DOLAR 31,2235 % 0.06
EURO 33,9705 % 0.33
STERLIN 39,6483 % 0.24
FRANG 35,5558 % 0.09
ALTIN 2.044,27 % 0,18
BITCOIN 1.962.502 6.231

DEYLEM’DEN DERSİM’E

Yayınlanma Tarihi : Güncelleme Tarihi :
DEYLEM’DEN DERSİM’E

 

Bizde on-onbeş yıldan beri artık her şey şirâzesinden çıkmıştır. Siyâsî iktidar herşeyin önünü açınca ülkede ilim  sustu  ve bilim adamları da gazaba uğramamak için başını kaldıramaz hale geldi. Geçen asırlarda bilim aracılığı ile fakat ağır ağır zerkedilen millet yaratma ve ayrıştırma politikaları günümüzde ayağa düşmüş ve tâbir yerinde ise  işportalık mal hâline gelmiştir. Eskiden kendi işlerinden ve ihtisaslarından başka işlere karışmayan din adamlarımız artık dilci, tarihçi, etnolog, antropolog aklınıza ne geliyorsa her sahada uzmanlık sergiliyorlar. Siyasetçiler millet tarifi yapıyor.. Tabii kendine göre.. Yıllardan beri gazete köşelerinde bunların müritliğini yapan ve doğulu olmaktan başka tartışılmayan durumu  olmayan tilmizlerde vekillik makamına kadar tırmanarak olmayan uzmanlıklarını nedense hezeyanla ortaya koyuyorlar. Ne bu telâş Allahaşkına! Yani bu güzelim ülkede sizlerden başka kahraman kalmamış mı? Konuları bilen ilim adamı kıtlığı mı var? Gerçi olsa da bu toza dumana katılmış  ve âdeta yangın yerine dönmüş siyâsî ve sosyal arenada seslerini duyurmaları herhalde mümkün değildir. Tam bir 2.Meşrutiyet öncesi  kapkara bulanık hava.. Her tarafta  uzman adı altında “ajan” cirit atıyor.. Medyayı hiç söylemeye gerek yok.. Ticaret, siyâset, reklâm, empoze, ideoloji herşey iç içe.. Eskiden günlük gazetelerin ilk sayfasında ve tv.lerin haberlerinde reklâm olmazdı.. En azından ahlâkî sayılmazdı, şimdilerde herşey  serbest.. ulkuucukadro ali bademci

 

Bugünlerde aktüel mesele  Dersim.. Tunceli’nin adını hükümetimiz böyle  değişitiriyor da onun için çok konuşuluyor.. Gerekçe olarak Cumhuriyet’te bura  insanının mağdur olduğundan bahisle iade-i itibar kabilinden bir reform olduğu hususu ilân edildi. Gerçi Tunceli’de Cumhuriyetten memnun olmayan, öyle Atatürk ve Türklükle hesabı bulunan kimseler olduğunu düşünmek  bile hatalı. İşte bayrak adam Kamer Genç.. Yıllardan beri meydanlardadır ve verdiği mücâdele takdirle izlenmektedir. Sonra Tunceli’nin Sivas-Çorum-Tokat-Amasya gibi Türk tasavvuf dünyasının en aydın inanlarının yaşadığı ve Türkçe’den başka dil bilmediği yörelerde bu dili korumanın ata yemini olduğu topraklarda  bu kültürle hesabı olanın bulunduğunu da düşünemeyiz.

Ama mesele bu kadar basit değil.. Şimdi Dersim adı ile birlikte  bura insanın  ayrı bir millet olduğu ısrarla savunulmağa başlamıştır. Kademe kademe bakalım nereye kadar.. Hatta bu ırkın adının “Deylemî” olduğu ifâde ediliyor. Hatta Deylem ile Dersim adlarını eş tutanlar da var.. Gerçekten Tunceli’de yapılan saha çalışmalarında “Biz Deylem”den geldik diyenlerin çok olduğunu çeşitli kaynaklarda gördüm ve pek iyi dostlarım olan “Dedeler” ile de bu hususları konuştum. Yani şunu anlıyorum ki bugünkü Tunceli ahâlisinin  şuur altında vatan anlamında bir Deylemli’lik bulunuyor..

