betexper
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
8,8201
EURO
10,3189
ALTIN
496,50
BIST
1.392
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
23°C
İstanbul
23°C
Sağanak Yağışlı
Çarşamba Sağanak Yağışlı
21°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
22°C
Cuma Parçalı Bulutlu
21°C
Cumartesi Sağanak Yağışlı
22°C

İRAN’DA TÜRKMEN GERÇEĞİ

İRAN’DA TÜRKMEN GERÇEĞİ

Ali BADEMCİ

İRAN’DA TÜRKMEN GERÇEĞİ

Soydaşımız Azerbaycan Türkleri yıllardır “Biz Azeri değil, Türküz” diye kavga eder dururlar. Hattâ  bizler gibi dışarıdan takip edenler de kazara “Azeri” demişlerse hemen fırçayı kayıyorlar. Haklı oldukları taraflar çok, elbette şehirleşmiş  insanımızın genel adı, hatta ırk adı “Türk”dür. Buna riayet  mutlak bir mecburiyettir; lâkin  bağnaz “Fars” şövenistleri “Azeriler Türk değil İranîdir” diyorlarsa böyle bir yola sapmak da çok anlamlı değildir. Hele hele “Azeri” yerine “Azerbaycanlı-Azerbaycan Türkü” gibi nitelemeler  literatüre hiç de uygun düşmez. Eğer  halklarımız ve özellikle Azerbaycan dışında yaşayan insanlarımız  “Azeri” deyiminde demirlemişse işi çok uzatmak da, sanırım doğru yol olmaktan çıkar. Nasıl halkımızın kullandığı Türkçe “Millet” dilimiz ise yine halklarımızın benimsediği mahalli deyim-kabile-kavim adları elbette “Türk”adı etrafında birleşerek millet adımız olur.

Bize göre göçebe özelliğini   kısmen de olsa kaybetmemiş Müslüman Türk’ün umûmi adlandırma istilâhı mutlaka “Türkmen”dir. Bugün Türkmenlik en büyük nüfus ve sosyal özellikleri ile kesinlikle İran’da tam olarak ayaktadır. Bakü’ye yaklaşırken “Türklük” ağır bassa da Güney Azerbaycan’ın remiadlandırma ile Batı ve Doğu bölgelerinde hala Türkmenlik esastır. Hele bunlar arasında umumi mezhep olarak “Şiîlik” deyiminin kullanılması günümüz araştırmalarının verdiği sonuçlara göre kesinlikle mümkün değildir. Bugün dünyanın ifade ettiği şekilde “Heteredoks-Sankirist” (Bağdaştırmacı) Müslümanlardır. İran’da Türkmen denince  Türkmenistan hudutlarında yaşayan ve göçebeliği tamamen muhafaza eden Sünni “Sahra  Türkmenleri” de  tıpkı “Şiî” olarak nitelendirilenler gibi görünen yüzü İslâmiyet olan “Sankirist” görüşlerin tesiri altındadırlar. Bu Selçuklu bakiyyelerini zamanın Selçuklu oluşumu ile de doğrulayabiliriz: Yengikend ve ardından Nur Buharaya  itilen Selçuklu Oğuzlar’ı Başbuğu Selçuk Bey, hakimiyetlerinin azalmaması için din değiştirmelerinin, yani Müslüman olmanın şart olduğunu ifâde ederek Samanoğulları ve Karahanlılar’ın ayağını çekmiştir. Oğul Arslan Yabgu’nun kendisinden sonra ve Samanoğlu prensesi ile evlenmek için Müslüman olduğunu da biliyoruz. Gazneli Mahmud’ın Balhan Dağları’na sürdüğü Selçuklu Oğuzları  Mahmud’ın saldırılarına uğradıkları zaman “Bize Müslümanlar saldırdı” demek suretiyle  İslâmi çizginin neresinde olduklarını pekâla göstermiştir. Bu sebeble Güney Azerbaycan’ın “Şii” Türkmenleri ile “Sahra”nın Sünni Türkmenleri arasında inanç bakımından hiçbir farklılık yoktur. Şii inanca sahip Türkleri de ancak “Türkmen Şiası” diye adlandırabiliriz.

Zamanımız Fars şöven tarihçilerinden Kesrevi “Azeriler” Farstır demekle bu unsurun Fars olduğunu kabul etmek mümkün mü? Aynı görüşte olan F.Şadman’ın Türkmenler’le ilgili değerlendirmeleri de kezâ. Hatta İbnü’l-Esir’in duyup da naklettiğine göre İran’da Sultan Tuğrul’a ikram edilen ve adı “Lavzineç” olan  badem tatlısı hikâyesinde, Tuğrul’un “İyi bir tutmaç lâkin sarımsakı eksik” rivayetinin gayri medeni unsurlara  yönlendirme şeklindeki iddiaların da hiçbir ilmi kiymeti yoktur. Erkekseniz bugünkü Farsça ile Türkmenler’den önceki Fars kültürünü tercüme edin, nasıl hapı yutarsınız! Konuştuğunuz Farsçayı ne Sasani, ne Pers, ne de muhayyel “Pehlevi” anlar! Ama siz anlıyorsunuz; çünkü siz Fars değil Türkmen kırmasısınız derlerse nasıl içinden çıkacaksınız? Sasaniler’in üzerinden Araplar’dan sonra bütün Türkistan Türkmenler’i geçti; ırkları bile kalmadı!

Bugün İran içlerinde yaşayan Kaşgaylar ve Halaçlar gibi Türk unusurların belki Kaşgarlı şemasında adları geçmiyor ama “Sahra Türkmenleri” de dahil Bayat, Alkaevli, Karaevli, Yazır,  Döğer, Yaparlı, Bayındır, Çavuldur, Çepni, Salur, Eymir, Alayund, Büğdüz, Yıva, Kınık  Oğuz Türkmen Boyları  İran’ın her yanına dağılmış vaziyettdir. Kaşgay ve Halaçlar’ın da menşeine iyice bakmak lâzımdır. Çünkü bunlar da sanırım Oğuz dil âilesindendir. İran’da daha bunların dışında aklımıza gelmeyen birçok Türkmen soy ve boyu mevcuttur.

Böyle bir gerçek ortada iken İran’da Türk varlığı ortalama bir adlandırma ile “Türkmen” adı etrafında izaha çalışılmalıdır. Çünkü Türkmenliğin       “Oğuz-Göçebe-Müslüman” gibi bütün özellikleri İran Türk etimolojisinde mevcuttur. Türkmenlik için bu kadar müşterek özellik ve karşılık varken mevhumlar üzerinde bu kadar münakaşa ne kadar gereklidir bilemiyorum! Mutlaka meseleyi değişik açılardan daha da doğru ve mantıklı görenler de vardır. Fakat bugünkü şartlar altında İran Türkmenliği’nin mutlaka “Türkmen” noktai nazarından incelenmesi gereklidir. Böyle bir çalışma için bütün İran’a yayılmış etnik Türk yapısı tamamen müsaittir. Çünkü bugün Türkiye’de durum da aynıdır ve geldiği süreçtede bir farklılık yoktur.

Biz İran Türklüğü üzerine bir çalışma yapmak istiyoruz. Şu ana kadar eldeki veriler böyle bir hattı hareketi gerektiriyor. Belki henüz ulaşamadığımız kaynaklar görüşlerimizi doğrulamazlarsa mutlaka ana adlandırma yani “Türklük”e döneceğiz. Netice itibariyle arada çok büyük farklılıklar da bulunmamaktadır. Kesinlikle bugünkü İran’da doğru olan 45 milyon Türk’ü, mezhep telâkkileri ne olursa olsun, ”Türkmen” diye vasıflandırmak tarihi görüşler ve literatüre en uygun olanıdır. Hatta mezhebi bile “Türkmenlik” doğurmuştur; tıpkı Irak ve Suriye’de  hatta İç Anadolu’da olduğu gibi… Yoksa nüfusu 3-4 milyon civarında olan “Sahralılar”ı Türkmen addedip  halkı kargaşalıklara sürüklemek kanaatimizde hiç de doğru değildir(Konuya  zaman zaman devam edeceğiz.)

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Porno Gratuit Porno Français Adulte XXX Brazzers Porn College Girls Film érotique Hard Porn Inceste Famille Porno Japonais Asiatique Jeunes Filles Porno Latin Brown Femmes Porn Mobile Porn Russe Porn Stars Porno Arabe Turc Porno caché Porno de qualité HD Porno Gratuit Porno Mature de Milf Porno Noir Regarder Porn Relations Lesbiennes Secrétaire de Bureau Porn Sexe en Groupe Sexe Gay Sexe Oral Vidéo Amateur Vidéo Anal