14 Kasım 1944 gecesi Stalin’in emriyle hayvan vagonlarına doldurularak öz yurtlarından koparılan Ahıska Türklerinin sürgününün 82. yılında; Türkiye genelinde düzenlenen anma programlarıyla dinmeyen vatan hasreti ve şerefli direniş bir kez daha yâd ediliyor.
“Ahıska gül idi gitti, bir ehl-i dîl idi gitti,
Söyleyin Sultan Mahmud’a İstanbul kilidi gitti.”
Tarih 14 Kasım 1944… Kafkasya’nın dondurucu sonbahar gecesinde, Türkiye sınırına komşu 220 köy ve kasabada yaşayan yaklaşık 100 bin Ahıska Türkü, kapılarını çalan Sovyet askerlerinin iki saatlik mühletiyle öz vatanlarından koparıldı. Ne bir suçları vardı ne de mahkeme kararı… Tek suçları, Türkiye sınırında yaşayan öz be öz Türk olmalarıydı.
Aradan geçen 82 yılda dinmeyen bu büyük acının yıl dönümünde, Elazığ başta olmak üzere Türkiye’nin dört bir yanında ve Türk dünyası coğrafyasında düzenlenen törenlerle sürgün şehitleri dualarla anılıyor.
Ahıska Türkleri, 1578’de Lala Mustafa Paşa’nın fethinden 1828 Rus işgaline kadar Anadolu’nun doğu kilidini tutan serhat bekçileriydi. II. Dünya Savaşı devam ederken 40 binden fazla Ahıskalı genç cephede savaşmaktayken, Sovyet diktatörü Stalin’in imzaladığı gizli kararnamelerle geride kalan yaşlılar, kadınlar ve çocuklar hayvan vagonlarına doldurularak Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan bozkırlarına sürüldü.
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)’nın belgelerinde de tespit edildiği üzere; bu insanlık dışı sürgünün asıl gayesi, Türkiye ile Kafkasya’daki Türk varlığı arasında tampon bir duvar örmek ve olası bir Türkiye-Ahıska birleşmesini ebediyen engellemekti. Aylarca süren vagon yolculuğunda açlıktan, soğuktan ve salgın hastalıklardan on binlerce masum can şehit düştü; cenazeler tren duraklarında ray kenarlarına bırakıldı.
1944’ten sonra Ahıskalı soydaşlarımızın çilesi bitmedi. 12 yıl boyunca sıkıyönetim altında yaşatıldılar, 1989’da Fergana olaylarıyla ikinci bir sürgüne mecbur bırakıldılar, ardından Ukrayna savaşının ortasında bir kez daha göç yollarına düştüler.
Ancak bütün bu zulümlere rağmen Ahıska Türkleri; ne dillerini, ne dinlerini, ne törelerini ne de Anadolu’ya duydukları sevdayı asla yitirmediler. Dünya genelinde 9 ayrı ülkeye dağılmış olsalar da “Bir milletiz, Ahıskalıyız” diyerek kimliklerini çelik gibi muhafaza ettiler.
Bugün Türkiye Cumhuriyeti Devleti; Erzurum’dan Elazığ’a, Bursa’dan Antalya’ya kadar iskân ettiği Ahıska Türklerine vatandaşlık ve sıcak bir yuva sunarken, tarihî dönüş davasının da en kararlı takipçisi olmaya devam etmektedir.
Ancak 82. yılında altını kalın çizgilerle çizmek gerekir ki; Gürcistan yönetiminin Avrupa Konseyi’ne verdiği taahhütler uyarınca, Ahıska Türklerinin ata topraklarına onurlu, şartsız ve güvenli geri dönüş hakkı eksiksiz biçimde tanınmalıdır.
Ahıska’nın taşı da, toprağı da, ezanı da, türküsü de Türktür. 14 Kasım 1944’ün karanlık vagonlarında şehadete yürüyen bütün aziz soydaşlarımızı rahmet, minnet ve dualarla yâd ediyoruz. Unutmayacağız, unutturmayacağız!