Peki Deylem neresi ve bu deyim coğrafyanın dışında başka anlamlar da ihtivâ ediyor mu? Dünya ölçeğinde bilim adamlarımızdan doğu bilimci Prof.Ahmed  Ateş’e göre  deyim  coğrafi ad ile aynı zamanda bir kavim adını da ifâde etmektedir. Tarih-i Cihangüşa yazarı Ata Melik Cüveni’ye göre de durum aynı olup coğrafi olarak saha Hazar Denizi’nin güney batı kıyısında küçük fakat oldukça dağlık bir bölgedir. Deylemler’in, İran tarihinde, özellikle mezhep hareketlerinde  Oğuzlar’dan sonra en inatçı hareketlerde bulunduklarını biliyoruz. Zamanla şöhretleri de artmış ve Basra Körfezi’ne kadar uzanan Elburuz Dağları’nın en yüksek yerlerini işgal etmişlerdir. Cüveyni’ye haşiye yazanlar bir kavim adı olarak Deylem’i milat öncesine kadar götürürler.. Ama nerede Hazar kıyısında.. Dilleri  hakkında çok şey bilinmiyor ama  10.Asırlar da “Şiî” öğreti ile İslâm çemberine girmişler. İlk karışmalar 8. asırdan itibaren buraya Oğuz akınları ile başlamış.. Oğuzlar’ın “Sünnî” öncüler olduğunu düşünürsek aralarındaki mücâdelerin yoğunluğunu anlayabiliriz. Şiî olmalarına rağmen en büyük düşmanları Farslar’dan sonra mezhebi sebeplerle Oğuzlar yâni Selçuki’lerdir. Çünkü Büveyhoğulları adı  ile Abbasi Hılafeti’ne müdahil oldukları dönemde onları Bağdad’dan Sultan Tuğrul söküp atmıştır.. İşte Bağdad sokaklarında ilk Oğuz halayları da o zaman çekilmiştir. Tabii Selçuklular devrinde Hasan Sabbah’dan beri gelen Alamut işini biliyorsunuz.. Ateş Hoca’ya göre İsmaili fedailerinin çoğu da Deylemliler’den çıkmıştır. Yani İsmaililer’le de sıkı münâsebetleri olmasına rağmen  yüzde yüz onlardan da olmamışlardır. dailam

Kaynaklar hiçbir şekilde Deylemler’in Fars-Arap ve Kürt oluşunda birleşmiyor. Hatta özellikle Kürdoloji uzmanı V.Minorsky onların kesinlikle ne dil ne de gelenek olarak Kürt olmalarının mümkün olmadığını belirtiyor. Arap coğrafyacı Mukaddasi Kürtler, İranlılar ve Araplar’ın tersine kendilerinden olmayanlara kız vermezler; ki böyle bir şey vaki olursa  kızı öldürürlerdi diyor. Minorsky’in Hudûdü’l-Âlem tercümesinde de Deylemler’in hiçbir şekilde özellikle Müslüman olmadan önce Mezopotamya ile ilgilerinin olmadığını, dolayısiyle bura kavimlerinden birisi sayılmalarının mümkün görülmediği yer almaktadır. deylem2

Evet, Deylem ile ilgili kısa ve öz ilmi malumat budur.. Yalnız معنىكلمةفيقاموسالمعاني. قاموسعربيتركيمصطلحاتصفحة” Türkçe-Arapça bir sözlükte “عامة, دَيْلَمٌ : جيلمنالتركِ,” ifadeleri geçmektedir ki  bu aynen “ Türk ırkı, Belâ, Turaçkuşu”  anlamına geliyor. Bunları kimse görmüyor..

Şimdi sıkı durun adamların dilleri Arap-Fars-Türk dillerine benzemiyor. Hele çoğu İrani olan Kürt dilini hiç çağrıştırmıyor. Artık kendimizi alıştıracağız  Arapça-Farsça karışımı  Dersim nasıl Deylem’in diğer adı olur? Dersim’de sanıyorum hiç Kürt yok.. Tamamı  Zaza.. Zazalar’ın Kürt olmadığını Minorsky bile yazıyor. Çünkü Kürmançi Kürtçenin şivesi değil  Zaza lehçesinin ta kendisi.. Tunceli’de Zazalar’ın dışında çoğunluk olarak Türkmen Aleviler’i yaşıyor ki bunlar Türkçeden başka dil bilmedikleri gibi Türklüklerinden de ne kendiler  ne de başkaları şüphe etmiyor.. Yani kendini bilmez ilme saygısı olmayanların Deylemli diye burada ayrı bir millet yaratmalarını kasıttan başka mânâda anlamak mümkün değildir. Yani çok iyi niyetlerle bazı Dersimliler’in  “Deylem’den geldik “demeleri ile Deylem olunur mu? Kaldı ki ki 8. asırdan 17. asra kadar Anadolu ve İran birbirine insan vermiştir. Böyle olmasaydı Selçuklular’dan sonra Moğol istilâsı ile Harzemşah tazyikini, Karakoyunlular’ı, Akkkoyunlular’ı Şah İsmail’i, Kaçarlar’ı nasıl izah edeceğiz?

Bellidir ki bu Deylem işine ya bir Ermeni şapkası veya tutmazsa Kürt külâhı giydirecekler.. Büyük ihtimalle Ermeni çıkacak.. Çünkü şu Kürd işi artık doyum noktasına geldi.. Gerçi Gürcü bayrağı da açılabilir.. Ne de olsa koca Gürcistan Devlet Başkanı Şakasvili çoktan Karadeniz illerinde ikinci vatandaşlık dağıtmaya başlamış. Azizim Emir Timur ve devleti sapına kadar Türk olmasına rağmen taşıdığı İrani Tacik kültürü oyununu Karakoyunlu Karayusuf  bozmuş tu.. Tunceli-Malatya-Van-Tokat-Amasya-Çorum Alevilerinin de  Şahismail’den evvel en büyük ataları  Karayusuf’dur, mezarı da yanılmıyorsam Erçiş’tedir.. Doğu Anadolu üzerine oynan oyunları daha evvelkiler gibi kültürümüzün  şirin yüzü  Aleviler bozacaktır.. Hiç korkmasınlar ülkücüler bu konuda onların yanında ve hatta fedâileri olacaktır.. Kalın sağlıcakla.

 

YORUM YAP

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort