DOLAR
EURO
STERLIN
FRANG
ALTIN
BITCOIN

Dr. Hayati BİCE: Ülkücü İçin Temel Ahlâk Yaklaşımları

Yayınlanma Tarihi : Güncelleme Tarihi :
Dr. Hayati BİCE: Ülkücü İçin Temel Ahlâk Yaklaşımları

Ülkücü İçin Temel Ahlâk Yaklaşımları

 

Dr. Hayati BİCE

 

Ahlâk değerleri, evrensel ölçüde iyi olan, zamanla ile ve tekil olaylarda değişmeyerek kalıcı nitelik kazanmış, her durum ve zamanda geçerli kavramlardır. Hareketlerinde ölçülü olmak, sevgi, yardımseverlik, saygı, cesaret, doğruluk, adalet, yasaya itaat gibi değerler, varlığına inanılan, -en azından inanılması gereken- evrensel iyi değerlerin önde gelenleridir.  Ahlâkî evrensel değerlerin, her insanda bir öz olarak doğuştan bulunduğu görüşü, bütün dünyada benimsenmiştir. Bu evrensel iyi değerlerden yola çıkılarak ‘Yararlılık’, ‘Zarar Vermeme’, ‘Adalet’ ve ‘Özerklik’ gibi bir dizi ilkesel ödevler geliştirilmiştir. ayyildiz1

Bu çerçevede bütün profesyonel meslek sahiplerinden, mesleğini icra ederken ‘evrensel iyi’leri uygulaması beklenir. Ancak bu beklenti, kuralların ihlaline yönelik yaptırımlar gündeme getirilmediği sürece, etik ihlallerinin yol açtığı sorunların ortadan kalkmayacağı da bir gerçektir.

Ülkücü hareket mensuplarının ülkücülüğü, bir meslek olarak değerlendirilemeyeceği için bir “ülkücü ahlâkı”ndan söz etmek de yerinde görülmeyebilir. Ancak bir yaşama tarzı olarak ülkücülük ele alındığında, her ülkücünün dikkat etmesi gereken, ortak davranış kalıpları (=tavır) ortaya konabilir. Bu yazıda etik konusunda asırlar boyunca oluşmuş tıp etiğinin temel ilkelerinden hareketle bir ülkücü etik temellendirilmesi yapılmaya çalışılacaktır. Son olarak yazmayı ve tartışmaya açmayı düşündüğüm, “Ülkücü Ahlâk Sözleşmesi” bu ilkeler temelinde yükselecektir.

 

Yarar Sağlama (Yararlılık) İlkesi

 

Dünya hekimliğinin geleneklerinde, kadim zamanlardan günümüze kadar geçerliliğini kanıtlamış olan bir ilke arandığında şu kural akla gelir; “yararlı olmak ya da en azından zarar vermemek”.

“Yararlılık”, iyilik, merhametlilik, sevecenlik, yardımseverlik gibi içsel durumlardan kaynaklanan tutum ve davranışlara da işaret eder. “Yararlılık” kavramı; daha genel anlamda her konuda başkalarına yardım etme anlamına gelen bir yararlılık biçiminde kullanılmaktadır.(1)

Yararlılık ilkesi, önem verme ve sorumlu olma kavramları ile iç içedir. Pek çok ilahî metinde ifade edilen “kendisine yapılmasını istemediğini başkasına yapma, kimseye zarar verme, elinden geldiğince başkalarına yardım et” kuralları insanı hep bir sorumluluk altına sokmaktadır. Yararın ve zararın ne olduğu hakkında her zaman nesnel bir kanıtın bulunamaması nedeni ile neye ağırlık verilebileceğinde çoğu zaman kararsız kalınabilir.

 

Bir ülkücü, gündelik hayatında iyi bir ülkücü olmağa çalışırken yapacağı her bir hareketin, ülkücülük yönünden faydası olup olmadığını tartmalı; hiç değilse kişisel hatalarının ülkücü hareketin manevi şahsiyetine zarar verme ihtimali varsa ülkücülüğe halel getirmeme adına özenli davranmalıdır.

Yazı, şiir vb. ürünler verebilen ülkücü aydınların,  ülkücü basın-yayın organlarını eserleri ile desteklemesi, ama her ülkücünün -hiç değilse abone olmak, çevresinde tanıtmak suretiyle- ülkücü fikriyatın kamuoyuna mal olmasında çaba sarfetmesi, yararlılık ilkesi açısından kolayca yerine getirilebilecek davranışlardır. Günümüzde büyük bir yaygınlık kazanan internette de ülkücülüğün yararı için yapılabilecek pek çok şey vardır. Ülkücü hareketin sesinin internetten duyurulabilmesi için, internet sitesi, blog,  facebook organizasyonları yapmak; mevcut siteleri, blogları izlemek, çevresindeki insanlara tanıtmak; forum ve gruplarda yazacağı yorum ve mesajlarla internet sitelerinin nitelik kazanmasına destek olmak ilk akla gelen konulardandır.

 

Zarar Vermeme İlkesi

 

Yararlılık ile paralel götürülmesi gereken diğer önemli bir ilke, zarar vermemedir. Bu ilke gereği, herşeyden önce ülkücü harekete zarar vermemek ve sonra da yarar sağlamak gerekir.  Ülkücü hareket ile ilgili bir konuda sergilenecek tavrın riskleri fazla ise ve sonuçta yararlı olunabileceği şüpheli ise, o konuda bir girişimde bulunulmaması tercih edilmelidir. Zarar vermemek gerçekte tüm insanlık için geçerli bir değerdir.(2)  Ülkücü harekete zarar vermek, bir eylemle olabileceği gibi bir ihmal ile de gerçekleşebilir.

Geçen yaz başında ‘Gezi Olayları’ olarak kaydedilen süreçte, ülkücüleri pasiflik ile suçlayanlar olmuştu. ‘Öncelikle zarar verme’me açısından konuya yaklaşıldığında, başta MHP lideri Dr. Devlet Bahçeli olmak üzere ülkücü hareketin karar makamındaki kadrosunun sergilediği tavrın ne kadar doğru olduğu kısa sürede anlaşılmıştır. Sonuçta bugün bahsedilen olaylar ile ilgili olarak 5 gencecik hayatın yitirilmesi, sayısı yüzleri bulan kişinin adlî takibata maruz kalması ve bütün bu maddî-manevî kayıplar tablosundan ülkücülerin yer almaması, uygulanan serinkanlı yaklaşımın sonucudur.

 

Adalet İlkesi

Adalet, insanların vicdanlarında yer etmiş, vicdandan kaynaklanan nesnel bir değerdir. Hukuk ise, insan hayatında adaleti sağlamaya yönelmiş bir kurallar bütünüdür. Adalet, hukukun amacı; hukuk, adaletin aracıdır. Hukuk insan haklarından türetilirse adalete en uygun bir şekilde gerçekleşir, çatışma olmaz. Adalet onurlu yaşama, başkasına zarar vermeme ve herkese kendine ait olanı vermek, hakka saygı, kusurlu kimsenin zararı ödemesi, başkasına ait olanın verilmesi, ahde vefa ilkesi kurallarını içerir.

Nurettin Topçu, “İstismarı Kaldıran Adalet” başlığı ile yayınlanan bir makalesinde adaleti, ‘herkese hakkını vermek’ olarak tarif eder. Hak ise, “her ferdin istekleriyle emeklerinin denkleşmesiyle hayat sahnesinde kendisine düşecek pay”dır. Bu tanımlara göre hak sahibi olan kimseye hakkın verilmesi adaletin esas temelidir.(3)

Adaletin dağıtılması işi temelde, kişi ile toplum, kişi ile devlet arasındaki ilişkileri düzenlemektir. Adalet eşitlik esasına dayandırılmalıdır. Denkleştirici adalet, hukuki ilişkide taraf olanların eşit muamele görmesini gerektirir.

Kaynakların sınırlı, talebin ise fazla olduğu durumlarda, en doğru davranış herkese eşit davranmak ve toplumda herkesin mevcut kaynaklardan eşit olarak faydalanma hakkının olduğunu topluma hissettirmektir. Toplum hayatında adaletin bozulması, toplum düzenini sarsar.

Adaletin insanlar için en büyük ideal oluşu, insanlığın herşeyden fazla adaletsizlikten şikâyetçi olduğu hakikatini ortaya koymaktadır. Adaleti yönlendiren temel değer her zaman hürriyet olmuştur. Adalet konusunu incelenirken “şerefli yaşa, kimseye zarar verme, herkese payına düşeni ver” şeklindeki üç ilke dikkat çeker.

 

Ülkücü, toplum hayatında adaleti gözetme noktasında hassas olmalıdır. Bu hassasiyet, bir aile ölçeğinden, yüzlerce çalışanı olan bir fabrika yönetimine kadar genişleyebilen bir alanda sergilenebilmelidir. Ülkücü kuruluşların sevk ve idaresinde, adaleti gözetmek kurumiçi ilişkilerin sorunsuz olarak sürdürülebilmesi yönünden de önem taşır. Adaleti ihlal eden uygulamaların, ülkücü hareketin taban-tavan ilişkisini zedeleyerek sosyal etkinliğinin azalmasına yol açacağı asla unutulmamalıdır.

 

Özerklik İlkesi

Özerklik, kişinin kendi başına düşünme, değerlendirme, özgür bir biçimde kendi hakkında karar verme ve eylemde bulunabilme yetkinliğidir. Tüm girişimler -kişinin özerk olarak karar veremeyebileceği durumlarda bile-, kişiye saygı kavramının varlığı dikkate alınarak gerçekleştirilebilmelidir.

Özerklik kendi içinde, ‘düşüncede özerklik’ ve ‘niyet ya da istekte özerklik’ olmak üzere ikiye ayrılabilir.

