Kenan EROĞLU
Her Zaman Mutedil Olmak Gerekir
** Hayatın her safhasında da “Mutedil olmak” gerekmektedir: Osmanlı Cihan Devletimiz 600 sene “İtidal.” ile ayakta durmuştur.
** Osmanlı iktisadi dünya görüşünün 3 temelinden birisi de “İtidaldir.” Hatta diyebiliriz ki “İtidal.” konusunda dahi çok ileri gitmemek için bile “İtidalde de itidal.” tavsiye edilmiştir.
** Aşırılıklar insanın gözünü kör kulaklarını sağır eder. Eleştirirken, kural kaide, ahlak, izan, ölçü tanınmadığı için, netice itibariyle ne kendisine ne de inandığı lider ve değerlere fayda sağlanmaz. Aşırı sevginin zıttı olarak görülen nefret de daha beter ve olumsuz sonuçlar doğurur.
** İnsanlarda aşırı sevginin yanı sıra aşırı sevginin zıddı olan aşırı nefret duygusu da aynı derecede bulunur. Aslında nefret ve sevgi duygusu kardeş gibidirler. Bazen, nerede sevilir, nerede nefret edilir kestirilemez.
** İnsanlar; sevdiğini/sevdiklerini, her şeyden, herkesten, dünyadan tecrit ederek aslında ona zora sokarlar. Aşırı sevilen ve değer verilen çocuk gibi sonuçta hasta ruhlu dengesiz birisi olup çıkar. O zaman sevilene zarar mı verilir? Fayda mı verilir? Düşünmek gerekir.
** Aşırı sevgi ve koruma nasıl küçük bir çocuğun normal yetişmesini engellerse, yine aşırı sevgi ve koruma milleti de rahatsız eder ve “Bu kadarı da fazla.” denilmesine sebep olur.
** Bu gibi insanlar yaptıklarının farkına dahi varamazlar. Onlar bir görevi yapmış olmanın mutluluğunu yaşarlar. Yaptığı bu sevgi gösterisi hareketini de milletini-halkını çok sevdiğinden ve bu sevginin de milleti-halkı adına yaptığını söyleyebilirler.
** Bir fikir hareketinin mensubu olan kişi çoğu kere kendi fikrine aşırı bağlılık ve muhabbetten sevdiklerini o kadar çok muhabbet göstererek sıkarlar ki milletinin-halkının âdeta kemiklerini kırarlar.
** Yüceltilen değerlerin de araştıran ve sorgulayan insanlarca o kadar yüce olmadığı, hatalarla malul olduğu zaman içinde anlaşılınca o yüce olarak takdim edilen değerlere karşı tereddütler oluşur.
** Abartılar ve kendilerini olağan üstü görme gibi tavırlar içinde olanlar düşünmezler, ya da düşünemezler ki; zamanla, bilgisini artıran, araştırma yapan, inceleyen, konuya vakıf olan, düşünen, dış dünya ile irtibat kuran meraklı insanlarda bu durum ileride hayal kırıklığı doğurur.
** Yüceltilen insanın o kadar yüce olmadığı, onun da diğer insanlar gibi olduğu anlaşılınca o kişi büyük hayal kırıklığına uğrar.
** Bilgiye dayanan bir sevgi insanı makul davranmaya sevk eder ve bilgili insan sevdiği değerleri o kadar fazla büyütmeyeceği için daha makul ve daha mantıklı davranır.
** Ayrıca “Yeryüzündeki tüm milletlerin kendi milletinden çıktığını”, “Her medeniyetin temelinde kendi milletinin-halkının olduğu” gibi çok uçuk, açıklama ve izahatlara muhtaç ve ayakları yere basmayan fikirler ileri sürebilirler. Bu durum “Bilgisiz sevgiden” meydana gelmektedir.
** Bağlı olduğu fikrini, sevdiği Milleti-halkı ise aşırı sevgiden, korumaya alanlar, kendi değerlerini aşırı büyütür. Bu aşırı büyüklüğe kendi de inanırlar, “İçinde bulunduğu topluluğun, en doğruları savunduğunu”, “Kendi dışlarındaki herkesin hata ve yanlışlarla malul, ıslaha muhtaç olduğunu” iddia etmekte hiçbir beis görmezler.
** Savundukları değerleri de “En iyi değerler.”, “En yüce değerler.”, “Hiçbir eksiği yanlışı olmayan değerler.” olarak görürler. Hâlbuki “El elden üstündür.” dünyadaki diğer milletlerde olduğu gibi bizim milletimizde de ne büyük insanlar yetişmiştir,
** Sevgiler bilgi ile beslenmediği takdirde sevdiği kişi ve liderleri olduğundan çok fazla yücelterek, “Dünyanın en dürüst, en büyük lideri”, “Eşi benzeri yok”, “Ufku çok geniş”, hatta “Benim liderim herkesin liderini döver.” gibi değerlendirirler.
** Bazen o kadar aşırıya giderler ki, bu davranışları sebebiyle iddialarının aksine sevdiklerine, sevdiği değerlere zararı ve kötülüğü farkında olmadan verirler. Çevrelerinde olumsuzluklara sebep olurlar. Bu aşırılıklar arasında bazen de gerçeği kaçırır olmadık konular üzerinde iddialarda bulunurlar.
** Bu kimseler davranışlarını kontrol edemedikleri için çevrelerine farkında olmadan faydadan çok zarar verirler. Bu kişiler zaten davranışlarını kontrol edebilselerdi aşırı davranışlar sergilemezlerdi.
