DOLAR 32,5311 % -0.04
EURO 34,9338 % 0.16
STERLIN 40,7306 % 0.29
FRANG 35,5648 % 0
ALTIN 2.436,85 % 0,56
BITCOIN 63.429,83 -4.406

YESEVİ’Yİ TANIMAK

Yayınlanma Tarihi :
YESEVİ’Yİ TANIMAK

Ali BADEMCİ

alibademci@gmail.com

 

Yesevi yılı için çalışma yapacaklara soruyorum:  Fars asıllı Yusuf Hemadanî mi Ahmet Yesevi’ye tesir etti, yoksa Hoca mı onun fikirlerini değiştirdi! Eğer Ahmed Yesevi  mukallid  bir zamane adamı olsaydı  Hemadani gibi  şehirli kültürün  dingiline oturmuş  bir kişinin  hilâfet postuna oturur  o makamı Gucduvani’ye bırakmazdı! Ama Hoca  Yesî’ye  dönmeyi tercih etmiş, her türlü siyasetin dışında yaşayarak “Siyasi İslâm”a da itibar etmeyerek,  ömrünün geriye kalan kısmını  kendi mekânında tamamlamıştır.

  

Kısa adı UNESCO olan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilâtı, 2016’yı, Ocak ayındaki açıklaması ile   Hoca Ahmet Yesevi Yılı ilân etti. Hoca’nın Türklüğü’nün dışında  her şeyi tartışılıyor; en azından  verilen bilgiler  ve ortaya konan  yeni çalışmaların yeni şeyler getirdiğini söylemek  mümkün değildir. Fuat Köprülü üstadın 1918’lerde ortaya koyduğu Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar eserindeki görüşler aşılamadığı gibi, o da 1940’larda İA’ya yazdığı Ahmet Yesevi maddesi ile eski fikirlerini tamamen revize etmiştir. Sonraki çalışmaları yok farzetmek mümkün mü? Elbette değil; fakat bu araştırmalarda yeni bulguların ortaya çıkarılması bir yana  yeni görüşlerin de  ortaya konduğunu söylemek mümkün değildir. İşte mesele uluslararası bir boyuta kavuşuyor; her halde âlimlerimizin  daha çok  ilgi göstermesi ve gayret sarfetmesi  gerekmiyor mu?  Fikir ve düşünce ortamında  yeni bilgilerle  ancak  çalışılan ve konuşulanlara yeni görüşler eklenebilir! Bu işi de, ancak  düşünce  sahipleri  kendi güçleri  ve bulundukları  konumla  ileriye götürebilirler! Bu hususta yeterli miyiz, değil miyiz işte önümüzdeki dokuz aylık zamanda  bu işi öğreneceğiz?

 

Türkiye’de 1992’lere kadar Yesevî çalışmalarında bir ciddiyet vardı; fakat  Yesevî mekânı veya  merkezî coğrafyası  üzerindeki demir  perde kalktıktan sonra,  ülkemiz imkânları ile   buralarda yapılan eğitim çalışmaları tam bir şova dönüştü; dolayısıyla yüzbinleri aşan Yesevi Üniversitesi  öğrenci sayısı şimdi on binlere düşmüştür! Bu işi Rusya’nın tekrar dönüşü  gibi komplo teorileri  ile izah etmenin  mânâsı  yoktur! Türkiye bu işi becerememiştir; Türk Milliyetçileri yine sınıfta kalmıştır! Herşeyden evvel bu işe öncülük eden  tam ve mazbut bir tarzda  Yesevi ahlâkı ile meşbuu  olması gerekiyordu!  Böyle bir ciddiyeti kim  iddia edebilir? Adamın “Ulusal TV”de düştüğü rezalet ve içinde bulunduğu hareketi kendine benzetme çalışmalarını herkes görüyor! Elbette Yesevî ile ilgili ortaya konan biyografiler ve toplanarak neşredilen “Hikmetler”e bir diyecek yoktur! Bunlar Yesevi’ye ait olsa da olmasa da çok faydalı çalışmalardır!  Ortaya koyduğu rezaleti görmemezlikten gelip kendini bu işin “Kutbu”  sanmanın  Amed Yesevi’nin  manevî dünyası ile  ne alâkası vardır! Bir kere bu işe bayrak olacak adamın  özel hayatı da tıpkı  onun gibi olmalıdır! Yesevi Üniversitesi’nde görev yapıp gelen bir çok akademisyen “Bu işi berbat edip geldik” diyor! Yesevi’yi tanımak ve  onun düşüncelerini bir milim öteye taşımak bu mudur?

 

Ahmet Yesevî’nin hayatı efsanelerle doludur;  oğlu İbrahim’in de, o meşhur sütlü ineği olduğunun da yazılı kaynaklara ihtiyacı vardır; yoksa kabul etmeyecek miyiz? Elbette kabul edeceğiz ve o zaman da işe hakikat yüzü vermekten ziyade Zeki Velidi gibi Türkistan’ın her yanında  konuşuluyor  diyeceğiz!  Elvan Çelebi’nin Hacı Bektaş’tan 200 sene sonra yazdığı  “Vilâyetnâme” veya “Velâyatnâme” tarihi bir materyal değil efsanelerin ta kendisidir! Elbette kıymet ifade eder  lâkin bu işi   öyle mezhepleşmeye  tahvil ederseniz  işin tadı kaçar ve bir anda  Yesevî’nin Alevî olduğunu  kabul etmek zorunda kalırsınız! Halbûki bu deyim Türkler arasına çok sonradan nüfûz etmiştir, ki Araplar’da klâsik olarak bulunsa bile  o zamanın Türkleri bunu bilmez! Şimdi  Türkiye’de çok insan  Atatürk’den   Ahmet Yesevî’ye  kadar birçok değere  Alevi – Bektaşi  gözü ile bakıyor! Acaba kutup da aynı görüşte midir?

 

Evvelce Ahmet Yesevî’nin müfrid Sünnî olduğunu iddia eden Köprülü yirmi yıl sonra bu görüşlerinden döndü, ama ona katiyen karşıt mezhep mensubu gözü ile bakmadı! İşin içinde bambaşka bir gizem olduğunu anladı ve bu işi bir karış öteye taşıdı! Mutlaka bu gayrette olan arkadaşlarımız ve ilim adamlarımız da bulunmaktadır! Bu arkadaşların sesini duyan var mı? İşte mesele bu? Yesevî’nin yaşadığı zamanda merkezi Türkistan’da Türklük ile İran Milliyetçiliği’nin derin bir rekabet içinde bulunduğunu, Samaniler’in ortadan kalkmasından sonra bu düşüncenin Sünnî düşünceler içinde tekkelere indiğini  neden görmemezlikten geliyoruz? Çok değil üç-beş kuşak sonra Emir Timur’ın elinin tersi ile ittiği bu hareket  nasıl oldu da  Özbekler devrinde  Ubeydullah Ahrar ile  Uluğ Bey’i  sabah namazı yolunda  katledecek seviyeye ve asabiyete ulaştı? Bugün bu hareketin adının ne olduğunu ve ne yapmaya çalıştığını biliyoruz! Kendini kutup sananların ocağı!

 

Yesevi yılı için çalışma yapacaklara soruyorum:  Fars asıllı  Yusuf Hemadanî mi Ahmet Yesevi’ye tesir etti, yoksa  Hoca mı onun fikirlerini değiştirdi! Eğer Ahmed Yesevi mukallid bir zamane adamı olsaydı  Hemadani gibi  şehirli kültürün  dingiline oturmuş bir kişinin  hilâfet postuna oturur  o makamı Gucduvani’ye bırakmazdı! Ama Hoca  Yesî’ye  dönmeyi tercih etmiş, her türlü siyasetin dışında yaşayarak “Siyasi İslâm”a da itibar etmeyerek,  ömrünün geriye kalan kısmını  kendi mekânında tamamlamıştır.

 

Aslında bu konuda konuşulacak ve yazılacak çok şey var! Hiç olmasa bu sefer Yesevî’yi dünyaya iyi tanıtalım, onun fikirlerini tam olarak ortaya koyalım! Bizden öncekiler Mevlâna’yı başardılar ama Hacı Bektaş’da gayretlere rağmen  hâlâ yüzeydeyiz, Ahmet Yesevi’yi ise hiç tanımıyoruz! Âlimlerimiz herşeye  sıfırın üstündeki ibreden başlamalıdır! Özlemle bekliyoruz!

 

Muhabbetle.

YORUM YAP

Bağdar Caddesi Escorthamile pornobodrum escortbahis siteleri yenigaziantep escortgaziantep escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortizmir escortdeneme bonusu veren sitelerhttps://www.tedxpenn.com/escort ankaraankara escorthttps://greenhousecraftfood.com/ataşehir escortBetofficeMebbistrendyol indirim koduPusulabetCasibomslot siteleri https://en-iyi-10-slot-siteleri.comstarzbet adamsah.netdeneme bonusucasibomstarzbetpiabetstarzbet girişstarzbet girişbahsegelbahsegelklasbahisankara kombi servisimersin günlük kiralık evbetturkeyBelge istemeyen bahis siteleribycasinotipobetgrandbettingtruvabetbahiscasinotarafbetbahiscommariobetbetistmarkajbetbetinematadornetcasibombelugabahisbetebet1xbetasyabahiscasinovalediscountcasinoelexbetfavoribahisbahiscombahiscombelugabahisbelugabahisbetistbetistceltabetceltabetklasbahisklasbahismariobetmariobetrestbetrestbettarafbettarafbettipobettipobetcasibomcasibomcasibomcasibomstarzbetsahnebetlimanbetredwinmatadorbetmatadorbetbetkombetkomcasibomsancaktepe çilingircasibomcasibomcasibomcasibom7slotsbahigobahis1000bahisalbaymavibaywinbetexperbetkanyonbetkolikbetkombetlikebetmatikbetnisbetonredbetorspinbetparkbetperbetroadbetsatbettiltbetturkeybetvole24wincratosslotelitbahisfavorisenfunbahisgorabethilbetikimisliimajbetintobetjasminbetjetbahiskralbetligobetlordbahismarsbahismeritkingmilanobetmobilbahismostbetmrbahisneyinenoktabetnorabahisoleybetonbahisonwinorisbetparmabetperabetpiabetpinuppokerbetapusulabetredwinrexbetromabetsahabetsavoybettingbetkombahis siteleriblackjack siteleriCasinoBonanzacasino bonanzadeneme bonusurulet sitelerisweet bonanzacasino sitelericasino sitelericasino sitelerisupertotobettulipbettumbetpadisahbetvdcasinovenusbetwinxbetbonusgaziemir çilingirtarafbetparibahisvdcasino girişmarsbahis7slotsasyabahisbahis1000bahisalbahsegelbaywinbetebetbetexperbetkolikbetmatikbetonredbetorspinbetroadbettiltbetturkeybetvolecasibomcratosslotdumanbetelitbahisextrabetfunbahisgorabetgrandpashabethilbetimajbetjasminbetkalebetkralbetlimanbetmaltcasinomarkajbetmatbetmilanobetmobilbahismostbetgirisneyinenorabahisonwinpalacebetparmabetperabetpokerbetaredwinrexbetrokubetsahabetsavoybettingtarafbettruvabettumbetxslotartemisbitbaymavibetebetbetkolikbetkombetperbettiltceltabetimajbetklasbahisligobetlimanbetmariobetmatbetneyinesahabetbetturkeyBeylikdüzü Escortbetpasrestbetklasbahisbetebetbelugabahistarafbetbetkombetistmarkajbetparibahisbetinegobahisbettiltbetnisbetsatbetorspinligobetbetkanyonbaywinrokubetcratosslotgorabetelexbetfunbahisartemisbetbetparkbetmatikoleybetbetlikekralbetperabetlimanbetsavoybettingintobetdiscount casinobahsegelmostbetbetroadjasminbethilbetvenüsbetasyabahisredwinbetkolikdinamobetmilanobetelitbahisorisbetpusulabetaresbetpolobetdumanbetmatbetpalacebetmrbahistulipbetnorabahismilosbetbetvoleonbahisbetexperbetperbahigopokerbetalordbahiscasinovalebetonredbahis1000baymaviakcebetnoktabetneyinefavorisenbetgitbetcupstarzbethiltonbetsetrabetmelbetbetnanokazandrapokerklasmaltcasinoeskişehir halı yıkamaistanbul escort bayanmarsbahiscasibomSahabetportobetBağdar Caddesi Escorthamile pornobodrum escortbahis siteleri yenigaziantep escortgaziantep escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortizmir escortdeneme bonusu veren sitelerhttps://www.tedxpenn.com/escort ankaraankara escorthttps://greenhousecraftfood.com/ataşehir escortBetofficeMebbistrendyol indirim koduPusulabetCasibomslot siteleri https://en-iyi-10-slot-siteleri.comstarzbet adamsah.netdeneme bonusucasibomstarzbetpiabetstarzbet girişstarzbet girişbahsegelbahsegelklasbahisankara kombi servisimersin günlük kiralık evbetturkeyBelge istemeyen bahis siteleribycasinotipobetgrandbettingtruvabetbahiscasinotarafbetbahiscommariobetbetistmarkajbetbetinematadornetcasibombelugabahisbetebet1xbetasyabahiscasinovalediscountcasinoelexbetfavoribahisbahiscombahiscombelugabahisbelugabahisbetistbetistceltabetceltabetklasbahisklasbahismariobetmariobetrestbetrestbettarafbettarafbettipobettipobetcasibomcasibomcasibomcasibomstarzbetsahnebetlimanbetredwinmatadorbetmatadorbetbetkombetkomcasibomsancaktepe çilingircasibomcasibomcasibomcasibom7slotsbahigobahis1000bahisalbaymavibaywinbetexperbetkanyonbetkolikbetkombetlikebetmatikbetnisbetonredbetorspinbetparkbetperbetroadbetsatbettiltbetturkeybetvole24wincratosslotelitbahisfavorisenfunbahisgorabethilbetikimisliimajbetintobetjasminbetjetbahiskralbetligobetlordbahismarsbahismeritkingmilanobetmobilbahismostbetmrbahisneyinenoktabetnorabahisoleybetonbahisonwinorisbetparmabetperabetpiabetpinuppokerbetapusulabetredwinrexbetromabetsahabetsavoybettingbetkombahis siteleriblackjack siteleriCasinoBonanzacasino bonanzadeneme bonusurulet sitelerisweet bonanzacasino sitelericasino sitelericasino sitelerisupertotobettulipbettumbetpadisahbetvdcasinovenusbetwinxbetbonusgaziemir çilingirtarafbetparibahisvdcasino girişmarsbahis7slotsasyabahisbahis1000bahisalbahsegelbaywinbetebetbetexperbetkolikbetmatikbetonredbetorspinbetroadbettiltbetturkeybetvolecasibomcratosslotdumanbetelitbahisextrabetfunbahisgorabetgrandpashabethilbetimajbetjasminbetkalebetkralbetlimanbetmaltcasinomarkajbetmatbetmilanobetmobilbahismostbetgirisneyinenorabahisonwinpalacebetparmabetperabetpokerbetaredwinrexbetrokubetsahabetsavoybettingtarafbettruvabettumbetxslotartemisbitbaymavibetebetbetkolikbetkombetperbettiltceltabetimajbetklasbahisligobetlimanbetmariobetmatbetneyinesahabetbetturkeyBeylikdüzü Escortbetpasrestbetklasbahisbetebetbelugabahistarafbetbetkombetistmarkajbetparibahisbetinegobahisbettiltbetnisbetsatbetorspinligobetbetkanyonbaywinrokubetcratosslotgorabetelexbetfunbahisartemisbetbetparkbetmatikoleybetbetlikekralbetperabetlimanbetsavoybettingintobetdiscount casinobahsegelmostbetbetroadjasminbethilbetvenüsbetasyabahisredwinbetkolikdinamobetmilanobetelitbahisorisbetpusulabetaresbetpolobetdumanbetmatbetpalacebetmrbahistulipbetnorabahismilosbetbetvoleonbahisbetexperbetperbahigopokerbetalordbahiscasinovalebetonredbahis1000baymaviakcebetnoktabetneyinefavorisenbetgitbetcupstarzbethiltonbetsetrabetmelbetbetnanokazandrapokerklasmaltcasinoeskişehir halı yıkamaistanbul escort bayanmarsbahiscasibomSahabetportobet
escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort