DOLAR32,5896% -0.63
EURO35,0177% -0.66
STERLIN41,3959% -0.69
FRANG36,8859% 0.03
ALTIN2.440,50% -0,19
BITCOIN64.600,00-1.271

Türk İslam Düşüncesinde Durgunluk ve Hayrettin Karaman

Yayınlanma Tarihi :
Türk İslam Düşüncesinde Durgunluk ve Hayrettin Karaman

Kenan EROĞLU

İmam-ı Gazali’den beri Türk-İslâm dünyasında meydana geldiği ileri sürülen fikri ve ilmi durgunluk konusunda bazı insanlar işin kolayına kaçarak büyük mütefekkir Gazali’nin bu durgunluğun müsebbibi olarak gösterilmesi adeta güncel deyimi ile moda olmuştur. İslam dünyası veya kısaca İslamiyet konusunda tereddütleri olan veya daha açık ifade edelim kendilerini pek İslam’dan saymayan insanlar bu hurafeye dört elle sarılmışlardır. Kim, nerede, nasıl bu önemli konuyu derinlemesine incelemiş, Gazali’nin fikirleri, çalışmaları ve ortaya koyduğu ilmi görüşlerin hangisi bu duraklamaya sebep olmuştur pek de bilinen bir konu değildir. Bu konular pek de açıklanmamaktadır.
Toplumda, diğer konularda olduğu gibi slogan ve şablon kendi düşüncelerine biraz uygunluk gösteriyorsa hemen kabul gibi bir durum vardır. Gazali de özellikle gizli açık İslam düşmanlarında bu kabulden nasibini almaktadır.
Durgunluk için şu söylenebilir; bir dönem veya bazı dönemler insanların işin kolayına kaçarak kendileri için rehber-otorite kabul ettikleri kişilerin söylediklerinin üzerine bir şey koyma ihtiyacı duymamışlardır. Bu durum bir rehavet doğurmuş olabilir.
Bu konuda İlahiyatçı Prof. Dr. Hayrettin Karaman [1] ne demiş ona bakalım. Hoca’ya göre; Moğol istilası, ticaret yollarının değişmesi veya insanların İslami hayattan uzaklaşması gibi sebepleri ileri sürenlerden bahseder. Bu durumların bazı menfi neticeler doğurduğunu ifade ederek:
“Gazali ve sonrasında ilim, düşünce, sanat ve teknolojide İslâm dünyasını geri saymak mümkün değildir. Durgunluğa gelince, bunu de büyük çalkantılardan sonra huzur ve sükûn arayan İslâm milletinin, Sünni düşüncede karar kılmasına bağlayabiliriz. Eş’ ari, Matüridi, Gazali gibi alimler Hind ve Yunan düşüncesinin tesiri altında gelişen gayr-i Sünni düşünceleri karşılamış, bunlara karşı Sünni düşünceyi başarılı bir şekilde ortaya koymuş ve savunmuşlardır. Ayrıca Gazali, şeriatla tasavvufun, zahirle batının birbirine zıt ve düşman olmadığını, bir bütün olan İslâm’ın birbirini tamamlayan kısımları yahut farklı açılardan görüntüleri olduğunu ortaya koyman suretiyle bir başka huzur ve sükûn formülü getirmiştir.”
Görüldüğü gibi Gazali’nin; Şeriatla Tasavvufun birbirine zıt ve düşman olmadığını İslamın farklı açılardan yorum veya görüntüden ibaret olduğunu ortaya koyduğunu belirtmektedir.
Karaman hoca devam ediyor:
“Çağımıza damgasını vuran ilmi, felsefi ve teknolojik gelişmelere temel teşkil eden büyük değişme Batı’da 16. Ve 17. Yüzyıllarda meydana gelmiştir. İslâm dünyasının bugünkü geriliğinden sorumlu tutabileceğimiz nesiller de o çağlardan itibaren yaşayan, dünyadaki ilmi-felsefi titreşimlerden etkilenmeyen nesillerdir. Bugün İslâm düşüncesinin, aradaki mesafeyi kapatmak için takip etmesi gereken yolu araştırırken geriye, İslâm’ın ilk devirlerine bakmamız gerekecektir.”
“19. Ve 20. Asır İslâm mütefekkirleri Batı ile aramızdaki mesafeyi kapatmak üzere harekete geçince yine iki yol tutmuşlardır. 1. Batı düşünce ve değerlerine İslâm’ı intibak ettirmek, uydurmak isteyenlerin yolu; 2. İslâmî düşünce ve değerleri özünde muhafaza ederek, bugünkü akıl ve ilmi veriler yardımıyla anlatma, savunma yolu; bunlara biz “müceddid” demeyi tercih ediyoruz.”
Karaman Hoca’ya göre günümüz dünyasında bütün sistemler denenmiş buna karşılık İslam ise henüz tam manasıyla denenmiş değildir. Yeni nesillere yeniden kafa ve gönül birliği ile yeniden imandır.
Kur’an’ı Kerim ve sünnet dini olanın vazgeçilmezidir. Kur’an’ı Kerim yorumlanırken lafzi maksattan başka günümüz şartların göre çözüm değil asıl önemli olan maksattır demek elbette yanlış olacaktır.
Bugün İslam toplumları ve İslam kültürü her türlü Kapitalist ve Marksist düşüncede olanların baskısı altındadır.
Karaman hoca devamla;
“Dünya yüzünde devlet nizamından ahlaka, eğitim ve öğretim kadar İslâm bütün prensiplerini, modern yorumlar içinde bünyesinde uygulayıp da problemlerini çözememiş bir toplum de mevcut değildir. Yani değer sistemler denenmiş, İslâm ise günümüz şartlarında bütünüyle denenmemiştir. Nazari olarak İslâmî esasların zihni, ahlaki, iktisadi ve sosyal gelişmeyi engellemek şöyle dursun, teşvik ettiği rahatlıkla söylenebilir: zamanımızda bunu nazari ve ilmi olarak tutarlı bir açıklamaya kavuşturan birçok eser kaleme alınmıştır. Şimdi yapılacak şey önce yeniden imandır; İslâm’ın devrinin geçmediğine, geçmeyeceğine inanmaktır. Sonra eğitimdir: yetişen nesillerin kafa ve kalplerini bölmeyen, onları çelişkiler içinde kıvrandırmayan, bütünleyici, tutarlı, dengeli bir eğitimdir. Bu arada yüksek seviyede ilim ve düşünce üretimi için gerekli tedbirleri almaktır. [2] ”
 .**
[1] Prof. Dr. Hayrettin Karaman. 1934 yılında Çorum’da doğdu. İlkokulu burada bitirdi Sonra özel olarak Arapça ve İslâmî ilimler tahsil etti. Konya İmam Hatip Okulu’na girdi ve ikinci dönem mezunları arasında yer aldı (1959). İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nde okudu ve ilk mezunlarından biri olarak 1963’te öğrenimini tamamladı. İki yıl İstanbul İmam Hatip Okulu’nda meslek dersleri öğretmeni, sonra İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’ne fıkıh asistanı oldu. ‘Başlangıçtan Dördüncü Asra Kadar İslam Hukukunda İctihad’ konulu tezi ile fıkıh öğretim üyesi oldu (1971). Aynı yıl İzmir Yüksek İslâm Enstitüsü’ne tayin edildi. 1975’te tekrar İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’ne döndü. Yüksek İslâm Enstitülerinin İlahiyat Fakülteleri’ne dönüşmesinin ardından akademik çalışmalarını tamamlayarak sırasıyla doktor, doçent ve profesör unvanlarını aldı. Eylül 1976 – Eylül 1980 yılları arasında yayımlanan Nesil dergisini çıkaranlar arasında bulundu.
[2] Prof. Dr. Hayrettin Karaman, “İnanmış Aydının Problemleri” Hayrettin Karaman cevapları. Mayaş yayınları, Ankara 1983, sayfa: 79-83

YORUM YAP

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort