DOLAR 31,0459 % 0.18
EURO 33,6667 % 0
STERLIN 39,3839 % 0.01
FRANG 35,2314 % 0.04
ALTIN 2.034,23 % 0,86
BITCOIN 1.609.000 -0.162

Emir Timur

Yayınlanma Tarihi :
Emir Timur

Emir Timur bizim tarihimizin en renkli kişiliklerinden biridir. Üç-beş günden beri Yeniçağ’da Arslan Tekin kardeşimiz,  mevzuu ile ilgili birkaç yazı yazarken Haber-Türk’ten Murat Bardakçı, 15 Aralık 2013 günü enfes tespitlerle onu günümüze kadar takip etmiştir. Bu yazıdan vurgulu bir biçimde öğreniyoruz ki, günümüze kadar devam eden Timur soyundan Prens Bedirbah, eşi Prenses Begüm ile birlikte Batı Bangladeş’in başkenti Kalküta’da bir barakada “Çaycılık” yapıyormuş. Yeni Türkiye’nin kurulmasıyla Osmanlı Hanedanı’nın başına gelenler düşünülecek olursa, her şeye rağmen onların durumu Timuroğulları’nın yanında hafif kalmaktadır. Çünkü şartlar ne olursa olsun Osmanoğulları, her zaman bir “Osmanlı” gibi kalmışlardır. Şimdi ise şerefle aramızda yaşamak hakkına sahiptirler. Bu karşılaştırmayı her ikisinin de ırkımız ve ecdadımız olduğunu vurgulamak için ortaya koymak gereklidir.

Ali BADEMCİ

Ali BADEMCİ

Peki, bugün Türkistan’ın her tarafına Emir Timur heykelleri diken Özbekler, neden Son Timuroğlu’nu hatırlamazlar. Tıpkı son Buhara Emiri Âlim Han’ın torunlarının Gaziantep ve Amerika’da unutulmaları gibi. Özbekler, “Basmacı” liderlerine de, en azından neşriyat ile sâhip çıkıyorlar; faaliyetlerini milli mücadele diye tarif edip ders kitaplarına dahi alıyorlar ama yine de, geçen yıllarda Şir Muhammet Bek heykeline bir yer bulamadılar. Hâlâ Sovyet korkusu memleket üzerinde âdeta karabulut gibi. Eh, siyaset bu kime niyet kime kısmet!

Emir Timur tam anlamıyla bir Türk’tür. Kendi tarihçilerinin Moğol bir şecereye  imalarının tamamen bir zorlamadan ibaret olduğu, hatta babasının Cengiz Han’ın komutanlarından birisi gösterilmek istendiği iddiadan öteye gitmemekte olup “Barlas”lık izafesi ve bu kavmin Moğol olduğu da ispata muhtaçtır. Tıpkı bunun gibi, onun “Mutezile”ye yakın İslami görüşleri dolayısıyla onu ilerideki “Şii” cereyanların göbeğine itmek de çok büyük hatadır. Çünkü gerek Herat’ta ve gerekse Dımaşk’da ısrarla  “Ehl-i Sünnet Vel Cemaat” beyanları ortadadır. Esasen en büyük hata, Emir Timur’un Türk ve İslâm duygularını çok dar bir çerçeveden görmektir. Onun makul gördüğü insanlar, daima kendi benliğinde bulunan “Hâkimiyet” düşüncesinde olanlardır. Aynı eğilimi neslinden gelen Babür’de de açıkça ve kuvvetli çizgilerle görebilmemiz mümkündür. Fakat ne olursa olsun Timur düşüncesi,  Ali Şir Nevâi ve Hüseyin Baykara döneminde Türkçülük olarak  gerçek zeminine oturmuştur.

Yayılmacı bir siyaset izleyen Emir Timur’un, tıpkı Osmanlı ve diğer Türk İmparatorluklarında olduğu gibi, tabiî olarak “Türklük” gibi bir argüman kullanması mümkün değildi. Bu sebeple Fars kültürüne yapışmış ve Karahanlılarla zamanını doldurup, Türkistan’da Samanoğullarının inkırazı ile silinen bu kültürü yeniden diriltmiştir. Bugün “Tacik Kültürü” olarak ifade edilen bu öğreti, Türklük çemberi içinde ne kadar mütalaa edilirse edilsin, Türkistan’da son Türk Devleti Buhara Emirliği’nin  tıpkı Timur İmparatorluğunda olduğu gibi, resmi lisanın “Farsça” olması bir handikap olarak sırıtmaktadır. Çünkü daha Timur hayatta iken Fars Kültürü âdeta hortlamış ve devlet hayatında Türklükle arasına  mesafe konmuştur. Karakoyunlularla Timuroğulları’nın bugün bile İran jeopolitiğinde ezeli ve ebedi depişmesinin gerçek sebebi budur. Emir Timur, Çin Seferi’ne  çıkmadan son Karabağ aile meclisinde  âdeta bir vasiyetname niteliği taşıyan, oğulları ve torunlarına yaptığı nasihatta; bu coğrafyada Bağdat hâkimi Celâyirlilerden çekinilmemesi gerektiğini, biraz da aşağılayarak, çünkü onların netice itibariyle bir “Tacik” olduklarını ifade ederken, en büyük tehlikenin Karakoyunlu Türkmenlerden gelebileceğini üzerine bastıra bastıra anlatmasıyla, bir gerçeği ortaya koyması da, onun hakiki düşüncelerini dışarıya vurmasıdır. Fakat sonuç ne olursa olsun Safeviler devrinde “Türkmenlik”in arı bir kültür olarak Şah İsmail’i yaratıp Türkistan’a kadar göndermesinin ilgi ile değerlendirilmesi şarttır. Ne yazık ki Maveraünnehr’e bozkır kültürü gibi hazırlıksız ve medenî olmayan dönellerle inen Özbekler de,  Şah İsmail’in ikazına rağmen Türklük katamamış, Türkmenler dâhi daha kötü ve kötürüm duruma düşmüştür.

Emir Timur’un Fars kültürüne yapışması ve Türklüğü bir İmparatorluk ideolojisi olarak fazla kullanmaması doğru mudur? Esasen onun Deşti Kıpçak’a giderken bir Fars menkıbesi olan Firdevsi’den etkilenerek “Turan” argümanına yapışarak böyle bir anıt diktirmesi sonucu Altınordu’yu yıkmasına ne dersiniz? Aynı pencereden baktığımızda Bâyezid’e yaptıkları ne anlama gelir? İki Türk ve Müslüman imparatorluğu da son verirken  buralara  Fars merkezli  düşünceleri götürmemesini de anlamak mümkün değildir. Hele hele “Turan” gibi bir dünya devletine soyunan karakterin, işgal ettiği İmparatorlukları dönüşüme zorlamayıp anarşi içinde bırakması da çok dikkat çekicidir. Moskova’nın içine bile girmeyip, kendinden evvel Türk Moğol orduların birkaç defa buraları talan ettiği ortada iken bugünkü Rusların Timur düşmanlığı karşısında Cengiz Han hayranlığı da, derin bir izaha muhtaçtır. İşte sırf bu sebeplerle Timur ölür ölmez İmparatorluğu darmadağın olmuştur.

Emir Timur’un Otrar bileşkesini de iyi okumak lâzımdır. Çünkü ona “Moğolluk” izafe edenlerin, hayatının sonuna kadar Timur’un bunlarla korkunç bir mücadele verdiği nedense göz ardı edilmektedir. Gerçekten Çin Seferi’nin gerçek sebebi Türkistan üzerinde Karahıtay’lı Moğol tazyikleridir. Kendinden sonra Özbekler devrinde de, bu zorlama uzun zaman devam etmiş, bu sebeple Taşkent bir Buhara ve Semerkant gibi İslâm diyarı olamamıştır. Babür’ün Hanım tarafının Taşkent Hâkimi Yunus Han’ın kızı olduğu ve Moğol hâkimiyetinin bu zamanda da devam ettiğini biliyoruz. Bu sebeple Timur’un Çin Seferi’ni de, selefi olduğu Cengiz Han’ın dört başı mamur Çin işgali ile en azından niyet bakımından bir tutamayız. O sebeple Timur Ordusunun son seferi Moğollarla kavgadan sonra nihayet bulmuştur.

Hayatında İslam bayraktarlığını elinden bırakmayan Timur’un Otrar’da aşırı şarap içmekten ciğerlerinin parçalandığını da, zamanın kaynaklarında ve verilen hekim raporlarında açıkça görmekteyiz. Sırf bu sebeplerden ötürü devâsa ordu şark yerine garba dönmüş ve yağmalama ile taht mücadelelerini fütuhata tercih etmiştir.

Timur’un Altınordu, Osmanlı ve İran Türkmenleri ile mücadeleleri de pek önemlidir. Gerçi Arslan Tekin, bir makale çerçevesinde Anadolu’da onun İzmir’i fethetmek gibi mühim bir hizmeti gerçekleştirdiğini yazıyorsa da,  kırdıklarının yanında bu önemli iş pek zayıf kalır. Bir yıl dolaştığı Orta ve Batı Anadolu’da, kendi toprağının ürünü olan Hz. Mevlâna’ya bir selâm bile vermediği düşünülürse Onun İslami inançlarının hâkimiyet düşüncesinden ne kadar sonra geldiğini anlayabiliriz. Fakat şurası unutulmamalıdır ki, Osmanlı ve Altınordu gibi her iki Türk İmparatorluğunu yıkarken dönüştürmenin akıldan geçmemesi onu kendinden sonra gelen muhteşem Türk İmparatorlarından ayırmaktadır.

Bütün bu açıklamalardan sonra, zihinleri karıştırıp Timur düşmanlığına soyunmak istemiyorum. Hâfızaların tazelenmesinden ve geniş düşünmekten yanayım. Hiç şüphesiz ki, Emir Timur muhteşem bir Türk’tü. Onun lehinde yazacak ve büyüklüğünü ortaya koyacak kadar kesin bilgilere sahibiz. Fakat kusurları da görmemiz şarttır. Aksi takdirde Cengiz Han’ın, Türkistan’da başını doğradığı 10 milyona yakın Türk’ün katline alkış tutmamız gerekecektir. Emir Timur’un belki de gözden kaçan en önemli başarısı Moğolları Türkistan’dan kovmasıdır.

Türklerin Horasan’da emekleri çok fazladır. Bugün buraların her zerresinde Türklük görmemiz gerekirken sanıyorum, hem sayı hem de kültür bakımından pek zayıf durumda, hatta küsurat olarak ifade ediliyoruz. Nedense Hindistan’da Babür’den kalan sadece Bangladeş ve Pakistan’daki insanların Türklük alâkasıdır. Bu sebeple Bardakçı’nın buluşu asar-ı antika gibi yüreklere serpilmiştir. Selçuklu, yüzyıllarca İran coğrafyasındaki hâkimiyetinde kullandığı Farisi argümanlar sebebiyle bugün tamamen bir Türk Farsçası ortaya çıkmış ve bu lisanla Sasani metinleri bile çözülemezken, Timur’un doğru da yanlış da olsa “Tüzükat”ını Farsça metinlerden nakletmemiz hazin sonun belgesidir. Sırf bu sebeple, İran yayları Türklük ile yatıp kalkarken Timur İmparatorluğu’nun, esas vatanı olan Türkistan’ın arka bahçeleri olan Afganistan’da olduğu gibi “Abdali” veya benzer unsurlar tasallutunu sürdürmektedir. Ve verilen mücadeleler de bu yanlışlığın bunalıma dönüşmüş sonuçlarıdır.

Ne derseniz deyin, ben bu yazıyı ufkunuzu genişletmek için yazdım. Mutlaka böyle değerlendirmelisiniz. Bunlar  bir makale boyutunda  ancak böyle ifade edilebilir.  yerde maksadı aşan görüşler belki “Türkmenlik”in ağır basmasıdır ama ne yapalım ki kültür ve devlet hayatımız böyle inişli yokuşludur. Bu hali ile kabul edip önünde eğilmek de bir mecburiyettir.

Sağlıcakla kalın.

YORUM YAP

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort