar, siz ya da öğretmeni istiyor diye kitap okusalar bile, kendi istemedikleri sürece, kitap okumayı alışkanlık haline getirmeleri ve davranışa dönüştürmeleri çok mümkün değildir. Bu yüzden, çocuklara, kitapların hayatı anlamlandırmaya yardımcı olduğunu göstermemiz gerekmektedir. Bunun için, önce kendinizin okuması, çocuğa rol-model olmanız lazım. Çocuk, ideal olarak gördüğü, öğretmenini, annesini, babasını okurken gördükçe, kitap okumaya daha istekli olur.
Mesela günlük okuma saati uygulaması… Anne-babaların, çocuklara kitap okuma alışkanlığı kazandırma adına yapabileceği en güzel etkinlik bu olsa gerek. Bunu yapan ailelerdeki çocuklar elbette kitaplara karşı daha istekli oluyorlar.
“Kitaplıklar aklın tedavi yerleridir.” (Scilus)
Kitap okuma saatinin yanında, evde, çocukların ilgisini çekecek kitapların da bulunduğu bir kitaplık oluşturmak gerekiyor. Çocuğun severek okuyacağı kitap ve dergileri, kolay ulaşabileceği bir kitaplıkta toplamak, hatta yapılabilirse kitaplıkta kendine ait bir raf olduğunu bilmek, çocuğun kendini özel hissetmesi, kitapları sahiplenmesi ve okuma aşkına ulaşmasında basamak görevi görecektir.
Sanırım kızımın okuma yazmayı yeni öğrendiği zamandı. Ben, kitaplarını kendine özel hale getirsin ve kitaplara ilgisi artsın diye, üzerinde kızımın adının yazdığı bir kitap kaşesi yaptırmıştım. Kitaplara dair böyle küçük adımların, çocukların motivasyonunu artıracağını düşünüyorum.
Bunun yanında, gerek çocuğunuzla konuşurken gerekse onun sizi dinlediğini düşündüğünüz arkadaş sohbetlerinizde, kitaplardan alıntılar kullanabilirisiniz. Çünkü bu alıntılar, sözünüzü kanatlandıracak ve okuduklarınızın, konuşmanızı da güzelleştirdiğini çocuğunuz da fark edecektir.
Çocuğunuz bir kitabı bitirdiğinde, o kitaba dair size anlatacaklarını can kulağı ile dinleyin, etkilendiğiniz bölümleri çocuğunuzla paylaşın. Paylaşın ki, O da tıpkı sizde gördüğü gibi, okuduklarını paylaşmanın etkileyici gücünü hissetsin. Böylece kitap okumaya daha da hevesli olacaktır.
Günümüzde; dijital ortam, internet ve sosyal medyanın hayatımızdaki yeri düşünüldüğünde, o renk cümbüşü ve ekran hareketliliğinin yanında kitapların dünyasının büyülü olduğunu çocuklarımıza hissettirmek zorundayız. Sosyal medyayı kullanan çocuklar için, onların kitapla bağı sürsün diye, kitap tanıtım sayfaları ve kitapla ilgili sizin de onayladığınız hesapları takip etmesini sağlayın. Hatta bizim yaptığımız gibi, bir okur sayfası ya da kitap sever profili oluşturup, çocuğunuzla okuduğunuz kitapları sosyal medyada paylaşabilirisiniz. Bu da kitap sevgisi kazandırmak için bir yol olabilir.
Bütün bunları yaptığınızda, göreceksiniz ki çocuğunuz kitaplarla iç içe olacak ve hayatı doğru okuması ve anlamlandırması için verdiğiniz emeği boşa çıkarmayacaktır.
Çocuklarımızın yani yarınlarımızın mutlu, kut’lu ve huzurlu olması dileğiyle…
Hüseyin HATIL