Düşüncede özerklik,   zihinsel aktiviteler açısından kişinin kendi geleceğini belirlemek için söz konusu konuyu anlamış olarak eylemde bulunması ile ilgilidir. Aynı kişinin kararı ile ilgili inançları, estetik ve ahlâkî dayanaklarını da içerir.

Niyet ya da istekte özerklik ise karar verme özgürlüğü ile yakından ilişkili olup bireyin kendi özgün görüşünü ifade edebilmesi ile ilişkilidir.

Etik yönden verilen bir kararın özerkliğini belirleyici olan ve noksan olduğu takdirde bireyin otonomisini açıkça azaltan ve ortadan kaldıran, “kusur” denebilecek dört faktör: bireyin isteklerini ya da eylemlerini yahut her ikisini denetim altına alabilme yeteneğindeki kusurlar; bireyin muhakemesindeki kusurlar; bireyin tercihini dayandıracağı ulaşılabilir bilgilerdeki kusurlar; bireyin, isteklilikte kararlı olma konusundaki tereddütü olarak sıralanır.(4)

Özerk birey, kendi eyleminin “özgür eylem” olup olmadığını ayırt edebilme yeterliliğine sahip olandır. Böyle bir birey, kendi değer, inanç ve hayat hedeflerini koruyarak, gerçek ve koşullara uygun, akılcı/özgür eylem ve seçimde bulunabilir. Ancak bu niteliklere sahip olan bir birey, kendi sağlığı hakkında seçimini yaparken; kararını biçimlendiren, yönlendiren, baskılayan bir başka gücün etkisinden uzak kalabilir ve gerektiğinde bunlara karşı koyabilir.

 

Toplum içerisinde hemen herkesin, kişi özerkliğine saygı duyulması genel olarak kabul gören bir yaklaşımdır. Ülkücünün özerkliği kavramsal olarak kişiye saygı ile yakından ilgili olup kişinin insan olmasına dayanır. Özerklik ilkesi, ülkücünün insan olarak onurunu ve manevî şahsiyetinin bütünlüğünü korumayı hedeflemektedir.

Ülkücü, ülkücü hareketin çıkarlarını neyin koruyup korumayacağı veya geliştireceği konusunda karar verebileceği bir dizi değer ve inanç geliştirmiş sayılır. Ülkücünün, hangi kararların ülkücü hareketin yararına olduğuna veya olmadığına karar verecek yetenekte olduğu, -hiç değilse teorik olarak- kabul edilmelidir. Ancak, toplumda yaşayan herkesin kendi geleceğini belirleme ve bir karar oluşturup uygulamaya koyma konusunda, her zaman aynı yetenek ve kapasitede olduğunu söylemek güçtür.

Ülkücü ahlâkının en temel ilkelerinden biri olarak özerklik, ülkücülerin ülkücü hareket için neyin en iyi olduğunu değerlendirebileceği kabulüne dayanır.  Ülkücü hareketin temel kitabı olan Dokuz Işık’taki “Hürriyetçilik ve Şahsiyetçilik” kuralı doğrudan doğruya özerklik ile ilişkilidir.

Her ülkücü bir birey olarak kendini geliştirmesi, ülkücü hareketin temel bilgilenme aracı olan ülkücü literatürün eserlerini hazmetmesi özerkliğinin gelişimini sağlayacaktır. Başta Ziya Gökalp’in “Türkçülüğün Esasları” ve “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” kitapları olmak üzere ülkücünün tarih bilincini geliştirecek okumaların, planlı bir disiplinli bir şekilde uygulanması ülkücülüğün nesilden nesle aktarılan bir manevî miras olarak zenginleşmesini getirir. Bu konuda ‘kendisini ülkücü sayan’ akademisyen, öğretmen ve aydınlara, yeni nesillere ülkücü fikir mirasının tanıtılması noktasında büyük sorumluluk düşmektedir. Ülkücü literatürün geliştirilmesi, zenginleştirilmesi ise yine ülkücü yazar, sanatçı ve akademik personelin gayretine bağlıdır.

Sadece, mevcut halden şikâyetle yetinmek ‘ülkücü aydın’ tavrı olamaz.

 

__________________________________

 

İletişim: http://www.hayatibice.net

(1) Nermin Ersoy ve Erdem Aydın, Tıbbi Etik’te “Yararlılık İlkesi”, Türkiye Klinikleri Tıbbi Etik Dergisi,  C:2, S.2, 1994, s.57-60.

(2) Ayşegül D. Erdemir ve Ömür Ş. Elçioğlu, Tıp Etiği Işığında Hasta ve Hekim Hakları, Türkiye Klinikleri Yay. , 2000, s. 25.

(3) Nurettin Topçu,  Ahlâk Nizâmı, Dergah Yay., İstanbul, 2008, s.37.

(4) John Harris, Hayatın Değeri, (Çev. Süha Sertabiboğlu), Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 1998, s.268.

 

YORUM YAP

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort