BAŞBUĞ’UM!

Asena Kınacı Moral

YAZMAK

Atilla ÇİLİNGİR

MEZHEBİMİZ

Bu haber 24 Ocak 2014 - 11:52 'de eklendi ve 1.749 kez görüntülendi.

Ah şu mezhep işleri ! İslâm’a pek katkı yapığı doğrudur ama aldıkları ve  kaybettiklerimnizi de şöyle bir terazida tartmamız lâzım..Tabii ki “gereği yoktur” gibi bir şey söylemek mümkün olduğu olduğu halde söylemeye hiç gerek yoktur.Çünkü mezhepler tıpkı Hiristiyan dininde olduğu gibi milletlerin milli ve kültürel kimliği ile bütünleşmişlerdir.Fakat işin entresan yanı Hiristiyanlarda  aynı milleti meydana getiren fertler muayyan bir mezhep çatısı altında iken özellikle Türk kültüründa pek farklıdır.Sanırım bu da “Tasavvuf”un Türkler marifetiyle  geniş bir çember oluşturmasından ve ta Şamanizm’den gelen “Sufilik”in  biz de ziyâdesiyle kök budak salmasındandır.Belki isabet de olmuştur,çünkü gerçek dini hayat “Sufizm”de başka ve derin bir anlam ve inanç yumağı haline geliyor,ki kültürü bile işgal ederek edebiyata kadar intikal ediyor.

Ali BADEMCİ

Ali BADEMCİ

 

Türk kültüründe şühesiz ki Araplar’daki gibi dini bağnazlık yoktur..Fakat ne de olsa biraz bulaştığını ve Yavuz Yelim-Şah İsmail hadisesinde olduğu gibi hem milleti hem de vatanı böldüğü bir gerçektir.Safaviliğin sosyal alt yapısını oluşturan Akkoyunlular’ın Sünniliğine karşılık Köprülü’nünün “Müfrit Şii” dediği Karakoyunlular’da da  kim ne derse desin esasında ifrat yoktur.En yazından siyasi tarihlerinde böyle bir eğilim görmediğimiz gibi Bayazıd ve Timur kapışmasında “Müfrit Sünni”olan Osmanlılar’ın yanında yer almişlardır.Gerçi Emir Timur da “Biz Ehli Sünnet vel Cemaatız        “ diyecek kadar “Sünni”dir lâkin o günün siyasi şartlarının bu yönde olması dolayısiyle şahsen dini inançlarda  Türk Kültürünün “İfrat”ını kabul etmek için elimizde yeterli bilgi yoktur.

Mustafa Kemal’in babasının adında “Rıza”olması çok ilgi çekici.Tabii ki istisnalar kaideyi bozmamakla birlikte o zaman Rumeli’de yaygın olan “Bektaşilik”dolâyısiyle “Rıza” adının 12.İmam’dan mülhem olduğunu kabullenmek gereklidir.Fakat Gazi’nin şahsi-sosyal ve siyasi hayatında böyle bir düşüncenin aksül ameli olmadığı gibi “Bektaşilik” dahil “Tekke ve Zaviyeler”i bir kanunla kapattırmıştır.Osmanlı devrinde bunlar siyasete bulaşmamak kaydı ile serbestti.Hatta Şah İsmail’in dedesi Şeyh Cüneyd 2.Murat zamanında İstanbul’da çok itibar görerek misafir edilmiş,ancak siyasete bulaşınca kovulmuştur.Sıkı Osmanlı tarihçisi Aşıkpaşaoğlu,  şu anda yanılmıyorsam, “Baba İshak” veya “İlyas”ın torunudur. Neticeten zaten İsmail’dan çok sonraları  Avşar Nadir’in teşebbüsleri ile “Osmanlı Sünniliği “ile ”12 İmam Şiası”eşitlenmiştir.

1315 doğumlu Kazım Türkyılmaz Mezhebi Türk

1315 doğumlu Kazım Türkyılmaz Mezhebi Türk

 

Bunları şunun için yazdım:Bugün sizlere 1932 ve 1937 yıllarında ayrı ayrı nüfus idarelerinden verilmiş iki Nüfus Cüzdan suretinin “Mezhep” sayfalarını takdim edeceğim.Bunların ikisinde de “Mezhep”hanelerinde “Türk” yazıyor.Tarih ile ilgilenen hocalara ve dostlara o zamanlarda böyle bir uygulama olup olmadığını sordumsa da tatmin edici cevap alamadım.Bu hüviyet suretlerinin “Alevi Türkmen” kardeşlerimize ait olduğunu sanıyorum..Yalnız  o zamanda hâlâ böyle genel bir uygulama olup olmadığını  israrla merak ediyorum.Bu ibarenin ne anlama geldiğini az çok anlayabiliyoruz.Ne kadar ilgi çekici değil mi?Bunları bana yine “Rıza Dede”getirdi..Hani şu “Kızılbaş Rıza” varya  işte o adam!

“Rıza”nın ilginç kişiliğini bana birçok akademisyen dost sordu.Akademisyen öğrenciler..Hadi size sömestr ödevi bulun bu işin menşeyini bizler de öğrenelim !

 

Acaba Cumhuriyet devrinde böyle bir uygulama mı vardı?Yani “Alevi Türkmen” kartdeşlerimizn kütüklrinin “Mezhep”hanesine böuyle mi yazılıyordu ?Cidden merak ediyorum ?Böyle bir şey varsa “Cumhuriuyet” ile hesaplaşmak isteyenlerin zırvalarını da artık iyi anlayabiliyoruz..  Muhabbetle.

1932 Doğumlu Şakir Aksu Mezhebi Türk

1932 Doğumlu Şakir Aksu Mezhebi Türk

Ali BADEMCİ
Ali BADEMCİalibademci@gmail.com

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Comments