alanya escort manavgat escort fethiye escort kemer escort didim escort çanakkale escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort Hatay escort Aydın escort İzmir escort Ankara escort Antalya escort Bursa escort İstanbul escort Kocaeli escort Konya escort Mardin escort Mersin escort Samsun escort Sinop escort Tekirdağ escort Rize escort Amasya escort Balıkesir escort Çanakkale escort Bolu escort Erzincan escort Şırnak escort Adana escort Van escort Yozgat escort Zonguldak escort Afyon escort Adıyaman escort Bilecik escort Aksaray escort Ağrı escort Bitlis escort Siirt escort Denizli escort Burdur escort Diyarbakır escort Edirne escort Düzce escort Erzurum escort Kırklareli escort Gaziantep escort Giresun escort Kilis escort Kars escort Karabük escort Kırıkkale escort Kayseri escort Kırşehir escort Malatya escort Maraş escort Manisa escort Muş escort Muğla escort Kastamonu escort Ordu escort Nevşehir escort Sakarya escort Osmaniye escort Şanlıurfa escort Sivas escort Trabzon escort Tokat escort Ardahan escort Bartın escort Karaman escort Batman escort Bayburt escort Bingöl escort Elazığ escort Gümüşhane escort Hakkari escort Eskişehir escort Isparta escort Yalova escort Uşak escort Iğdır escort
betexper
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
13,2106
EURO
15,0004
ALTIN
758,46
BIST
1.852
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
12°C
İstanbul
12°C
Çok Bulutlu
Perşembe Parçalı Bulutlu
15°C
Cuma Sağanak Yağışlı
17°C
Cumartesi Kuvvetli Sağanak
15°C
Pazar Hafif Sağanak
15°C

SİYASET BİLİMİ VE SİYASET FELSEFESİ

SİYASET BİLİMİ VE SİYASET FELSEFESİ
21.06.2019
0
A+
A-

SİYASET BİLİMİ VE SİYASET FELSEFESİ

Safter TANIK

Siyasette öyle söz ve uygulamalar ile karşılaşıyoruz ki, adama “bunlar ya siyasetin temel kavram-kanun-teori ve sistemlerini bilmiyor, ya da popülist-ütopik yaklaşım sergileyen, sistemsizliği sistem sanan kişiler” dedirtiyor.

İstisnalar hariç; anlı şanlı siyasetçi, üniversite öğretim görevlisi, aydın, yazarçizeri dinliyorum. Hayret! Yahu “bunlar, ne söylüyor” diyorum.

Anlamak, mümkün değil. Siyaset bilimi-felsefesine aykırı, çelişkiler ile dolu, insicam ve mantıktan yoksun.

Nasıl?   

Kimi; etliye-sütlüye dokunmadan daire çiziyor, laf kalabalığı içinde sözü anlamsız kalıyor. Sözün, başı-sonu belli değil. Aklı sıra demagoji yapıyor, adama “sadede gel” dedirtiyor.

Kimi; taraftar mantığı ile “doğruya yanlış, yanlışa doğru” diyor, kural-akıl-mantığa aykırı delillerle bunu ispatlamaya çalışıyor.

Kimi ise akıl-mantık süzgecinden geçmeksizin ağzına geleni söylüyor.   Düşünce ve eleştirisi; doğru olsa bile, açıklaması; sistematik mantığa dayanmıyor, anlamsız kalıyor, kafa karıştırıyor.

Neden?

Başta gelen etliye-sütlüye karışmama, şark kurnazlığı, popülizm, makyavelist siyaset olsa da; bir diğer nedeni siyaset bilimi ve siyaset felsefesine vakıf olmamak, sistematik düşünce mantığından yoksun olmaktır.   

Siyaset Gerçeği

İnsanın sosyal çevresinde gelişen gerçekleşen gerçeklerin başında; iktidar, otorite, egemenlik, güç kullanımı ile ilgili siyasi ilişkiler gelir.  Farkında olsun ya da olmasın, bunun dışında kalamaz.

Sözcük ve Kavram  

Sözcük ve kavramın, farklı bir anlamı vardır. Sözcük; bir şeyi işaret ederken, kavram ise; bir şey ya da şeylere dair, birden fazla sözcükle ifade edeceğimiz genel bir fikri işaret eder. Yani kavram; bir şeyin adı değil, çok daha fazlasıdır.

Örnek;        

Bozkurt sözcüğü; bir varlığı işaret ederken, Bozkurt kavramı; bir fikri, Bozkurt ile ilgili özelliği ifade eder.

Kavramların Önemi

Kavramlar; düşünce, eleştiri, analiz, açıklama, delil-ispatta kullanılan araçlardır.

Siyaset ve Politika Kavramı

Siyaset ve politika sözcüğü; eş anlamda kullanılan sözcükler olsa da, farklı zaman ile kültürün ürünüdür.

Siyaset; Arapça SWS veya sasa kökünden gelen, “siyasa” sözcüğünün dilimize uyarlanmış bir şeklidir.

Siyasa, “yetiştirmek-eğitmek-yönetmek” demek; bedevi toplumda at-deve yetiştirmek-eğitmek anlamında kullanılan bu sözcük, insan-şehir yönetimi için de kullanılmış. Zaman içinde, “yönetim sanatı” anlamını kazanmış.        

Bir de; bunun, antik Mısır’a kadar giden bir kökeni var. Öyle ki antik Mısır’daki taş kabartmalarda, tanrı-kral olan firavunların bir elindeki dizgin ile tasvir edilmiş.

Siyasa sözcüğü; Modern Arapçada, politika-politik-policiy anlamını kazandı ve eş anlamda kullanılmaya başlandı.       

Osmanlıda siyaset sözcüğü; “devlet yönetme sanatı” yanı sıra, devlete karşı işlenen suçlara verilen ya da düzeni sağlamak için uygulanan cezalar anlamındadır.                 

Siyaset sözcüğünün karşılığı olan politika ise; Yunanca Polis (Şehir Devleti) kökünden türetilmiş bir sözcük,  “şehir devleti ile ilgili işler, devlet yönetimine ilişkin faaliyet” demek.  

Siyasetin Tanımı

Siyasetin; “devlet yönetimine ilişkin faaliyetlerin tümü”, “toplumun tüm üyelerinin yararına olabilecek bir düzen oluşturma çabası“, “sınıf çatışması ve iktidar kavgası” vb şekilde farklı birçok tanımı vardır. Bu da; zaman, mekân ve şartlar ile ilgilidir.

Genel olarak tanımı ise; “ülke, devlet, insan yönetimi” şeklindedir.        

Siyaset Bilimi

Siyaset bilimi; siyasi otorite ve ilgili kurumları, bunların oluşması ve işleyişinde rol oynayan davranışları inceleyen bir sosyal bilim dalıdır.

Otorite Kavramı

Otorite; herhangi bir konuda yeterliliğini herkese kabul ettirmiş kişiye olan itaat-güveni veya hâkimiyet-emretme kudretini ya da yaptırım koyma-kullanma gücünü ifade eder. Bunun için otoritenin olduğu her yerde, yöneten ve yönetilen vardır.

İktidar Kavramı;

İktidar, karar alma ve uygulama gücünü ifade eder.         

Konusu

Siyaset Bilimi; siyaset gerçeğine ilişkin kavramları, teorileri, kurumları, örgütleri, süreçleri, inanç-değerleri, çatışma ve uzlaşmayı konu olarak ele alır.

Her bilim gibi olanı inceler, nedenleri ile nasıllarını “felsefe, sosyoloji, psikoloji, ekonomi” vb sosyal bilimlerin yöntemleriyle araştırır.

Özelliği

Siyaset bilimci; gözlemlediği olaylardan, bir neden-sonuç ilişkisi bulmaya çalışır. Bir varsayım (hipotez) geliştirir, bunu doğrulayacak olayları örnek gösterir. Böylece; konu ile ilgili, bir kuram (teori) ortaya çıkmış olur.

Siyaset bilimi çalışmaları; gözlem, sınıflandırma ve yorum olmak üzere üç aşamadan oluşur.

Gözlenen olay, sınıflandırmaya tabi tutulur. Neden-sonuç ilişkisi; her zaman, her yerde geçerli ise bu  “siyasetin kanunu” demektir. Böyle bir sonuca varılamıyorsa; yorum, bir kuramdan (teori) öteye gidemez.

“Siyaseti belirleyen, doğal-ekonomik-siyasi faktörlerdir” dense de; siyasi olayların nedenleri çok karmaşık-karışıktır, sürekli bir değişim gösterir. Zira diğer sosyal bilimlerde olduğu gibi, siyaset biliminde de; kesin bir determinizmden (belirlenimcilik) çok, değişken determinizm söz konusudur. Bu da insan ve toplumdaki sürekli değişim ile ilgilidir.

Yanlış Bir Yöntem (Metot)  

Bazı kişilerin; siyasi olayları kesin belirleyici bir nedenle açıklamaya çalıştığına, delil ve ispatta iddiacı-saplantılı yaklaşıma sahip olduğuna şahit oluyorum. Bu; en azından sığ bakış, arka planına kafa yormama, ya da siyaset biliminin özelliğini bilmemektir. Yani siyasette “kesinlik, mutlak doğru” diye bir şey yoktur, olabilirlik vardır.  

Siyaset Felsefesi  

Siyaset alanında yer alan konular ile ilgili sorulara, felsefeden istifade ederek cevap vermeye çalışan bir sosyal bilim dalıdır.

Devlet, egemenlik, devlet yapısı, yönetim ve hükümet şekli, siyasi iktidar, hükümet, meşruiyet, bürokrasi, birey, toplum, sosyal yapı, hak, hukuk, yasa vb kavramları ele alır; varlık sebebi üzerinde durur, “bunlar arasında nasıl bir ilişki vardır, bunun ölçüsü ve olması gereken nedir” gibi soruların cevabını verir.  

Siyaset Bilimi ile Siyaset Felsefesi Arasındaki Fark

Siyaset bilimi; var olanı inceler, neden ve nasılını açıklar. Siyaset felsefesi ise; olması gereken üzerinde durur; daha iyi, daha adil bir düzeni hedefler. Bu nedenle; karmaşa-düzen-ütopya gibi temel bir problem ile karşılaşır, buna çözüm arar.  

Siyaset Bilimi Tarihi

Siyaset Bilimi’nin, Antik Yunan’a giden bir geçmişi var ise de; bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkması, 20. Yüzyılı bulmuştur. Bu da; Sanayi Devrimi’nin yol açtığı sosyal olayların, incelenme ihtiyacından doğdu.

Siyaset Bilimi’nin bağımsız bir disiplin haline gelişinde; Eski Yunan, hatta Çin’den günümüze, birçok düşünürün katkısı vardır. Bunlardan;   öne çıkan, bazı isimler ile eserleri ve düşünceleri üzerinde durmak istiyorum.

Eski Çin’de Siyaset  

Konfüçyüs (MÖ 551-479)

Devlet yönetiminde; birlik-istikrarı savunur, gelenek ve hiyerarşiye önem verir, en yetenekli olanın bir üst kademeye getirilmesini tavsiye eder.  

Mozi ya da Mo Di (MÖ 391-470)

“Evrensel sevgi, savaş yok” teorisi ile öne çıkan bir düşünürdür.

O’na göre, dünyadaki karmaşanın nedeni; insanların bencilliği, kişisel hırs ve ihtiras, insan sevgisinin kaybolmasıdır.    

Savaş ve israfa karşı çıkar; bilge ve yetenekli kişilerin memur olmasını, yozlaşmış memurların görevden derhal alınmasını önerir.

Mensiyüs ya da Mıngzi (MÖ 372-289)

“Devlette köklü reform; aydınlanmış (bilge, erdemli) önderlerle yapılır, sorumluluk sahibi memurlarla uygulanır” der.  

Eski Yunan’da Siyaset  

Platon (MÖ 427-347)

“Devlet” adlı eserinde, Yunan şehir devletlerinin ütopik şeklini anlatır.

O olan ile değil, olması gerekenle ilgilenir; iyi-erdemli bir ideal devleti hedefler, bunun nasıl olacağı, kimler tarafından yönetileceğini açıklar.

İdareciler-koruyucular, üretimi gerçekleştiren köylüler ve halk olmak üzere üçlü bir sosyal yapıdan söz eder.

Devletin adil olması için devlette adilane örgütün bulunması, bunun örgütlenmiş idareciler ile koruyucular sınıfına bırakılması gerektiğini söyler.  

Devletin; bilge kral tarafından yönetilmesini, filozofların kral olmasını savunur.

Aristoteles (MÖ 384-322)  

“Politika” adlı eserinde, devlet ve devlet yönetimi süreci üzerinde durmuş, kişi sayısına göre; Yunan şehir devletlerinde uygulama alanı bulan Timokrasi ( yönetimde para-güç sahiplerinin söz sahibi olması), Oligarşi, Demokrasi, Tiranlık gibi yönetim şekillerini karşılaştırmalı olarak ele almış, haliyle siyaset biliminin temelini atan bir düşünür olmuştur.

Eski Roma’da Siyaset

Çiçero (MÖ 106-44)

Roma tarihini yorumlayarak yazdığı “De Republica, De Legibus” adlı eserleriyle, siyaset biliminde adından söz ettiren bir düşünürdür.   

O’na göre; “devlet, hukuk ve çıkar anlayışıyla bir araya gelmiş insan topluluğudur. Monarşi, aristokrasi ve demokrasi olmak üzere üç siyasi kurum vardır. Bunların her biri kendi başına eksik, birlikte eksizsizdir. Bu yönetimin adı da cumhuriyettir.”. Devletin çöküşünü ise; hukuki bozulma, adalete olan güvenin kaybolması, kamusal otorite ve buna uyum ahlakının yozlaşmasına bağlar.

O; aynı zamanda, doğal hukuk teorisin güçlü bir savunucusudur.    

“Kaos, devletin varlığını tehdit eder. İstikrar için kurallar olmalıdır. Buna; hem yöneten, hem de yönetilen uymalıdır. Doğal yasalar; akla ve Tanrısal iradeye uygundur, her zaman her yerde geçerlidir. İnsani yasalar ise insanlar arasındaki farklılıktan kaynaklanır. Yasalar; basit, herkesin anlayacağı türden olmalıdır. Ne kadar çok yasa, o kadar az adalet vardırder.

Bir Eleştiri  

Platon ve Aristo, siyaset biliminin babaları olarak kabul edilir. Oysa gerek Platon’un İdeal Devleti, gerekse Aristo’nun devlet düşüncesi; kast sistemi, kast ahlakı ve egemen bir üst sınıfı içerir. Bu, Çiçero için de geçerlidir.      

Ortaçağ Avrupa’sında Siyaset

Aziz Augustinus (354-430)

“De Civitate Dei” (Tanrı Devleti veya Tanrı’nın Şehri) adlı eserinde; “biri iyilikle dolu Tanrı krallığı, biri de kötülükle dolu yeryüzü krallığı vardır. Kilise, Tanrı krallığının yeryüzündeki temsilcisidir. Halk; hem kiliseye, hem de seküler devlete itaat etmelidir. Seküler devletin meşruiyet kazanması ise; ancak, kiliseye itaat etmesi ile mümkündür” der.

İki Kılıç Öğretisi (Doktrini)

Aziz Augustinus’un; “seküler devletin meşruiyet kazanması, ancak kiliseye itaat etmesi ile mümkündür” sözü, “iki kılıç öğretisi” denilen bir dini yorumu doğurdu.

İki Kılıç Öğretisi’ne göre; Tanrı, Hıristiyanlığı korumak ve savunmak için Papa’ya; biri ruhani, diğeri dünyevî olmak üzere iki kılıç vermiştir. Papa; ruhani olanı nezdinde tutar, dünyevi olanı da imparatora verir.

İki Kılıç Öğretisi ile Papa, dini otoritenin yanı sıra siyasi otoritenin meşruiyet kaynağı oldu. Yani siyasi otoritenin meşruiyet kazanması, Papa’nın onayını gerekli kıldı. Bu da; dini ve siyasi otorite arasında, yüzyıllarca süren bir çatışmayı başlattı.     

Aziz Thomas Aquinas (1224-1274)  

“De Regimine Principum” (Saltanat Hakkında) adlı eserinde; devlet yönetimini, bir sanat olarak ele almıştır.   

Siyasetin ahlaki bir faaliyet olduğunu, insan özgürlüğünün Tanrı ile ilişkisinde yok olmayacağını, tüm sanatların dine yöneldiğini, siyasetin de dine hizmet etmesi gerektiğini savunur.

Halkın siyasete katılımını şart koşmuş, bireyin yurttaşlık bilinciyle hareket etmesi gerektiğine vurgu yapmış; en iyi yönetimin anayasal yönetim olduğunu, halk iradesinin bunun asli unsurunu teşkil ettiğini,   yöneticilerin ortak çıkara hizmet eden bir insan-yurttaş-Hırıstiyan olarak görevini yerine getirmesi gerektiğini söylemiştir.

Din-bilgi, kilise-devlet ayrımı, ulus devleti çağrıştıran görüşü ile modern siyasete geçişin önemli bir düşünürüdür.

İslam Dünyası’nda Siyaset

Farabi (872-950)

El Medinetü’l Fazıla (Fazilet Şehri veya Erdemli Şehir) adlı eserinde;  devletin varlık sebebi, sosyal yapı, ideal devlet üzerinde durur, bunun nasıl olacağı ve kimler tarafından yönetileceğini açıklar.

Düşünce kalıbı itibariyle, Platon’un takipçisi kabul edilir.    

O’na göre;

Devlet, insanların çıkarı gereği değil, bir araya gelme ihtiyacından doğar.  Herkesin, yaratılışına has bir görevi vardır. İnsan, mükemmelliği şehirde yakalar.

İdeal devlet; gerçek adalet ve orantılı eşitliğe dayanır, bilge-erdemli yöneticiler ile halktan oluşur. İnsanın; ancak böyle bir yönetim ile toplumda, dünya ve ahiret mutluluğuna ulaşması mümkündür.

“En iyi yönetim şekli, bir tek kişinin hükümdar olduğu bir yönetim şeklidir. Bu; kişi de, ya peygamber ya da filozoftur” der.

Maverdi (974-1058)

“El-Ahkâm-üs Sultaniyye” (İslam Dünyası’nda iktidarın meşruiyeti, hilafet, iktidar, devlet teşkilatının işleyişi), “Edeb-ül-Vezir veya Kitab-ül Vüzera” (Vezirlerde olması gereken özellikler ve uyması gereken kurallar) adlı eserleriyle, hem Doğu hem de Batı dünyasında tanınan bir düşünürdür.

DEVAM EDECEK

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

adana escort adapazarı escort adıyaman escort afşin escort afyon escort ağrı escort ahlat escort akçaabat escort akçakale escort akçakoca escort akdeniz escort akhisar escort aksaray escort akşehir escort aksu escort akyazı escort alanya escort alaşehir escort aliağa escort altıeylül escort altınordu escort amasya escort anamur escort ankara escort antakya escort antalya escort araklı escort ardahan escort ardeşen escort arnavutköy escort atakum escort avanos escort avcılar escort aydın escort ayvacık escort ayvalık escort aziziye escort babaeski escort bafra escort bağcılar escort bağlar escort balıkesir escort bandırma escort bartın escort batıkent escort batman escort battalgazi escort bayburt escort belek escort besni escort beylikdüzü escort beyşehir escort biga escort bilecik escort bingöl escort birecik escort bismil escort bitlis escort bodrum escort bolu escort bor escort bornova escort boyabat escort bozüyük escort buca escort bucak escort bulancak escort bulanık escort bünyan escort burdur escort bursa escort çan escort çanakkale escort canik escort çankaya escort çankırı escort çarşamba escort çayeli escort çekmeköy escort çerkeş escort çerkezköy escort çeşme escort ceyhan escort çivril escort çorlu escort çorum escort çubuk escort çukurova escort çumra escort dalaman escort darıca escort datça escort davutlar escort defne escort denizli escort derince escort develi escort didim escort digor escort dinar escort diyadin escort diyarbakır escort doğanşehir escort doğubayazıt escort dörtyol escort dulkadiroğlu escort düzce escort edirne escort edremit escort efeler escort elazığ escort elbistan escort emirdağ escort erbaa escort erdemli escort ereğli escort erenler escort ergani escort ergene escort erzincan escort erzurum escort escort esenler escort eskil escort eskişehir escort espiye escort eyyübiye escort fatih escort fatsa escort fethiye escort finike escort fındıklı escort gaziantep escort gaziemir escort gebze escort gediz escort gelibolu escort gemerek escort gemlik escort gerede escort giresun escort gölbaşı escort gölcük escort görele escort görükle escort göynük escort gümbet escort gümüşhane escort güngören escort güroymak escort gürsu escort hakkari escort haliliye escort hatay escort haymana escort horasan escort iğdır escort ilgaz escort i̇lkadım escort i̇negöl escort i̇skenderun escort isparta escort i̇stanbul escort i̇zmir escort i̇zmit escort i̇znik escort kadirli escort kadıköy escort kağıthane escort kağızman escort kahta escort kaman escort kangal escort kapaklı escort karabük escort karacabey escort karahayıt escort karaköprü escort karaman escort karatay escort karesi escort kars escort karşıyaka escort kartal escort kaş escort kastamonu escort kaynaşlı escort kayseri escort keçiören escort kemer escort kepez escort keşan escort keskin escort kestel escort kilis escort kırıkhan escort kırıkkale escort kırkağaç escort kırklareli escort kırşehir escort kızıltepe escort kocaeli escort kocasinan escort konak escort konya escort konyaaltı escort körfez escort korkuteli escort köyceğiz escort kozan escort kumluca escort kumru escort kuşadası escort kütahya escort lara escort lüleburgaz escort malatya escort malazgirt escort malkara escort maltepe escort mamak escort manavgat escort manisa escort maraş escort mardin escort marmaris escort melikgazi escort menemen escort menteşe escort meram escort mersin escort merzifon escort mezitli escort milas escort mucur escort mudanya escort mudurnu escort muğla escort muratpaşa escort muş escort mut escort nazilli escort nevşehir escort niğde escort niksar escort nilüfer escort nizip escort nurdağı escort ödemiş escort of escort oltu escort onikişubat escort ordu escort orhangazi escort ortahisar escort ortaköy escort osmancık escort osmangazi escort osmaniye escort palandöken escort pamukkale escort pamukova escort patnos escort payas escort pazar escort pazarcık escort pendik escort polatlı escort rize escort safranbolu escort şahinbey escort sakarya escort salihli escort samandağ escort samsun escort sandıklı escort şanlıurfa escort sapanca escort sarıçam escort sarıkamış escort sarıyer escort şarkışla escort şehitkamil escort selçuklu escort selim escort serdivan escort serik escort seyhan escort siirt escort silifke escort simav escort sincan escort sinop escort şişli escort sivas escort siverek escort şırnak escort söğüt escort söke escort soma escort sultangazi escort suluova escort sungurlu escort sur escort suruç escort suşehri escort susurluk escort talas escort tarsus escort taşova escort tavşanlı escort tekirdağ escort terme escort tire escort tirebolu escort tokat escort torbalı escort toroslar escort trabzon escort turgutlu escort turhal escort türkoğlu escort tuzla escort ulus escort ümraniye escort ünye escort ürgüp escort urla escort uşak escort üsküdar escort üzümlü escort van escort varto escort viranşehir escort yahşihan escort yahyalı escort yakutiye escort yalova escort yatağan escort yenişehir escort yeşilyurt escort yıldırım escort yıldızeli escort yomra escort yozgat escort yunusemre escort yüreğir escort zara escort zeytinburnu escort zile escort zonguldak escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort manavgat escort alanya escort fethiye escort didim escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort söke escort nazilli escort kuşadası escort efeler escort didim escort çine escort bodrum escort fethiye escort marmaris escort dalaman escort menteşe escort milas escort ortaca escort seydikemer escort çerkezköy escort çorlu escort ergene escort kapaklı escort malkara escort süleymanpaşa escort akhisar escort alaşehir escort salihli escort şehzadeler escort soma escort turgutlu escort yunusemre escort bandırma escort altıeylül escort ayvalık escort bigadiç escort burhaniye escort gönen escort karesi escort susurluk escort ayvacık escort biga escort çan escort gelibolu escort yenice escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort yomra escort karakoçan escort kovancılar escort altınordu escort fatsa escort perşembe escort ünye escort tavşanlı escort simav escort domaniç escort eğirdir escort yalvaç escort ardeşen escort cayeli escort fındıklı escort pazar escort afşin escort dulkadiroğlu escort Elbistan escort onikişubat escort pazarcık escort türkoğlu escort altınova escort çiftlikköy escort çınarcık escort bulancak escort espiye escort eynesil escort görele escort piraziz escort tirebolu escort yağlıdere escort sorgun escort sarıkaya escort çayıralan escort boğazlıyan escort akdağmadeni escort erbaa escort niksar escort turhal escort zile escort viranşehir escort suruç escort siverek escort karaköprü escort haliliye escort eyyübiye escort akçakale escort zara escort Yıldızeli escort suşehri escort şarkışla escort gemerek escort kozluk escort sason escort aziziye escort horasan escort oltu escort palandöken escort yakutiye escort ayancık escort boyabat escort gerze escort kaman escort mucur escort ermenek escort sarıveliler escort keskin escort yahşihan escort gerede escort göynük escort mengen escort mudurnu escort göynücek escort gümüşhacıköy escort merzifon escort suluova escort taşova escort bor escort çamardı escort ulukışla escort banaz escort eşme escort sivaslı escort havsa escort ipsala escort keşan escort osmancık escort sungurlu escort bahçe escort hasanbeyli escort kadirli escort toprakkale escort alaplı escort çaycuma escort ereğli escort kilimli escort başkale escort ipekyolu escort özalp escort tuşba escort kemah escort refahiye escort tercan escort üzümlü escort http://www.ddtshanghaiescort.com Antalya escort Bursa escort Mersin escort Aydın escort Balıkesir escort Çanakkale escort Kıbrıs escort Kütahya escort Manisa escort Muğla escort Tekirdağ escort Trabzon escort Yalova escort Isparta escort Maraş escort Ordu escort Rize escort Sivas escort Afyon escort Aksaray escort Giresun escort Şanlıurfa escort Yozgat escort Erzurum escort Amasya escort Çorum escort Tokat escort Uşak escort Van escort Bolu escort Burdur escort Kırşehir escort Niğde escort Osmaniye escort Zonguldak escort Düzce escort Edirne escort Erzincan escort Karabük escort Karaman escort Kastamonu escort Kırıkkale escort Kırklareli escort manavgat escort alanya escort belek escort aksu escort finike escort gazipaşa escort güllük escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort muratpaşa escort serik escort gemlik escort gürsu escort inegöl escort iznik escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort osmangazi escort yıldırım escort kuşadası escort didim escort nazilli escort söke escort efeler escort bandırma escort altıeylül escort edremit escort karesi escort susurluk escort bodrum escort gümbet escort turgutreis escort dalaman escort fethiye escort köyceğiz escort marmaris escort çerkezköy escort çorlu escort kapaklı escort süleymanpaşa escort meram escort anamur escort erdemli escort mezitli escort silifke escort tarsus escort akhisar escort salihli escort soma escort turgutlu escort girne escort lefkoşa escort biga escort çan escort gelibolu escort dinar escort emirdağ escort sandıklı escort merzifon escort suluova escort taşova escort yeşilyurt escort gerede escort mengen escort bucak escort kadirli escort osmancık escort sungurlu escort akçakoca escort ipsala escort keşan escort kilimli escort üzümlü escort aziziye escort palandöken escort yakutiye escort bulancak escort espiye escort tirebolu escort safranbolu escort lüleburgaz escort gediz escort simav escort tavşanlı escort elbistan escort fatsa escort ünye escort ardeşen escort çayeli escort birecik escort eyyübiye escort haliliye escort siverek escort suruç escort viranşehir escort kangal escort şarkışla escort suşehri escort yıldızeli escort erbaa escort niksar escort turhal escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort sorgun escort www.elmasajeinfantil.com istanbul masaj salonu ankara masaj salonu izmir masaj salonu bursa masaj salonu antalya masaj salonu adana masaj salonu konya masaj salonu şanlıurfa masaj salonu gaziantep masaj salonu kocaeli masaj salonu mersin masaj salonu diyarbakır masaj salonu hatay masaj salonu manisa masaj salonu kayseri masaj salonu samsun masaj salonu balıkesir masaj salonu maraş masaj salonu van masaj salonu aydın masaj salonu tekirdağ masaj salonu sakarya masaj salonu denizli masaj salonu muğla masaj salonu bağcılar masaj salonu bahçelievler masaj salonu esenler masaj salonu esenyurt masaj salonu kadıköy masaj salonu kağıthane masaj salonu kartal masaj salonu küçükçekmece masaj salonu maltepe masaj salonu pendik masaj salonu sultangazi masaj salonu ümraniye masaj salonu üsküdar masaj salonu aliağa masaj salonu alsancak masaj salonu bayraklı masaj salonu bornova masaj salonu buca masaj salonu çeşme masaj salonu çiğli masaj salonu gaziemir masaj salonu karşıyaka masaj salonu konak masaj salonu menemen masaj salonu ödemiş masaj salonu torbalı masaj salonu çankaya masaj salonu keçiören masaj salonu mamak masaj salonu polatlı masaj salonu sincan masaj salonu alanya masaj salonu belek masaj salonu kaş masaj salonu kemer masaj salonu korkuteli masaj salonu lara masaj salonu manavgat masaj salonu serik masaj salonu side masaj salonu didim masaj salonu efeler masaj salonu kuşadası masaj salonu nazilli masaj salonu altıeylül masaj salonu bandırma masaj salonu edremit masaj salonu karesi masaj salonu susurluk masaj salonu gemlik masaj salonu gürsu masaj salonu inegöl masaj salonu mudanya masaj salonu nilüfer masaj salonu osmangazi masaj salonu yıldırım masaj salonu biga masaj salonu çan masaj salonu gelibolu masaj salonu adıyaman masaj salonu afyon masaj salonu ağrı masaj salonu aksaray masaj salonu amasya masaj salonu ardahan masaj salonu artvin masaj salonu bartın masaj salonu batman masaj salonu bayburt masaj salonu bilecik masaj salonu bingöl masaj salonu bitlis masaj salonu bolu masaj salonu burdur masaj salonu çanakkale masaj salonu çankırı masaj salonu çorum masaj salonu düzce masaj salonu edirne masaj salonu elazığ masaj salonu erzincan masaj salonu erzurum masaj salonu eskişehir masaj salonu giresun masaj salonu gümüşhane masaj salonu ığdır masaj salonu ısparta masaj salonu karabük masaj salonu karaman masaj salonu kastamonu masaj salonu kilis masaj salonu kırıkkale masaj salonu kırklareli masaj salonu kırşehir masaj salonu uşak masaj salonu kütahya masaj salonu malatya masaj salonu mardin masaj salonu nevşehir masaj salonu niğde masaj salonu ordu masaj salonu trabzon masaj salonu osmaniye masaj salonu rize masaj salonu siirt masaj salonu sinop masaj salonu sivas masaj salonu tokat masaj salonu karahayıt masaj salonu pamukkale masaj salonu nizip masaj salonu şahinbey masaj salonu şehitkamil masaj salonu antakya masaj salonu defne masaj salonu iskenderun masaj salonu darıca masaj salonu gebze masaj salonu gölcük masaj salonu izmit masaj salonu körfez masaj salonu akşehir masaj salonu beyşehir masaj salonu ereğli masaj salonu karatay masaj salonu meram masaj salonu selçuklu masaj salonu akhisar masaj salonu alaşehir masaj salonu soma masaj salonu turgutlu masaj salonu akdeniz masaj salonu anamur masaj salonu erdemli masaj salonu mezitli masaj salonu silifke masaj salonu tarsus masaj salonu toroslar masaj salonu yenişehir masaj salonu bodrum masaj salonu dalaman masaj salonu fethiye masaj salonu köyceğiz masaj salonu marmaris masaj salonu menteşe masaj salonu milas masaj salonu adapazarı masaj salonu serdivan masaj salonu atakum masaj salonu çarşamba masaj salonu ilkadım masaj salonu eyyübiye masaj salonu siverek masaj salonu viranşehir masaj salonu çerkezköy masaj salonu çorlu masaj salonu erbaa masaj salonu