DOLAR 32,4839 % -0.08
EURO 34,7817 % -0.01
STERLIN 40,2063 % 0.08
FRANG 35,7084 % -0.05
ALTIN 2.502,27 % 0,11
BITCOIN 2.121.052 -0.566

Irak Türkmenleri (11)

Yayınlanma Tarihi :
Irak Türkmenleri (11)

Türkmeneli Sosyolojisi
Bugünkü Türk Dünyasında Aral Gölü’nden başlayıp, Merv üzerinden İran bozkırlarına dalıp,  tatlı bir kavisle Tebriz ve Erdebil’den Erzurum’a biri direkt; diğeri güneyde Musul’dan Kerkük’e inen Türkmen hattı Irak Türkmeneli’nde tabiata Türk mührünü vurmuş, etnoloji adeta coğrafyaya yapışmıştır. Yine Kerkük-Musul hattından Diyarbakır civarında ikiye ayrılan Suriye-Toroslar-Göller Bölgesi-İznik Türkmen yayı ile ikinci hat olarak da, Adıyaman-Muş-Amasya-Tokat-Sivas-Kayseri-Konya ve Kayseri-Kırşehir- Ankara-İznik hattı 1000 yılda vatanlaşan bir coğrafyanın adı olarak Türkiye’yi teşkil etmiştir. Anadolu-Suriye-Irak-Güney Azerbaycan Türkmen(S)i bugün Önasya’nın Türklüğüne vücut olmuştur.

İşte Irak Türkmeneli’nin sosyolojisi incelenirken,  mutlaka bir parçasını teşkil ettiği Türk Dünyası’nın sosyolojik müşterekliğinden ayrılmamız katiyetle mümkün değildir. Türkmen elbette Türkmen’dir; lâkin İran üzerinden bugünkü Türkmenistan ve oradan Türkistan’a geçen asırda bir seyahat yapan A. Wambrey’nin hararetle ortaya oyduğu üzere İran-Irak-Anadolu çift Türkmen yayı, bütün sosyolojik mülâhazalarla pek önemlidir.

Günümüz tarihçilerinden Mustafa Kafalı’nın,  Oğuzların Türk Dünyası’nda kahir ekseriyet olduğu yılların Türklerin muhteşem asırları olduğunu ifâde etmesi işte bu gerçeği doğrulamaktadır. Böyle bir ihtişam da zikredilen son coğrafyada gerçek olmuş ve kısmen de olsa halen devam etmektedir.

Acaba “Türkmeneli Sosyolojisi”nden ne anlıyoruz? Şüphesiz ki bütün sosyal tarih; beşeri, kültür, edebiyat, medeniyet, şehirleşme, köy hayatı, din ve inanç durumu, gelenekler ve töre, sosyo-ekonomik vaziyet, siyaset, hülasa olarak  bu koridorda insanın sosyal sağlığı.. Büyük Türkmen coğrafyası ile tam bir entegrasyon içerisinde teşekkül eden “Türkmen İdeolojisi”nin bugünkü durumu da mutlaka çok önemlidir.

Büyük Türkmen Coğrafyası içerisinde Irak Türkmeneli’nin kısa tarihçesini bu yazının başında bir miktar anlatmıştık. Emeviler devrinin sonu  ve Abbasiler devrinin başından itibaren bir zenginlik ve cazibe merkezi haline gelen, önce Şam ve sonra da Bağdat’ın, Maveraünnehr ve Fergana’da Arap kumandanlar ile temasa gelen Türkler için bir akıntı istikameti oluşturduğu gerçeğini göz ardı etmemek lazımdır. Batı ve Doğu Türkistan’da, Sasaniler ile Çinlilerin arasında sıkışan ve kendi aralarında sosyal karışıklıklar da bulunan özellikle Oğuzlar, İran’ın Arap orduları tarafından çiğnenmesinden sonra  Talas’ta karşı karşıya geldikleri Çinlilere, Arapların tam yenilecek zaman özellikle Karluklar’dan yardım görerek bunları da yenmeleri Türklerle aralarında derin bir muhabbetin oluşması ile sonuçlanmıştı. Hz. Peygamber’den rivayet edilen, doğru veya yanlış nakiller, Arapların kafasında oluşan Şarklıların Türkler olduğuna kendilerini ve muhataplarını inandırarak bir efsane oluşmasını sağladığını sanıyoruz. Bu sebeple  daha sonra Tolunoğulları ve İhşidler adı ile Suriye’de  birer Türk devleti ortaya çıkaran ilk Türkler, buralara paralı asker olarak gelen  ve muhtemelen geldikleri ülkelerde birkaç nesil sonra Müslüman olan Türklerdi. Ancak Abbasiler devrinde Bağdat’a gelenlerin çoğunun Müslüman olduktan sonra geldiklerini tahmin edebiliyoruz. Özellikle ilk gelenler İslâmiyet’e geç intibak ettikleri için bugünkü Irak’ın merkezi yerleri ve Türkmeneli’nin Bağdat’a yakın kesimlerinde,  Heterodoks Şii  Türkmenler oldukları hiç de yanlış bir görüş değildir. Daha sonra bu Şii Türkmenlerin, özellikle Suriye’de etkili olarak Baba İshak Kefersudi vasatisiyle, Baba İlyas’a destek olarak ilk Babailik hareketlerini yarattıklarını, hatta bugünkü Türkmeneli’nde Karakoyunlular’ın da bu sebeple Vefai müritleri etkisi altında kalarak Alevi Türkmenler olduğu bilinmektedir.

İşte Irak’ta bu ilk Türkmen çekirdeğinin, Selçuklu Oğuzlarını davet ettiği böylece 11.asır ortalarından itibaren Abbasi Medeniyetine Türklerin sahip ve ortak olduklarını görüyoruz. Bölgenin Türkmen yapısı, çoğunlukla Oğuzların Bayat boyundandı. Soy ve boy olarak Bayat örtüsü Karakoyunlar ve  kısmen Akkoyunlar; Atabeğler soyu Selçuklular, birçok yerde Avşar ağırlık ise Nadir Şah’tan ötürüdür. Bağdat’a yaklaşırken Şii güzelliğin ise Kerbela-Kûfe ile ilk gelen Türkmenler ve  Erdebil-Tebriz tekkelerinin eseridir. Türkmeneli’nin %80 Sünni Hanefi temayülü İmamı Azam ve dolayısıyla Selçuklu yılları ile Atabeğler ve Osmanlı devirleri ile ilgilidir. Fakat Türkmeneli’nin Sünnileri o kadar munis ve geniş kültürlüdür ki, Alevi Türkmenler incinmesinler diye  “Şii” deyimi bile fazla kullanmazlar. Bu sebeple %20, yani 800.000 nüfusu sahip Şii Türkmenleri kesinlikle Sünnilerden hiçbir şekilde ayırt edemezsiniz. Araplar gibi bu sebeplerle birbiri ile didişmezler. Sünniler arasında çok az miktarda Şafii mezhebinden Türkmen vardır ki, bunlar da Araplar ve zamanının Sünni Erdebil tekkelerinin tesiriyle olmuştur. Belki Kürtlere de aynı şekilde geçmiştir.

Türkmeneli’nde genellikle şehirlilik ağır basar. Hemen hemen göçebeleri yoktur. Ancak batıya Kuzey Suriye’ye doğru gidilirse göçebelik artar. Bu sebeple Türkmeneli, şehirli olmanın bütün medeni unsurlarını taşırlar. Edebiyat, folklor, musiki gibi sosyal ve kültürel hayatın en önemli unsurları çok oturmuş bir manzara arz eder. Türklük şuuru daima ayaktadır ve onlar için fevkalade birleştirici bir unsurdur.

Türkmenler geleneklerine çok bağlıdırlar. Misafirperverlik, komşuluk ilişkileri birer sosyal vakıa olarak töreden sayılır. İlk Abbasi Halifeleri, nesilleri bozulmasın ve kahramanlıkları azalmasın diye onlara yasak ettiği yabancı evlilikleri hala makbul saymazlar ve başka ırklara kız verip almazlar. Normalin üzerinde olan soy ve boy tutkusu taassup derecesindedir. Düğünleri bayram ve bayramları tam bir düğün havasındadır. Dini bayramlarda sosyal dayanışma müesseseleşmiştir. Dinlerine çok bağlı fakat hurafeye azami derecede karşıdırlar. Türk diline çok kıymet verirler ve duaları Türkçe yaparlar. Köyler de bile kadınlar kapalı ve çarşaflı değildir. Hanımlar Türk töresinin gerektirdiği hürmeti görürler.

YORUM YAP

Bağdar Caddesi Escorthamile pornobodrum escortbahis siteleri yenigaziantep escortgaziantep escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortizmir escortdeneme bonusu veren sitelerhttps://www.tedxpenn.com/escort ankaraankara escorthttps://greenhousecraftfood.com/ataşehir escortBetofficeMebbistrendyol indirim koduPusulabetCasibomistanbul escortslot siteleri https://en-iyi-10-slot-siteleri.comstarzbet adamsah.netdeneme bonusuistanbul escortcasibomstarzbetpiabetstarzbet girişstarzbet girişbahsegelbahsegelklasbahisankara kombi servisimersin günlük kiralık evbetturkeyxslotBelge istemeyen bahis siteleribycasinotipobetgrandbettingtruvabetbahiscasinotarafbetbahiscommariobetbetistmarkajbetbetinematadornetcasibombelugabahisbetebet1xbetasyabahiscasinovalediscountcasinoelexbetfavoribahisbahiscombahiscombelugabahisbelugabahisbetistbetistceltabetceltabetklasbahisklasbahismariobetmariobetrestbetrestbettarafbettarafbettipobettipobetcasibomcasibomcasibomcasibomstarzbetsahnebetlimanbetredwinmatadorbetmatadorbetbetkombetkomcasibomsancaktepe çilingircasibomcasibomcasibomcasibom7slotsbahigobahis1000bahisalbaymavibaywinbetexperbetkanyonbetkolikbetkombetlikebetmatikbetnisbetonredbetorspinbetparkbetperbetroadbetsatbettiltbetturkeybetvole24wincratosslotelitbahisfavorisenfunbahisgorabethilbetikimisliimajbetintobetjasminbetjetbahiskralbetligobetlordbahismarsbahismeritkingmilanobetmobilbahismostbetmrbahisneyinenoktabetnorabahisoleybetonbahisonwinorisbetparmabetperabetpiabetpinuppokerbetapusulabetredwinrexbetromabetsahabetsavoybettingbetkombahis siteleriblackjack siteleriCasinoBonanzacasino bonanzadeneme bonusurulet sitelerisweet bonanzacasino sitelericasino sitelericasino sitelerisupertotobettulipbettumbetpadisahbetvdcasinovenusbetwinxbetbonusgaziemir çilingirtarafbetparibahisvdcasino girişmarsbahis7slotsasyabahisbahis1000bahisalbahsegelbaywinbetebetbetexperbetkolikbetmatikbetonredbetorspinbetroadbettiltbetturkeybetvolecasibomcratosslotdumanbetelitbahisextrabetfunbahisgorabetgrandpashabethilbetimajbetjasminbetkalebetkralbetlimanbetmaltcasinomarkajbetmatbetmilanobetmobilbahismostbetgirisneyinenorabahisonwinpalacebetparmabetperabetpokerbetaredwinrexbetrokubetsahabetsavoybettingtarafbettruvabettumbetxslotartemisbitbaymavibetebetbetkolikbetkombetperbettiltceltabetimajbetklasbahisligobetlimanbetmariobetmatbetneyinesahabetbetturkeyBeylikdüzü Escortbetpasrestbetklasbahisbetebetbelugabahistarafbetbetkombetistmarkajbetparibahisbetinegobahisbettiltbetnisbetsatbetorspinligobetbetkanyonbaywinrokubetcratosslotgorabetelexbetfunbahisartemisbetbetparkbetmatikoleybetbetlikekralbetperabetlimanbetsavoybettingintobetdiscount casinobahsegelmostbetbetroadjasminbethilbetvenüsbetasyabahisredwinbetkolikdinamobetmilanobetelitbahisorisbetpusulabetaresbetpolobetdumanbetmatbetpalacebetmrbahistulipbetnorabahismilosbetbetvoleonbahisbetexperbetperbahigopokerbetalordbahiscasinovalebetonredbahis1000baymaviakcebetnoktabetneyinefavorisenbetgitbetcupstarzbethiltonbetsetrabetmelbetbetnanokazandrapokerklasmaltcasinoeskişehir halı yıkamaistanbul escort bayanmarsbahisBağdar Caddesi Escorthamile pornobodrum escortbahis siteleri yenigaziantep escortgaziantep escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortizmir escortdeneme bonusu veren sitelerhttps://www.tedxpenn.com/escort ankaraankara escorthttps://greenhousecraftfood.com/ataşehir escortBetofficeMebbistrendyol indirim koduPusulabetCasibomistanbul escortslot siteleri https://en-iyi-10-slot-siteleri.comstarzbet adamsah.netdeneme bonusuistanbul escortcasibomstarzbetpiabetstarzbet girişstarzbet girişbahsegelbahsegelklasbahisankara kombi servisimersin günlük kiralık evbetturkeyxslotBelge istemeyen bahis siteleribycasinotipobetgrandbettingtruvabetbahiscasinotarafbetbahiscommariobetbetistmarkajbetbetinematadornetcasibombelugabahisbetebet1xbetasyabahiscasinovalediscountcasinoelexbetfavoribahisbahiscombahiscombelugabahisbelugabahisbetistbetistceltabetceltabetklasbahisklasbahismariobetmariobetrestbetrestbettarafbettarafbettipobettipobetcasibomcasibomcasibomcasibomstarzbetsahnebetlimanbetredwinmatadorbetmatadorbetbetkombetkomcasibomsancaktepe çilingircasibomcasibomcasibomcasibom7slotsbahigobahis1000bahisalbaymavibaywinbetexperbetkanyonbetkolikbetkombetlikebetmatikbetnisbetonredbetorspinbetparkbetperbetroadbetsatbettiltbetturkeybetvole24wincratosslotelitbahisfavorisenfunbahisgorabethilbetikimisliimajbetintobetjasminbetjetbahiskralbetligobetlordbahismarsbahismeritkingmilanobetmobilbahismostbetmrbahisneyinenoktabetnorabahisoleybetonbahisonwinorisbetparmabetperabetpiabetpinuppokerbetapusulabetredwinrexbetromabetsahabetsavoybettingbetkombahis siteleriblackjack siteleriCasinoBonanzacasino bonanzadeneme bonusurulet sitelerisweet bonanzacasino sitelericasino sitelericasino sitelerisupertotobettulipbettumbetpadisahbetvdcasinovenusbetwinxbetbonusgaziemir çilingirtarafbetparibahisvdcasino girişmarsbahis7slotsasyabahisbahis1000bahisalbahsegelbaywinbetebetbetexperbetkolikbetmatikbetonredbetorspinbetroadbettiltbetturkeybetvolecasibomcratosslotdumanbetelitbahisextrabetfunbahisgorabetgrandpashabethilbetimajbetjasminbetkalebetkralbetlimanbetmaltcasinomarkajbetmatbetmilanobetmobilbahismostbetgirisneyinenorabahisonwinpalacebetparmabetperabetpokerbetaredwinrexbetrokubetsahabetsavoybettingtarafbettruvabettumbetxslotartemisbitbaymavibetebetbetkolikbetkombetperbettiltceltabetimajbetklasbahisligobetlimanbetmariobetmatbetneyinesahabetbetturkeyBeylikdüzü Escortbetpasrestbetklasbahisbetebetbelugabahistarafbetbetkombetistmarkajbetparibahisbetinegobahisbettiltbetnisbetsatbetorspinligobetbetkanyonbaywinrokubetcratosslotgorabetelexbetfunbahisartemisbetbetparkbetmatikoleybetbetlikekralbetperabetlimanbetsavoybettingintobetdiscount casinobahsegelmostbetbetroadjasminbethilbetvenüsbetasyabahisredwinbetkolikdinamobetmilanobetelitbahisorisbetpusulabetaresbetpolobetdumanbetmatbetpalacebetmrbahistulipbetnorabahismilosbetbetvoleonbahisbetexperbetperbahigopokerbetalordbahiscasinovalebetonredbahis1000baymaviakcebetnoktabetneyinefavorisenbetgitbetcupstarzbethiltonbetsetrabetmelbetbetnanokazandrapokerklasmaltcasinoeskişehir halı yıkamaistanbul escort bayanmarsbahis
escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort