ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
8,4396
EURO
10,0747
ALTIN
492,32
BIST
1.393
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sıcak
36°C
İstanbul
36°C
Sıcak
Pazar Sıcak
35°C
Pazartesi Sıcak
36°C
Salı Sıcak
38°C
Çarşamba Sıcak
37°C
MHP Lideri Devlet Bahçeli Türkgün gazetesine verdiği röportajda ezber bozdu. Suriyeli göçmenler konusunda yapılması gerekenleri sıraladı. Milliyetçi Hareket Partisi Lideri Devlet Bahçeli, ”Ülkemizde 500.000’e yakın Afgan mülteci olduğu tahmin ediliyor. Elbette önümüzdeki riskli ve tehlikeli süreçte göç dalgasının sınırlarımıza iyice dayanacağı, ülkemizi zorlayacağı görülüyor. Düzensiz göç, adı konmamış bir istiladır,...
Gazi KARABULUT İbn-i Haldun’un  coğrafyanın insan, kültür ve ekonomi üzerindeki etkilerini ihtiva eden Mukaddime’sinden hareketle (1377) özetie dönüşmüş olan “Coğrafya kaderdir,”  sözü Türkistan topraklarıyla ne kadar da örtüşmektedir. Mukaddime, coğrafyanın belirleyici bir etken olduğunu ve insanlığın yaşadığı coğrafyaya göre bir medeniyet inşa ettiğini detaylandırır.  Asırlarca Türk medeniyetine ev sahipliği yapan...
Fuat Yılmazer     Kıymeti tam bilinmemiş ilim adamlarımızdan Prof. Dr. Doğan Aydal’ın maden ve petrollerle ilgili olan eserlerini kitaplığımdan çıkardım. Önceden okuduğum ve altını çizdiğim bölümlere tekrar bakmaya başladım.     Yıllar önce idi. Doğan Aydal hocanın kitaplarını okumaya başlamıştım. Okuma sırasında kendisiyle görüşmem gerektiği kanısına varmım, e posta adresinden mesaj...
Atilla Çilingir        1974 Kıbrıs zaferimizin 47’nci yıldönümü geçtiğimiz 20 Temmuz’da KKTC’de törenlerle kutlanırken, Lefkoşa’daki tören alanından liderlerin vermiş olduğu mesajlar çok çarpıcıydı.        Özellikle son dönemde Türk tarafının adada anlaşmaya odaklı girişimlerinin Rumlar tarafından her defasında ret edilmesinin yol açtığı çözümsüzlük, Türkiye’nin çözüm adına Kıbrıs’ta bir 60 yıl daha Rum tarafını...

İRFÂNDAN HÜSRÂNA

İRFÂNDAN HÜSRÂNA
18.07.2021
0
A+
A-

İRFÂNDAN HÜSRÂNA

Kemal ÇOPUROĞLU

“Murâdın anlarız ol gamzenin, iz’ânımız vardır;
Belî, söz bilmeyiz ammâ biraz irfânımız vardır…”

(Nedim) 

İrfân‘ kelimesine sözlüklerde aşağı yukarı dört ayrı anlam yüklenmektedir. Buna göre: Bilme,anlama; gerçeği anlama konusundaki güçlü sezgi yeteneği; kültür gibi anlamlarının yanı sıra irfân, tasavvûfî alanda, ilâhi sırlara vâkıf olma manâsında da kullanılmıştır.Arapça aynı kökten gelen; sıfat ve isim olarak kullanılan ârif kelimesi de ism-i fâil şekliyle; bilen, anlama ve kavrama gücü yüksek; güçlü sezgilere sâhip kimse anlamlarındadır ve  bâzı deyimlerin, atasözlerinin sentaksında ana veyâ tamamlayıcı unsur olarak yer alır:

“Ârif olan anlar / Ârif’e târif gerekmez” vs. 

