Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye’nin Türk Dünyası Yükseköğretim Alanı oluşturma girişiminin TDT 13. Ankara Bildirisi’nde resmen kayda geçirildiğini açıkladı. TURKUNIB Daimi Sekretaryası, Orhun Değişim Fonu ve ortak diploma programlarıyla Türk dünyası ilimde birleşiyor.
Siyasi ittifakların ve iktisadi ticaret koridorlarının yüzyıllara meydan okuyan kalıcı bir medeniyet gücüne dönüşmesi, ancak ortak bir maarif, bilim ve üniversite havzası inşa etmekle mümkündür. Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 30 Ekim 2026’da başkentte kabul ettiği Ankara Bildirisi’nin eğitim ve bilim vizyonu, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yayımlanan kapsamlı bir değerlendirmeyle kamuoyuna ilan edildi.
Türkiye’nin öncülük ettiği Türk Dünyası Yükseköğretim Alanı girişimi, üye devletlerin liderleri tarafından resmen benimsenerek ortak bildiride yerini aldı.
YÖK Başkanı Erol Özvar, Ankara Bildirisi’nde yer alan kararların Türk dünyasının bilimsel üretim kapasitesini yeni bir lige taşıyacağını vurgulayarak hedeflenen kurumsal mimariyi şu sözlerle özetledi:
“Türk dünyasında ortak bir yükseköğretim alanı oluşturmayı hedefliyoruz. Bu alan, üniversitelerimiz arasında öğrenci ve akademisyen hareketliliğinin kolaylaştırıldığı, ortak ve çift diploma programlarının yaygınlaştırıldığı, diplomaların ve akademik yeterliliklerin karşılıklı tanındığı güçlü bir iş birliği zemini oluşturacak.”
Ankara Bildirisi’nde yükseköğretim iş birliğinin günlük projelerden çıkarılıp kalıcı kurumlara dönüştürülmesi için iki hayati mekanizma teşvik edildi:
TURKUNIB Daimi Sekretaryası: Türk Üniversiteler Birliği’nin (TURKUNIB) kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla daimi sekretaryasının kurulması ve Azerbaycan’ın Türk Üniversiteler Birliği önerisinin geliştirilmesi karara bağlandı.
Orhun Değişim Programı Fonu: Türk dünyası üniversiteleri arasında öğrenci ve öğretim üyesi değişimini sağlayan Orhun Programı için özel bir mali fon oluşturulması adına yükseköğretim bakanlıkları görevlendirildi.
Diaspora Ortak Bursları: Türkiye Bursları Programı çerçevesinde yürütülen TDT Diaspora Ortak Burs Programları ile yurt dışındaki Türk gençlerinin de ana vatanla akademik bağlarının kuvvetlendirilmesi takdirle karşılandı.
Bugün hâlihazırda Kazakistan’da Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi, Kırgızistan’da Manas Üniversitesi ve Bakü’de Türkiye-Azerbaycan Üniversitesi ile kurulan ilim köprüleri; yeni yükseköğretim alanı sayesinde Adriyatik’ten Altaylar’a kadar yüzlerce üniversiteyi tek bir ağda birleştirecektir.
Ankara Bildirisi’nde ayrıca işverenlerin de dahil olduğu uygulamalı mesleki ve teknik eğitim programlarının geliştirilmesi, dijital dönüşüm ve inovasyonda üniversite araştırma altyapılarının ortak kullanımı kararlaştırılmıştır. 34 harfli Ortak Türk Alfabesi ile desteklenecek bu akademik entegrasyon; mühendislikten tıbba, yapay zekâdan savunma teknolojilerine kadar Türk dünyasının kendi beyin gücünü üretmesini sağlayacaktır.
Nizami’nin, Ali Şir Nevai’nin, Uluğ Bey’in, Farabi’nin ve İbn-i Sina’nın ortak ilim mirasını sırtlanan Türk gençliği; artık aynı müfredatlarla yetişecek, birbirlerinin üniversitelerinde hiçbir denklik engeline takılmadan okuyacak ve ortak araştırma merkezlerinde Türk asrının teknolojisini üretecektir.
YÖK Başkanı Özvar’ın belirttiği gibi; Ankara Bildirisi’nde ortaya konulan bu ortak irade, somut projelere ve kalıcı kurumsal mekanizmalara dönüştürülerek Türk dünyasının küresel rekabet gücü zirveye taşınacaktır.
