DOLAR 31,2942 % 0.17
EURO 33,8857 % -0.01
STERLIN 39,5290 % -0.09
FRANG 35,3831 % 0.15
ALTIN 2.058,46 % 0,27
BITCOIN 1.925.906 -1.218

DEVLET-İ EBED MÜDDET

Yayınlanma Tarihi :
DEVLET-İ EBED MÜDDET


“fena fi’d-devle ve’l mille”

(devlet ve millet kavramında erimiş yok olmuş) [1]

DEVLET-İ EBED MÜDDET

*Gazi KARABULUT

Türk Dil Kurumu, Devleti “toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık”[2]  şeklinde tanımlıyor.

Andrew Heywood  “Devlet kurumunun oluşmasına yol açan etkenlerin başında tarım devrimi  gelir. Özellikle Asya’daki tarım topluluklarının topluluk üzerinde bir devlet olgusunu ilk olarak oluşturduğu söylenebilir.[3]  demektedir.

Devlet anlayışı,  Rousseau,  Hobbes  ve  Locke tarafından toplumsal sözleşmenin sonucu şeklinde bir felsefeyle açıklanmıştır.[4]

Devleti oluşturan temel unsurlar genel olarak; insan, egemenlik ve ülke unsurları ile izah edilmiştir.

Eğer devleti oluşturan unsurlar bunlar ise hukuki olarak şöyle bir tanım mümkün olacaktır.

“Sınırları belli bir coğrafya üzerinde şekillenmiş, yönetim tarzı belli olan bir organizasyon.”

Türklerde de göçebe hayatın son bulduğu ve tarım toplumuna geçiş süreci incelendiğinde devletleşme, kurumsallaşmayı da beraberinde getirmiştir. Uygur Türk Devleti incelendiğinde bu durum somut bir şekilde ortaya çıkar.

Buna rağmen Türklerde devlet geleneği, yazılı olmayan kurallar, yani “töre” bağlamında tarih sahnesine çıktığı andan itibaren varlığını ortaya koymuştur.

Yabancı kaynaklar da konargöçer bir hayat süren Türklerin, Altay dağları çevresinde yaşam süren Göktürklerin, 552 yılında Bumin Kaan önderliğinde bir konfederasyon[5]  kurduğunu yazar.

Yine, Türk devlet geleneği ile ilgili temel yaklaşıma Kutadgu Bilig’de de karşılaşırız. Orada Hâkimiyetin, “Bey’e” Tanrı tarafından verildiği kaydedilir.[6]

Bu durum, Türk devlet felsefesinin sürekliliğini göstermesi açısından ve Devletin devamlılığı bakımından önemlidir.

Devlet sürekliliği açısından bakıldığında Türklerin aynı Tanrı’ya inanıyor olmaları ve Tanrı’nın, hâkimiyetin güvencesi görülmesi, siyasî otoritenin devlet anlayışını, konumunu oldukça güçlendirmektedir.

 Hâkimiyetin Tanrı’dan alınmış olduğuna dair inanç, Kutadgu Bilig’de gayet net bir şekilde ortaya konmaktadır.

“Tanrı fazlı ile sana ne kadar iyilik etmiştir… Kalabalık halk üzerine seni hâkim kıldı; dilek ve arzularını verdi ve fermanlarını yürüttü… Tanrı kullarını sana muhtaç etti”[7]

İşte bu inanç devletin kıyamete kadar devam edeceği düşüncesini inşa etti. 

Oğuz Kaan’a atfedilen “Gök çadırımız, güneş bayrağımız olacaktır.” sözü devletin cihana hakim olacağı ve bu devletin sonsuza dek süreceği inancının işaretidir.

“Tanrı tarafından hükümdara verilen görevin amacı yeryüzünde adâleti hâkim kılmaktır. Bununla ilişki içerisinde, devlet; ‘dünya devleti’ olarak düşünülmüştür. Bunun en önemli sonucu, siyasî otoriteye itaat edenlerin tümünün bu devletin ‘vatandaşı’ sayılması olmuştur. Böylece ayırımcılık engellenmiş ve bu durum Türk devletlerinin büyüme nedenlerinden biri olmuştur.”[8]

Devleti Ebed Müddet yaklaşımını yakın tarihimizde en iyi izah eden isimlerin başında hiç şüphesiz ki Dündar Taşer gelir. Ziya Nur Aksun’un, Dündar Taşer’in görüşlerinden oluşturduğu Dündar Taşer’in Büyük Türkiye’si adlı çalışmasında onun devlete bakışını anlattığı şu bölüm Taşer’in Devlet-i Ebed Müddet idealine verdiği önemi göstermesi bakımından gayet dikkat çekicidir.

“Nitekim o, hareketlerinde, çok yüksek olan büyük devlet ve millet düşünce ve kavrayışına dayanırdı. Bu düşünce ve kavrayış ise içi boş kavramlara yaslanarak çalışmaz; tarihten çıkan, sağlam ve değişmez verilere dayanırdı. Bu yüzden konuşmalarında, daima tarihe gider-gelir; günümüzdeki olayları geçmişteki kökenlerine yaslayarak, geleceğe ait hükümler çıkarırdı. Onun çıkardığı bu hükümleri de yeni olaylar pekiştirirdi. Bu sebeple, uzak görüşlü ve olayları derinlemesine değerlendiren bir adam olarak görünürdü. Ona bu çok yüksek kavrayışı, büyük devlet ve millet bilinci ile “fena fi’d-devle ve’l mille” olmuş (devlet ve millet kavramında erimiş yok olmuş) bir büyük “devlet adamı” demek doğrudur. Evet, devlet ve millet kavramlarında erimiş; bunlardaki büyük ölçü ve sırlara ermiş bir adam: Bir devlet ve millet velisi (ermişi).”[9]

Ziya Nur Aksun’un, Dündar Taşer ile ilgili kullandığı “Fena fi’d-devle ve’l mille” ifadesi aslında Devlet-i Ebed Müddet ülküsünü anlatan en somut kavram desek hiç de yanlış olmaz. Tasavvufi bir kavramı devlet ve millete bakışa giydiren terim, devlet ve millet için sergilenecek tutumu en ince detayına kadar anlatmaya yetiyor. Devlet ve millet içinde kaybolmak, onlar için varlığını feda etmek. Elbette, böylesine karşılıksız bir anlayışın tarihten getirdiği devlet ve millet şuuruna sahip olmak büyük bir tarih ve millet bilincini taşımakla açıklanabilir.

Devlete böyle bir anlam yükleyen anlayış doğal olarak, onu ebede kadar yaşatmayı da ülkü edinir.

İşte bütün bu yaklaşımlar ışığında, devletin varlığı, ilahi bir misyon olarak değerlendirilir. Bu misyon Allah’ın ordusu anlayışını benimseyen bir milletteki devlet telakkisini ortaya koyar. Hali ile böylesine vazifesi olan bir milletin Devlet-i Ebed Müddet ülküsüne sahip olması gayet doğaldır.

Türkler kendilerini Dünya’yı yönetmek ve bunu da Tanrı adına yapmakla görevli olduklarına inandıkları için Devlet-i Ebed Müddet denilen bir anlayışla adaletli bir devlet anlayışına sahiptir.

Devlet-i Ebedi Müddet, Türk devletinin “bilgelik, alplik ve erdemlilik” esasında devam eden devletin kıyamete kadar sürmesi anlamını taşır.

*Eğitimci Yazar


[1]Ziya Nur Aksun, Dündar Taşer’in Büyük Türkiye’si, syf,16 Ötüken Yayınları,1974, İstanbul

[2] Türk Dil Kurumu sözlüğü, s,14, Ankara, 2005

[3] Andrew Heywood, Siyaset, Say. 126, 127,  Adres Yayınları, Ankara

[4] Franz Oppenheimer, Devlet, s, 29 Phoenix Yay, 2005

[5] Rene Grousset, Stepler İmparatorluğu, s. 97, TTK Yayınları, 2011

[6] Arat, Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig I: Metin, 3.bsk., Ankara, TDK, 1991.

[7] Arsal, Sadri Maksudi, Türk Tarihi ve Hukuk,  İ.Ü. Hukuk Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1947.

[8] Yılmaz Gökhan, Kutadgubilig Felsefe-Bilim Araştırmaları Dergisi, Sayı:9, Mart 2006, s. 75-79

[9] Ziya Nur Aksun, Dündar Taşer’in Büyük Türkiye’si, syf,16 Ötüken Yayınları,1974, İstanbul

YORUM YAP

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort