alanya escort manavgat escort fethiye escort kemer escort didim escort çanakkale escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort Hatay escort Aydın escort İzmir escort Ankara escort Antalya escort Bursa escort İstanbul escort Kocaeli escort Konya escort Mardin escort Mersin escort Samsun escort Sinop escort Tekirdağ escort Rize escort Amasya escort Balıkesir escort Çanakkale escort Bolu escort Erzincan escort Şırnak escort Adana escort Van escort Yozgat escort Zonguldak escort Afyon escort Adıyaman escort Bilecik escort Aksaray escort Ağrı escort Bitlis escort Siirt escort Denizli escort Burdur escort Diyarbakır escort Edirne escort Düzce escort Erzurum escort Kırklareli escort Gaziantep escort Giresun escort Kilis escort Kars escort Karabük escort Kırıkkale escort Kayseri escort Kırşehir escort Malatya escort Maraş escort Manisa escort Muş escort Muğla escort Kastamonu escort Ordu escort Nevşehir escort Sakarya escort Osmaniye escort Şanlıurfa escort Sivas escort Trabzon escort Tokat escort Ardahan escort Bartın escort Karaman escort Batman escort Bayburt escort Bingöl escort Elazığ escort Gümüşhane escort Hakkari escort Eskişehir escort Isparta escort Yalova escort Uşak escort Iğdır escort
betexper
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
13,2106
EURO
15,0004
ALTIN
758,46
BIST
1.852
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
12°C
İstanbul
12°C
Çok Bulutlu
Perşembe Parçalı Bulutlu
15°C
Cuma Sağanak Yağışlı
17°C
Cumartesi Kuvvetli Sağanak
15°C
Pazar Hafif Sağanak
15°C

KORONA VİRÜSÜNÜN HATIRLATTIĞI

KORONA VİRÜSÜNÜN HATIRLATTIĞI
16.04.2020
0
A+
A-

KORONA VİRÜSÜNÜN HATIRLATTIĞI

Safter TANIK

İlerlemiş yaşta olanların bile; ilk defa şahit olduğu, bir virüs nedeni ile eve kapanmak zorunda kaldığı bir olayı yaşıyoruz. 

İnsanlık; her ne kadar 2002’de Çin’in Guangdong Eyaleti’nde başlayan 17 ülkeye yayılan SARS-CoV, 2012’de Suudi Arabistan’da ortaya çıkan 27 ülkeyi etkileyen MERS-CoV virüsü ile karşılaştı ise de, bu ölçüde bir sıkıntı yaşamadı.  

SARS’a yakalanan 8098 kişiden 774’ü, MERS’e yakalanan 2499 kişiden 861’i hayatını kaybetti. 

SARS ve MERS’de, korona tipi virüs ailesinden. Ancak; COVID-19 kadar insanın yakalandığı, hayatını kaybettiği, karantina-sokağa çıkma yasağını gerektiren, dünyayı derinden sarsan, salgın bir hastalık haline gelmedi.  

Kasım 2002’de Çin’de ortaya çıkan SARS; Türkiye’de görülmezken, Şubat 2003’te Tayvan-Singapur-Kanada-ABD’de etkili oldu, Haziran ayından itibaren etkisini kaybetti. 

Misk Kedisi salya-dışkısından, insana bulaştığı iddia edildi. Ancak; bu,      bir iddia olarak kaldı. Kaynağı belirsiz, koruyucu aşısı olmayan bir vaka olarak kayda geçti. 

Eylül 2012’de Suudi Arabistan’da ortaya çıkan MERS; Türkiye’de istisnai bir vaka olarak kaldı, Haziran 2013’te Orta Doğu ülkelerinde zirve yaptıktan sonra etkisini kaybetti.  

Deve salya-dışkısından, insana bulaştığı ileri sürülse de; bu da, SARS gibi bir iddia olarak kaldı. Kaynağı belirsiz, koruyucu aşısı olmayan bir vaka olarak kayda geçti.  

SARS ve MERS gibi; COVID-19’da, korona tipi virüs ailesinden. 

Hastanın öksürükle saçtığı parçacıkların, insanın yüzüne gelmesi ya da elin buna teması ile geçiyor. Bu nedenle de maske takılması, sosyal mesafenin korunması, ellerin sabunlu suyla yıkanması, giyilen eşyada temizliğe özen gösterilmesi gibi tedbirler tavsiye ediliyor.  

Temel özelliği, bulaşıcı olması; daha çok kronik hastalığı olanlar ile bağışıklık sistemi zayıf ileri yaştaki kişiler üzerinde, öldürücü bir etkisi var.  

COVID-19’u, SARS ve MERS’ten farklı kılan ise; onlardan daha güçlü, bulaşıcı bir özellik taşımasıdır. Yani öldürücü olmasından ziyade korku saçmasıdır. Bu da bana, Makyavelli’nin “korku saçmak, öldürmekten daha etkilidir” sözünü hatırlatıyor.      

Bu, bir laboratuvar çalışmasının ürünü mü?  

Kaynağı bilinmeyen salgın hastalıklarda, hep bu akla gelir. 

4. Sanayi Devrimi geçiş sürecinde, yeni-yeni virüslerle karşılaşmamız ise manidar bir durum. 

Nasıl ki 3. Sanayi Devrimi geçiş sürecinde; iç-devletlerarası savaşlara, ayaklanmalara, askeri darbelere, önemli devlet adamlarına yönelik suikastlere, mali krizlere, Sovyetler ve Doğu Bloku’nun dağılmasına, Çin’in küresel sisteme entegre edilmesine şahit oldu isek, bu süreçte de; önemli ekonomik-sosyal-kültürel-siyasi olayları yaşayacağımız, yeni bulaşıcı virüslerle karşılaşacağımız anlaşılıyor. 

Korona Virüsü, ne zaman biter? 

Korona Virüsü; bilimsel adı ile COVID-19 İran, Güney ve Batı Avrupa, New York başta olmak üzere ABD’nin doğu eyaletleri ve Kaliforniya’da yaygın. Buna, Türkiye vb ülkeleri de dâhil edebiliriz.

Meksika, Arjantin, Kara Afrika, Hindistan ve Güney Asya ülkelerinde görülse de yaygın değil. Haliyle bunu, sıcak iklime bağlayanlar var. Bu nedenle havaların ısınması ile etkisini kaybedeceği düşünülüyor. Delil olarak da SARS vakası süreci gösteriliyor.   

Ben de; Nisan’ın 2. yarısında zirve yaptıktan sonra inişe geçeceğini,  Haziran’da etkisini kaybedeceğini düşünüyorum. Mayıs’ın 2. yarısı veya Haziran’da, “bitti” denirse şaşırmam. Zira hiçbir ülke ekonomisi, bunun tahribatına dayanamaz.

Bir de hiçbir salgın hastalık, sonsuza kadar sürmemiştir. Ya koruyucu tedbirlere uyularak az, ya da insanların doğal bağışıklık kazanması ile büyük bir hasarla atlatılmıştır.        

Çin’de, bitti mi?   

Çin; SARS’ta olduğu gibi, COVID-19’da da ilk ortaya çıktığı, etkinliğini kaybettiği ülke oldu. 

“Bitti” demek için erken, ancak etkisini kaybettiği anlaşılıyor. 

Korona Virüsü ile mücadelede; başarıyı, sosyalizme bağlayanlar var. Bu; kısmen doğru, kısmen de yanlıştır. 

Neden? 

Felaketlerin bertaraf edilmesinde; devletin hazırlığı, zamanında tereddüt gösterilmeksizin gerekli tedbirleri alma, mali kaynaklar, kamusal sağlık ve güvenlik gücü, yönetim-koordinasyon, toplum disiplini, kolektif düşünce, milli dayanışma ruhu çok önemlidir.   

Çin; plan-program dâhilinde hareket eden, kontrollü, mali kaynakları yeterli, devletin sağlık ve güvenlikte güçlü kurumları olduğu, disiplin-uyum sorununun olmadığı bir ülke, bu da; O’na, virüs ile mücadelede önemli bir avantaj sağladı. 

Tehdite karşı, hazır ya da yaptığı bir plan-programı; zamanında,  tereddüt göstermeksizin uygulamaya koydu, vaka alanını karantinaya altına aldı, sokağa çıkma yasağına başvurdu, mali kaynaklarını-kurumsal sağlık ve güvenlik gücünü seferber etti.

Yani biri siyasi, diğeri kültürel olmak üzere, iki faktör önemli bir rol oynadı. 

Çin kültürünü, sosyalist öğretiye bağlayanlar var. Bu da yanlıştır.  Zira bu;-Tao, Konfüçyüz vb düşünürlerin öğretisinden gelen, “bilene saygı, dinleme, uyma, üzerine düşeni yapma, birlik beraberlik içinde hareket etme vb” edep-adabı içeren birikimden kaynaklanır. Japon ve Kore halklarının; felaket karşısında, kolektif bir bilinçle, disiplin-uyum içinde hareket etmesi de bunu gösterir.   

Güney ve Batı Avrupa’da, neden patlama gösterdi?

Avrupa’da; Korona Virüsü vakaları, ilk olarak İtalya’da görüldü. Önce İtalya başı çekerken, yerini İspanya’ya bıraktı; bunu, Fransa-Hollanda-İngiltere ve Almanya takip etti. Bu nedenle; İtalya üzerinde, durmanın yerinde olacağını düşünüyorum.

İtalya’da; virüsün kaynağı olarak, Çinli turist ve çalışanlar gösteriliyor.

Neden?         

İtalya; Çinli turistin yoğun, 50.000 Çin şirketinin olduğu, çoğu Kuzey İtalya’da yerleşik 300.000 Çinlinin yaşadığı bir ülke. 

Vakaların; Noel tatili sonrasında görülmeye başlanması, Çin’e gidip-gelen Çinlilere bağlanıyor. Tabi ki bu; kaynağı hakkında, etkisinin çok olması ise farklı nedenlere dayanıyor. 

Turistik amaçla ülkeye gelenler, yerleşik giriş-çıkış yapan yabancılar,  toplu ulaşım vasıtaları, yakın teması sağlayan park-meydan-alışveriş merkezi gibi yerler, restoran-kafe-bar-eğlence-öpüşme-el yıkamama kültürü, yayılmasını kolaylaştıran araçlar oldu. 

Spor karşılaşmaları; virüsü şehirden şehre,  AB ülkelerine olan giriş-çıkışın kolaylığı da birinden diğerine taşıdı. 

Gençler; belirti göstermeksizin, taşıyıcı bir rol oynadı. Yani sinsi, bir yayılım gösterdi. 

Yaşlı nüfusa sahip olması; genç-yaşlıların birlikte yaşaması, hayatını kaybedenlerin çok olmasına neden oldu. İlgisiz-sorumsuz gençler; virüsü aileye taşırken, bedelini çoğu kez ileri yaşta olanlar ödedi. 

Benzer nedenleri bir turizm ülkesi olan İspanya için söyleyeceğimiz gibi; yabancı oranı yüksek, uluslararası ilişkileri sık Fransa- İngiltere-Belçika-Hollanda ve Almanya için de söyleyebiliriz.    

İtalya, İspanya ve İngiltere’nin, aciz kalmasının nedeni nedir? 

Salgın hastalıklarla mücadelede, bir plan ve programının olmadığı anlaşıldı. Yani tedbirsiz, hazırlıksız yakalandılar. Yoğun bakım ünite ve solunum cihazı yetersizliği, en basitinden korunma amaçlı maske sıkıntısı bunu gösteriyor. Bir de; bırakınız solunum cihazını, maske üretiminin bile olmadığı, bunu Çin vb ülkelerden ithal etmek zorunda kaldığı görüldü.  

Tedbirleri almada, ekonomik ve sosyal hayatı olumsuz etkileyeceği endişesi ile geç kaldılar. 

İtalya ve İspanya, mali kaynak sıkıntısı ile karşılaştı. 

Kamusal sağlık gücünün yetersizliği, yönetim-koordinasyon ve toplu müdahaleyi zorlaştırdı. Bu, özellikle de İngiltere’de dikkati çekti.

Neden? 

İngiltere’de; Neo-Liberal Politikalar öncüsü Margaret Thatcher’den önce, iyi bir sağlık sistemi vardı. Thatcher’in sağlık reformu ile devlet;  sağlık alanını özel teşebbüse bıraktı. Bu da; sağlık hizmetini pahalı, herkes için bedeli düşünülen bir alan haline getirdi.  

Virüs ile mücadelede; yeni kapitalizmin kültürü ile şekillenmiş, mevcut yaşam tarzını sürdürmekle ısrarcı insanlara; “maske takma-sosyal mesafe-el temizliği” gibi kuralları ettirmede zorluk yaşadı. 

ABD’de, neden zirveye çıktı?

Virüsün, ABD’deki merkez üssü New York; buradan, çevre ve diğer eyaletlere yayıldığı görülüyor. 

New York; nüfusun çok, insanların iç-içe yaşadığı, hareketli, iç-dış ilişkilerin yoğun olduğu büyükşehirlerden biri. Bunun yanı sıra; sosyal güvenliği ve sigortası olmayan, büyük bir topluluğun varlığı ile dikkati çekiyor. Bu da; virüsün yayılması için, ideal bir ortam teşkil etti.                 

Neden aciz kaldı?     

ABD’de, sosyal güvenlik-sağlık problemi var. Sağlık hizmeti; sokakta yaşayanlar ile sigortası olmayanların yoksun olduğu, sigortalıların bile başvurmada düşündüğü hizmet özelliğinde. Bu da virüsle mücadelede bir dezavantaj oluşturdu.       

Yeterli mali kaynağa sahip; ancak, kamusal bir sağlık gücü yok. Bu da; yönetim-koordinasyon-toplu müdahalede, sorunlar ile karşılaşmasına neden oldu. Trump’ın; Ordu’dan, sağlık-güvenlik yardımı istemesi de bunu gösterdi.  

İran ve Hindistan’da, durum nedir?  

İran; Çin’den sonra, virüsün ortaya çıktığı ikinci ülke oldu. Bu da; ABD ya da ABD merkezli arka plandaki bir küresel gücü, akla getirdi. 

Tedbir almada, virüs hakkındaki bilgi yetersizliği nedeniyle geç kaldı.

 Bir araya gelme-sohbet kültürü, cami-park-meydan-toplu taşıma aracı gibi yakın temasın olduğu yerler, virüsün yayılmasını sağladı.    

Tedbirler açıklandığında; halkın, buna genelde uymadığı görüldü. Cehalet, kadercilik, ilgisizlik ve sorumsuzluk ise bunun nedeni idi. 

Tedbirler, vaka-ölü sayısının artması; halkın, genelde tedbirlere uymasını sağladı. Ölüm ise en büyük ders oldu.       

Devletin, mali kaynakları sınırlı; haliyle radikal tedbirlere başvurma yerine, üretim-dağıtım zincirini bozmayan bir müdahale programını uyguluyor, yeterli kamusal sağlık ve güvenlik gücüne sahip olması ise avantajı. Ancak; korunma ve tedavide, maske-solunum cihazı ve ilaç sıkıntısı çekiyor.  

Hindistan’da; nüfusu dikkate alındığında, açıklanan vaka ve ölü sayısına bakılır ise yaygın değil. 

Hükümetin; büyük şehirlerde sokağa çıkma yasağı koyma, binlerce vagonu hastaneye dönüştürme gibi tedbirlere başvurduğu görülüyor.  

100 milyon insanın sokakta, 3-4 katının da teneke gecekondularda yaşadığı bir ülkede, bunun ne işe yarayacağını ise anlamış değilim. Zira hijyenin hak getirdiği bir yerde; insanlar ya doğal bağışıklığı ile kayıp vermezler, ya da büyük ölçüde kayıp vererek doğal bağışıklık kazanırlar.  

Türkiye’de, durum nedir? 

Türkiye’de; Virüs, ilk olarak, Umre ziyareti ve yurtdışı seyahatinden dönenler ile İran’dan kaçak giriş yapanlar üzerinde görüldü.    

Hükümet; Çin-İran’daki gelişmeleri dikkate alarak, Virüs ile mücadele için, sağlık bakanı başkanlığında “Bilim Kurulu” oluşturdu. Virüse karşı korunmada, halkın uyması gerekli tedbirleri açıkladı.   

Hazırlıksız mı yakalandık? 

Türkiye’nin; 1980 öncesi planlı kalkınma dönemlerinde, hükümetlerin programında salgın hastalıklarla mücadele konusu her zaman yer aldı.

Salgın hastalıklarla mücadelede; mazisi 1887’ye giden, Mayıs 1928’de kurulan aşı-serum üreten “Hıfzıssıhha Enstitüsü” diye bir kurumumuz vardı. Türkiye; aşı-serum üreten, belli başlı ülkelerden biriydi.  

Hükümetlerin bütçesinde; salgın hastalıklarla mücadele için, her zaman bir ödenek yer aldı, yerli ilaç ile aşı-serum üretimi teşvik edildi. 80’den önce; üretime yönelik, birçok yerli, yerli-yabancı ortaklı, ilaç şirketinin kurulmasının nedeni de budur. 

Neo-Liberal Politikalar modası ile 1997’de; Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün tasfiyesine geçildi,  2011’de de kapatıldı. Rekabette zorlanan birçok yerli ilaç fabrikası ise; ya kapandı, ya da yabancılara satıldı. 

Neden yayılım gösterdi? 

Kurul’un; virüse karşı korunmada, “maske kullanma-sosyal mesafe-el yüz temizliği” gibi tedbirler hakkındaki açıklamasında, bir zamanlama hatası yoktu. Ancak; halkın, genelde bu tedbirlere uymadığı görüldü.. Bu da; yabancısı çok, iç-dış trafiği yoğun, sosyal mesafeye aykırı iç-içe yaşamın olduğu İstanbul’u merkez üssü haline getirdi.   

Halk, neden önemsemedi?

Bana göre; bunun, iki nedeni var.   

Birincisi; ilgi ve sorumluluk, edep-adaba uyma, yani disiplin. Bu da eğitim ve kültürle bağlantılı. 

Genel olarak, uyumlu-disiplinli bir toplum olduğumuzu söyleyemeyiz. Zira birçok kültürel değerimizi kaybettik, bu da bize milli bir eğitim-kültür politikasının ne kadar gerekli olduğunu gösteriyor. 

İkincisi, psikolojik ve sosyo-psikolojik kaynaklı. 

İnsanlar; görmeden, yaşamadan, tehlikeyi önemsemezler. Bu; kabul alanı dar (konusunda uzman kişiyi önemsememe, inanmama, aksini yapma), felaket karşısında uyum-birlik-beraberlik içinde hareket etme kültüründen yoksun, bireyci-bencil, kaderci toplumlarda daha da öne çıkar. 

İnsanların; sorunları bir süre için de olsa akla getirmeme, rahatlama ihtiyacı vardır. Buna karşılık; özellikle büyükşehirlerde, insanı güneşten-yeşilden mahrum kılan, adeta hapishane hayatı duygusu uyandıran, çarpık-yeşilden yoksun-dikey yapılaşmanın getirdiği can sıkıcı bir atmosfer var. Bu da; insanı kurallara aldırış etmeksizin, parka sokağa atan diğer bir psikolojik neden.

Vaka-ölü sayısının artması, insanları telaşlandırdı. Asılsız haberler de insanların marketlere akın etmesine, ihtiyacından çok gıda ve temizlik ürününü satın almasına yol açtı. Bu da; mesleki ahlaktan pay almamış kişiler için, fırsat oldu.                    

Yaşlılara yönelik, sürekli bir vurgu yapıldı. Bu da; sebep olarak, yaşlıların anlaşılmasına yol açtı. Yaşlıları, edep-adaptan pay almamış gençlerin oyuncağı yaptı. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun;  tepki göstermesi, gereğini yapması ise doğru bir adımdı.   

Virüsün; yaşlılar ve kronik hastaları, en çok etkilediği bir gerçek. Ama belirtisi fark edilmeyen gençlerin; taşıyıcı rol oynadığı, virüsü en çok bulaştıran kesim olduğu, tüm dünyada görüldüğü halde gözden kaçtı.            

Diyanetin; “cemaatle namaz kılmaya ara verilmesi” hakkındaki kararı,  gecikmeyle alınmış karar oldu. Öyle ki karar öncesi, Cuma namazını; öksürenleri duydukça, tedirginlik içinde kıldığımı ikrar edebilirim.  

“65 Yaş ve üstü, sokağa çıkma yasağı” doğru bir karardı. 

Yurt içi-dışı uçak ve şehirlerarası otobüs seferlerinin; durdurulması, şehir giriş-çıkışının kontrolünde geç kalındı. 

Zira tatil beldeleri, köy-kasabalar, büyükşehirlerden gelenlerin akınına uğradı. Bu, her ne kadar büyükşehirleri rahatlattı ise de; virüsün, yurt sathına yayılmasını kolaylaştırdı. 

Virüsün görüldüğü küçük yerleşim merkezlerinde, karantina-sokağa çıkma yasağına başvuruldu. 

Zonguldak ve 30 büyükşehirde; 48 saat için geçerli olmak kaydıyla, sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Bu uygulamanın, önümüzdeki hafta sonlarında da devam edeceği anlaşılıyor. 

Yani hükümetin olayın gelişimi paralelinde, kıt mali kaynağı-sağlık imkânlarını-kamusal sağlık ve güvenlik gücünü dikkate alan, üretim-dağıtım zincirini bozmamaya özen gösteren, isteğe bağlı tedbirlerden zorunlu tedbirlere giden bir programı uyguladığı görülüyor.

Görsel medyada; tedbirler hakkında, öyle şeyler söylendi ki insanlar evham sahibi oldu, kedi-köpekler kendini sokakta buldu. İşi icabı bu kadar meşgul iken; TV kanallarında sık-sık gördüğümüz kişilerin, nasıl zaman bulduğunu ise anlamış değilim. 

Büyükşehirler, hatta ülke çapında; 14 gün sürecek, bir karantina ve sokağa çıkma yasağını dile getirenler bile oldu. Bunu söyleyenlerin başka bir amacı yoksa mantıklı düşünmediğini söyleyebilirim.  

Evet. Virüs ile mücadelede; karantina ve sokağa çıkma yasağı, en etkili bir metottur. Tecrübe de bunu gösteriyor. İzolasyonu sağlar, yakalananın tespitini kolaylaştırır, yayılmasını önler. 

Başarısı, imkânlara bağlıdır.       

Bırakınız; Türkiye genelinde, 20 milyon nüfuslu İstanbul gibi bir şehir de bile, uzun süreli uygulamaya başvurulması; ayrıntılı planı, hazırlığı, büyük mali kaynağı, geniş kamusal sağlık ve güvenlik gücünü gerekli kılar. 

İnsanları izole etmek, öyle kolay bir iş değildir. Zira herkesin kapısına bir polis konulamaz. Bunu; apartmanda, konu-komşu bir araya gelen kişilerin, “sokağa çıkmıyoruz” sözü de gösterir. Haliyle büyük ölçüde izolasyonu sağlar, ama tam bir izolasyon sağlamaz.

Kapı-kapı dolaşıp, herkesi sağlık kontrolünden geçirmek mümkün değildir. Bu; nitelikli-geniş bir sağlık kadrosunu gerekli kıldığı gibi, sağlıksız bir sonuçta verir. Haliyle tespitte, istenen başarıyı getirmez.   

İster istemez üretim-dağıtım zincirini bozar, bu da; kıtlık, açlık, sosyal huzursuzluk ve toplumsal olayları doğurur. 

Avantajımız nedir? 

Neo-Liberal Politikalar ile ihmal edilmekle birlikte; yükü sırtlanan devlet ve üniversite hastanelerimiz ile sağlık kadromuz var. Zaten amacı gereğince özel hastanelerden, bunu beklemek de doğru olmaz. 

Hatırı sayılır bir yoğun bakım ünite kapasitemiz var. Tedbir-tedavide; ürün-araç sıkıntısı, çekildiği de söylenemez. 

Öyle veya böyle sosyal devlet konumumuzu, milli dayanışma ruhunu koruyoruz.

Halkımızın; tedbirlere, istisnalar haricinde uyduğu görülüyor. Zira en iyi korunma, insanın kendisini korumasıdır. 

Olayın vuku bulduğu diğer ülkeler ile mukayese edildiğinde; bizdeki ölüm oranının, düşük olduğu görülüyor. Bunu, kimi; kayıt dışına, kimi;   BCG aşısına, kimi de farklı bir sebebe bağladı.  

Sonuç olarak; kriz, “salgın hastalıklarla mücadelede hazır olma, plan-program, kontrol, mali kaynak yeterliliği, tasarruf, kamusal sağlık ve güvenlik gücü, sosyal devlet, üretim, sağlık-gıda ile temel ürünlerde kendi-kendine yeterli olma, milli eğitim-kültür politikası” gibi şeylerin ne kadar önemli olduğunu, bir kere daha gösterdi.   

Her kriz gibi, bu da geçer. Kimisi az, kimisi çok hasarla atlatır. Ders alınır mı? Sanmıyorum. Zira insanların, geçmişteki tarzını sürdürme gibi bir zaafı var. Bu; sıradan insanlar için geçerli olduğu gibi, yönetenler için de geçerlidir.  

.    

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

adana escort adapazarı escort adıyaman escort afşin escort afyon escort ağrı escort ahlat escort akçaabat escort akçakale escort akçakoca escort akdeniz escort akhisar escort aksaray escort akşehir escort aksu escort akyazı escort alanya escort alaşehir escort aliağa escort altıeylül escort altınordu escort amasya escort anamur escort ankara escort antakya escort antalya escort araklı escort ardahan escort ardeşen escort arnavutköy escort atakum escort avanos escort avcılar escort aydın escort ayvacık escort ayvalık escort aziziye escort babaeski escort bafra escort bağcılar escort bağlar escort balıkesir escort bandırma escort bartın escort batıkent escort batman escort battalgazi escort bayburt escort belek escort besni escort beylikdüzü escort beyşehir escort biga escort bilecik escort bingöl escort birecik escort bismil escort bitlis escort bodrum escort bolu escort bor escort bornova escort boyabat escort bozüyük escort buca escort bucak escort bulancak escort bulanık escort bünyan escort burdur escort bursa escort çan escort çanakkale escort canik escort çankaya escort çankırı escort çarşamba escort çayeli escort çekmeköy escort çerkeş escort çerkezköy escort çeşme escort ceyhan escort çivril escort çorlu escort çorum escort çubuk escort çukurova escort çumra escort dalaman escort darıca escort datça escort davutlar escort defne escort denizli escort derince escort develi escort didim escort digor escort dinar escort diyadin escort diyarbakır escort doğanşehir escort doğubayazıt escort dörtyol escort dulkadiroğlu escort düzce escort edirne escort edremit escort efeler escort elazığ escort elbistan escort emirdağ escort erbaa escort erdemli escort ereğli escort erenler escort ergani escort ergene escort erzincan escort erzurum escort escort esenler escort eskil escort eskişehir escort espiye escort eyyübiye escort fatih escort fatsa escort fethiye escort finike escort fındıklı escort gaziantep escort gaziemir escort gebze escort gediz escort gelibolu escort gemerek escort gemlik escort gerede escort giresun escort gölbaşı escort gölcük escort görele escort görükle escort göynük escort gümbet escort gümüşhane escort güngören escort güroymak escort gürsu escort hakkari escort haliliye escort hatay escort haymana escort horasan escort iğdır escort ilgaz escort i̇lkadım escort i̇negöl escort i̇skenderun escort isparta escort i̇stanbul escort i̇zmir escort i̇zmit escort i̇znik escort kadirli escort kadıköy escort kağıthane escort kağızman escort kahta escort kaman escort kangal escort kapaklı escort karabük escort karacabey escort karahayıt escort karaköprü escort karaman escort karatay escort karesi escort kars escort karşıyaka escort kartal escort kaş escort kastamonu escort kaynaşlı escort kayseri escort keçiören escort kemer escort kepez escort keşan escort keskin escort kestel escort kilis escort kırıkhan escort kırıkkale escort kırkağaç escort kırklareli escort kırşehir escort kızıltepe escort kocaeli escort kocasinan escort konak escort konya escort konyaaltı escort körfez escort korkuteli escort köyceğiz escort kozan escort kumluca escort kumru escort kuşadası escort kütahya escort lara escort lüleburgaz escort malatya escort malazgirt escort malkara escort maltepe escort mamak escort manavgat escort manisa escort maraş escort mardin escort marmaris escort melikgazi escort menemen escort menteşe escort meram escort mersin escort merzifon escort mezitli escort milas escort mucur escort mudanya escort mudurnu escort muğla escort muratpaşa escort muş escort mut escort nazilli escort nevşehir escort niğde escort niksar escort nilüfer escort nizip escort nurdağı escort ödemiş escort of escort oltu escort onikişubat escort ordu escort orhangazi escort ortahisar escort ortaköy escort osmancık escort osmangazi escort osmaniye escort palandöken escort pamukkale escort pamukova escort patnos escort payas escort pazar escort pazarcık escort pendik escort polatlı escort rize escort safranbolu escort şahinbey escort sakarya escort salihli escort samandağ escort samsun escort sandıklı escort şanlıurfa escort sapanca escort sarıçam escort sarıkamış escort sarıyer escort şarkışla escort şehitkamil escort selçuklu escort selim escort serdivan escort serik escort seyhan escort siirt escort silifke escort simav escort sincan escort sinop escort şişli escort sivas escort siverek escort şırnak escort söğüt escort söke escort soma escort sultangazi escort suluova escort sungurlu escort sur escort suruç escort suşehri escort susurluk escort talas escort tarsus escort taşova escort tavşanlı escort tekirdağ escort terme escort tire escort tirebolu escort tokat escort torbalı escort toroslar escort trabzon escort turgutlu escort turhal escort türkoğlu escort tuzla escort ulus escort ümraniye escort ünye escort ürgüp escort urla escort uşak escort üsküdar escort üzümlü escort van escort varto escort viranşehir escort yahşihan escort yahyalı escort yakutiye escort yalova escort yatağan escort yenişehir escort yeşilyurt escort yıldırım escort yıldızeli escort yomra escort yozgat escort yunusemre escort yüreğir escort zara escort zeytinburnu escort zile escort zonguldak escort Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort manavgat escort alanya escort fethiye escort didim escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort söke escort nazilli escort kuşadası escort efeler escort didim escort çine escort bodrum escort fethiye escort marmaris escort dalaman escort menteşe escort milas escort ortaca escort seydikemer escort çerkezköy escort çorlu escort ergene escort kapaklı escort malkara escort süleymanpaşa escort akhisar escort alaşehir escort salihli escort şehzadeler escort soma escort turgutlu escort yunusemre escort bandırma escort altıeylül escort ayvalık escort bigadiç escort burhaniye escort gönen escort karesi escort susurluk escort ayvacık escort biga escort çan escort gelibolu escort yenice escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort yomra escort karakoçan escort kovancılar escort altınordu escort fatsa escort perşembe escort ünye escort tavşanlı escort simav escort domaniç escort eğirdir escort yalvaç escort ardeşen escort cayeli escort fındıklı escort pazar escort afşin escort dulkadiroğlu escort Elbistan escort onikişubat escort pazarcık escort türkoğlu escort altınova escort çiftlikköy escort çınarcık escort bulancak escort espiye escort eynesil escort görele escort piraziz escort tirebolu escort yağlıdere escort sorgun escort sarıkaya escort çayıralan escort boğazlıyan escort akdağmadeni escort erbaa escort niksar escort turhal escort zile escort viranşehir escort suruç escort siverek escort karaköprü escort haliliye escort eyyübiye escort akçakale escort zara escort Yıldızeli escort suşehri escort şarkışla escort gemerek escort kozluk escort sason escort aziziye escort horasan escort oltu escort palandöken escort yakutiye escort ayancık escort boyabat escort gerze escort kaman escort mucur escort ermenek escort sarıveliler escort keskin escort yahşihan escort gerede escort göynük escort mengen escort mudurnu escort göynücek escort gümüşhacıköy escort merzifon escort suluova escort taşova escort bor escort çamardı escort ulukışla escort banaz escort eşme escort sivaslı escort havsa escort ipsala escort keşan escort osmancık escort sungurlu escort bahçe escort hasanbeyli escort kadirli escort toprakkale escort alaplı escort çaycuma escort ereğli escort kilimli escort başkale escort ipekyolu escort özalp escort tuşba escort kemah escort refahiye escort tercan escort üzümlü escort http://www.ddtshanghaiescort.com Antalya escort Bursa escort Mersin escort Aydın escort Balıkesir escort Çanakkale escort Kıbrıs escort Kütahya escort Manisa escort Muğla escort Tekirdağ escort Trabzon escort Yalova escort Isparta escort Maraş escort Ordu escort Rize escort Sivas escort Afyon escort Aksaray escort Giresun escort Şanlıurfa escort Yozgat escort Erzurum escort Amasya escort Çorum escort Tokat escort Uşak escort Van escort Bolu escort Burdur escort Kırşehir escort Niğde escort Osmaniye escort Zonguldak escort Düzce escort Edirne escort Erzincan escort Karabük escort Karaman escort Kastamonu escort Kırıkkale escort Kırklareli escort manavgat escort alanya escort belek escort aksu escort finike escort gazipaşa escort güllük escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort muratpaşa escort serik escort gemlik escort gürsu escort inegöl escort iznik escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort osmangazi escort yıldırım escort kuşadası escort didim escort nazilli escort söke escort efeler escort bandırma escort altıeylül escort edremit escort karesi escort susurluk escort bodrum escort gümbet escort turgutreis escort dalaman escort fethiye escort köyceğiz escort marmaris escort çerkezköy escort çorlu escort kapaklı escort süleymanpaşa escort meram escort anamur escort erdemli escort mezitli escort silifke escort tarsus escort akhisar escort salihli escort soma escort turgutlu escort girne escort lefkoşa escort biga escort çan escort gelibolu escort dinar escort emirdağ escort sandıklı escort merzifon escort suluova escort taşova escort yeşilyurt escort gerede escort mengen escort bucak escort kadirli escort osmancık escort sungurlu escort akçakoca escort ipsala escort keşan escort kilimli escort üzümlü escort aziziye escort palandöken escort yakutiye escort bulancak escort espiye escort tirebolu escort safranbolu escort lüleburgaz escort gediz escort simav escort tavşanlı escort elbistan escort fatsa escort ünye escort ardeşen escort çayeli escort birecik escort eyyübiye escort haliliye escort siverek escort suruç escort viranşehir escort kangal escort şarkışla escort suşehri escort yıldızeli escort erbaa escort niksar escort turhal escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort sorgun escort www.elmasajeinfantil.com istanbul masaj salonu ankara masaj salonu izmir masaj salonu bursa masaj salonu antalya masaj salonu adana masaj salonu konya masaj salonu şanlıurfa masaj salonu gaziantep masaj salonu kocaeli masaj salonu mersin masaj salonu diyarbakır masaj salonu hatay masaj salonu manisa masaj salonu kayseri masaj salonu samsun masaj salonu balıkesir masaj salonu maraş masaj salonu van masaj salonu aydın masaj salonu tekirdağ masaj salonu sakarya masaj salonu denizli masaj salonu muğla masaj salonu bağcılar masaj salonu bahçelievler masaj salonu esenler masaj salonu esenyurt masaj salonu kadıköy masaj salonu kağıthane masaj salonu kartal masaj salonu küçükçekmece masaj salonu maltepe masaj salonu pendik masaj salonu sultangazi masaj salonu ümraniye masaj salonu üsküdar masaj salonu aliağa masaj salonu alsancak masaj salonu bayraklı masaj salonu bornova masaj salonu buca masaj salonu çeşme masaj salonu çiğli masaj salonu gaziemir masaj salonu karşıyaka masaj salonu konak masaj salonu menemen masaj salonu ödemiş masaj salonu torbalı masaj salonu çankaya masaj salonu keçiören masaj salonu mamak masaj salonu polatlı masaj salonu sincan masaj salonu alanya masaj salonu belek masaj salonu kaş masaj salonu kemer masaj salonu korkuteli masaj salonu lara masaj salonu manavgat masaj salonu serik masaj salonu side masaj salonu didim masaj salonu efeler masaj salonu kuşadası masaj salonu nazilli masaj salonu altıeylül masaj salonu bandırma masaj salonu edremit masaj salonu karesi masaj salonu susurluk masaj salonu gemlik masaj salonu gürsu masaj salonu inegöl masaj salonu mudanya masaj salonu nilüfer masaj salonu osmangazi masaj salonu yıldırım masaj salonu biga masaj salonu çan masaj salonu gelibolu masaj salonu adıyaman masaj salonu afyon masaj salonu ağrı masaj salonu aksaray masaj salonu amasya masaj salonu ardahan masaj salonu artvin masaj salonu bartın masaj salonu batman masaj salonu bayburt masaj salonu bilecik masaj salonu bingöl masaj salonu bitlis masaj salonu bolu masaj salonu burdur masaj salonu çanakkale masaj salonu çankırı masaj salonu çorum masaj salonu düzce masaj salonu edirne masaj salonu elazığ masaj salonu erzincan masaj salonu erzurum masaj salonu eskişehir masaj salonu giresun masaj salonu gümüşhane masaj salonu ığdır masaj salonu ısparta masaj salonu karabük masaj salonu karaman masaj salonu kastamonu masaj salonu kilis masaj salonu kırıkkale masaj salonu kırklareli masaj salonu kırşehir masaj salonu uşak masaj salonu kütahya masaj salonu malatya masaj salonu mardin masaj salonu nevşehir masaj salonu niğde masaj salonu ordu masaj salonu trabzon masaj salonu osmaniye masaj salonu rize masaj salonu siirt masaj salonu sinop masaj salonu sivas masaj salonu tokat masaj salonu karahayıt masaj salonu pamukkale masaj salonu nizip masaj salonu şahinbey masaj salonu şehitkamil masaj salonu antakya masaj salonu defne masaj salonu iskenderun masaj salonu darıca masaj salonu gebze masaj salonu gölcük masaj salonu izmit masaj salonu körfez masaj salonu akşehir masaj salonu beyşehir masaj salonu ereğli masaj salonu karatay masaj salonu meram masaj salonu selçuklu masaj salonu akhisar masaj salonu alaşehir masaj salonu soma masaj salonu turgutlu masaj salonu akdeniz masaj salonu anamur masaj salonu erdemli masaj salonu mezitli masaj salonu silifke masaj salonu tarsus masaj salonu toroslar masaj salonu yenişehir masaj salonu bodrum masaj salonu dalaman masaj salonu fethiye masaj salonu köyceğiz masaj salonu marmaris masaj salonu menteşe masaj salonu milas masaj salonu adapazarı masaj salonu serdivan masaj salonu atakum masaj salonu çarşamba masaj salonu ilkadım masaj salonu eyyübiye masaj salonu siverek masaj salonu viranşehir masaj salonu çerkezköy masaj salonu çorlu masaj salonu erbaa masaj salonu