***

 Sözlüklerde bu kelimeler birden fazla anlamlarıyla verilmiş olsalar da aslında birbirlerini tamamlayıcı niteliktedirler.Girişte,18. asır dîvân şâiri Nedîm‘den alıntıladığımız beyitte geçen ‘irfân‘ kelimesi;  sezgiye dayalı bir bilme ve anlama durumudur.Eskiden Türk coğrafyasında, herhangi bir okulda tahsîl görmemiş ; hattâ okuryazarlığı dahi olmayan pek çok kimsenin irfân sâhibi birer ârif oldukları bilinmektedir.

Büyük bir kültür ve medeniyetin sînesinden doğan bu ‘tip’ler böylesine bir tükenmez kaynaktan beslenerek zengin bir görgü ve hayat tecrübesi ile yaşadıkları toplumu temsil etmişlerdir.Nitekim eserlerinde çok zengin bir Anadolu haritası çizen Reşat Nuri Güntekin bunu şöyle ifâde eder:

“Anadolu âlim değildir,fakat âriftir; kolay tesir altında kalmaz; vak’alar karşısında öyle sağlam mantığı, öyle umulmaz sezişleri vardır ki insanı hayrette bırakır.” 

***

Günümüzün varlıklı fakat pek çok meselesine çâre bulamayan “mutsuz” insanına karşı sınırlı imkânlara sâhip de olsa eski “ârif” insan tipi; yaşadığı dönemdeki problemlerine pratik çâreler üretmesini de bilen “mutlu” bir insan olarak karşımıza çıkmaktadır.Çağımızın insânı, kalabalıklar içerisinde kendisini yalnızlığa mahkûm etmiş; eski paylaşımcı, kolektif toplum rûhunun yerini ferdiyetçi, ben merkezli ; “sanal” denilen âleme kendisini hapsetmiş bir toplum yapısı almıştır. Eski zamânların köy kahvehânelerinde, âşık meclislerinde uzun kış geceleri anlatılan dinî kıssalar, destanlar, halk hikâyeleri, menkıbeler vs, okuryazar olmayan geniş halk kitlelerinin kişilik gelişiminde ve eğitiminde mühim bir rol oynamış ve bu mekânlar adetâ ârif yetiştiren “irfân mektepleri” vazifesi üstlenmişlerdir. 

***

Okuryazar olmayan Âşık Veysel‘in kulağına: “Uzun ince bir yol- İki kapılı han,” vb. metaforları fısıldayan irâde ve kudret nedir?Bilmem ne kadar kitap bastırmış, unvan sâhibi hangi hoca, öğretmen akademisyen bu hissiyâtı Veysel kadar derin, güzel ve etkili biçimde ifâde edebilir ki?.. 

***

Çağımızda “eviyle işyeri arasında mekik dokuyan; otomobilinden hiç inmeyen, yemeğini bile genellikle kafeterya ve restoranlarda yiyen, sosyal medya bağımlısı şehirli insan” tipi bu duygulara oldukça yabancıdır.Geçmişte derin bir tecrübe ve görgü birikiminin tesis ettiği ve eskilerin “ferâset” dedikleri sezgi gücünü bünyesinde toplayan ve hazırcevaplığıyla bilinen ârif tipinin yerini günümüzde bencil, fırsatçı ve eyyâmcı insan tipi işgâl etmiştir.Bu bakımdan, yazımızın başlığını da “İrfandan Hüsrâna” diye adlandırdık. 

***

Önünde ne var ne yoksa yıkarak ezip geçen bir teknoloji çağının bütün imkânlarını hoyratça kullanan ve toplum rûhunda açtığı tahrîbatın farkında dahi olmayan bir kitlenin ferdi olmaktan duyduğumuz ıstırâbı da ayrıca ifâde etmemiz gerekiyor.İşin en tuhaf yanı da bu rüzgâra kapılanların pek çoğunun da anlı şanlı diplomalara sâhip olmaları…Demek ki iş sâdece bununla bitmiyor. 

***

Şâhit olduklarımız, Yûnus’un “Sen kendini bilmezsin / Bu nice okumaktır?” çıkışını teyit eder niteliktedir.

Kelâmı Bursalı Tâlib’in mânidar beytiyle bağlayalım:

“Çeşm-i insâf gibi, kâmile mîzân olmaz; Kişi noksânını bilmek gibi irfân olmaz…” 
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.