buca escort

Ayakkabı Bot ve çizme Günlük ayakkabı Bot ayakkabı modelleri Çizme ayakkabı Terlik ayakkabı Sandalet Babet Spor ayakkabı Topuklu ayakkabı İç giyim Mayo Çorap Fantezi giyim İç çamaşır takımları Sütyen Gecelik Pijama takımı Gece elbisesi Plaj giyim Giyim Büyük beden Tesettür Etek Trenckot tarz eşofman takımları bayan Mont Gömlek Pantolon T-shirt Sweatshirt Kırmızı elbiseler Ceket Çanta Çanta aksesuarlar Bebek bakım çantası Spor çanta Okul çantası Laptop çantası Portföy çanta Bel çantası Postacı çantası El çantası Sırt çanta Bebek bakım çantası Omuz çantası

beylikdüzü escort
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü OcaklarıdövizakpchpmhpAhmet b.karabacakhasan külünk
DOLAR
18,6383
EURO
19,5590
ALTIN
1.062,11
BIST
5.015,21
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
13°C
İstanbul
13°C
Çok Bulutlu
Çarşamba Çok Bulutlu
14°C
Perşembe Çok Bulutlu
15°C
Cuma Çok Bulutlu
16°C
Cumartesi Çok Bulutlu
17°C

AHMED YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ III

AHMED YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ III
24.04.2016
0
A+
A-

         Ali BADEMCİ        

alibademci@gmail.com

 

Şark ve Garb’ın âile anlayışları ve teşekkülü birbirinden son derece ve bariz hatlarla ayrılırlar. Bu sebeble bizde batı dillerindeki  “Family” deyiminnin anlamına  çok itibar eden olmamıştır.. Gerçekte  sosyal ve kültürel farklılıklardan ötürü “Family”deyimi  bizim “Âile” kavramımızın  tam karşılığı değildir..

 

 

 

Toplumların en üst ve en modern yaşama şekli olan  Millet  denen sosyolojik varlığın   geçen asırdaki tarif ve analizleri artık çok değişmiştir. En azından  teşkilâtlanarak Devlet  adını alan  oluşumun dayandığı  millet mefhumunun  o milleti meydana getiren  katmanların çok değişlik ve  özel yapılar olduğu ve sosyolojik olarak  birbirini andırdığı hâlde  birbirinden farklı olduğu anlaşılmıştır. Şüphesiz ki bu konuda  bugüne kadar çok hesaba katılmayan  sosyal morfoloji millet tarifinde vatan mefhumunu tamamen ortadan kaldırmıştır. Dolayısiyle her milleti  kendi sosyal  müktesabatına göre  tarif etmek gerekiyor. Milletlerin sosyolojik  kazanımları en az  dilleri kadar  birbirinden farklıdır. Doğrsusu  kültür diye adlandırılmış olan  kazanımların milli, medeniyetin  cihanşümul olduğunu  söylemekle  meseleyi halledemeyiz. Kaldı ki milletlerin müşterek kullandığı   kültür unsurları da vardır; meselâ  ayrı lisanlarda oturmuş bir çok deyimi yabancı saymamız  ve çıkarıp atarak  yerine  uydurduğumuz bir kelimeyi  koymamızın dilleri kısırlaştırarak  kültüre ne kadar  zararı dokunduğunu  bizler çok iyi bilmekteyiz! Böyle bir anlayış ayrı coğrafyalarda yaşayan aynı milletin değişik topluluklarını birbrinden uzaklaştımaktadır. O saebeble dildeki geçirgenlik  elbette diğer kültür unsurlarında da  mutlkaka oılacaktır. fakat buna karşı  o milli bünyeyi koruyan başka refleksler vardır ki  bunları değiştiremezsiniz! Meselâ tarihi geriye çeviremezsiniz; bir haslet olarak sizi daima geriye götür ve geçmişinizle yüzleştirir.

 

Doğu milletleri ve toplulukları sosyolojisinde  “Aşîret” bir gerçektir! Kaşgarlı  Mahmud Türk  aşîret, kabîle ve boylarını saymakla bitiremezsiniz  diyor! Hakikatten  fertten başlamak üzere  bu kavramlar nedir, açıklaması nasıldır, beynelmilellik var mıdır? İşte  herşeydsen evvel bu sosoyolik istilâhları doğru bilmemiz ve   bir şark milleti olduğumuz için  yapıyı sağlam analiz analizlere kovuşurmamız gerekiyor. Fert başlıbaşına  sosyolojiyii ilgilendirmiyor; Çünkü toplumu incelemek için elbette  en asz iki kişiden, hatta bir erkekle bir kadından meydana gelen  en küçük sosyolojik üniteden başlamak gerekiyor. Adem ve Havva ayrı ayrı sosyoloji konusu olmaz; ancak onların teşkil ettiği âile  incelemeye tabi tutulabilir. Dolayısiyle sosyolojinin ana  konusu insanlar, onların oluşturduğu topluluklar arasındsaki ilişkilerdir, en küçüğü ise âiledir.  İşte batı değerlendirmelerinin  aksine Türk aşiret yapısını incelemek için  mutlaka   Âile’den başlamak gerekiyor. Diğer milletlerin sosyal yapısından  Türkler’i ayıran en önemli özellik budur. Türk sosyal hayatında  müşterek olduğu kadar ayrı ayrı da yani  fert olarak ana ve baba çok şey ifâde etmektedir. Dolayısiyle  P.Golden’in  kabul etmediği Türk ataerkilliği  babasız kalındığı zaman  hemen ve otomatik olarak devreye girmekte yani ani dönüşüme uğrayıp  baba  kavramının yerine geçmektedir. Savaşçı özellik dpolayısiyle işte bu sebeble  ana Türk toplumunda  artık baba kadar önemlidir. Şimdi buradan başyarak, yavaş yavaş yukarıya  doğru çıkalım. ki  bu yazıda  Türk toplumu açısından “Aşîret”e kadar  duruma bakalım ve XII-XIII.asırda   Hoca Ahmed Yesevi’nin kucakladığı  Oğuz aşiretlerinin sosyal hareketliğine  anlam kazandıralım. Elbette  bu tahliller sadece  giriş mahiyetinde olacağız ki   bu makale botutuna sığdırabilelim.

 

Klâsik sosyoloji âileyi evlilik yolu ile oluşan, karı-koca  ve çocuklar arasındaki münasebetlerin  meydana getirdiği en küçük birlik olarak tarif etmektedir. Elbette ilim olarak bu tarif doğrudur. Fakat inanç kazanımları  ve  oluşan sosyal determinzm bambaşka hususiyetler ortaya çıkarmakta toplumların aşiret yapılarını önce  coğrafya ile ilişkilendirmektedir. İslâmi dönemde  dilimize oturan ve aslı Araçça olan Aşiret  deyiminin  Türkçe karşılığı “Ocak-Ağıl-Arış”dır. Bu deyimleri ilk olarak  Radloff tesbit etmiştir. ( Abdülkadir İnan, Makaleler ve İncelemeler ,TTK., Ankara 1968, s..638.) Ş.Sami’nin “Ocak” deyimi mecâzen büyük âile orak tarif edilmesine  karşılık (Şemseddin Sami, Kamûs-ı  Türkî, Tıpkıbasım, Dersaadet 1317, s..190)  Çağatayca’da ”Kabile” karşılığı kullanılmıştır.(İnan, s.638)”Ağıl”a gelince  Moğolca’da “Ayl”( Ferdinand D.Lessıng,Moğolca-Türkçe Sözlük I,. Çev. G. Karaağaç, TDK., Ankara 2003, s.33) bütün Altay  diilerinde küçük farklılaklarla benzer şekilde yer almaktadır. (İnan,s..638).Günümüz Türkçesinde göçebelerin hayvanlarını korumak için dikenli çalılardan yaptıkları çitlere “Ağıl” denmekle beraber  aynı anlamda Cengiz devrinde Türkçe “Küren” deyimi kullanılmıştır. Ebu’lgazi Bahadır Han   de bu deyimi aynı anlamda benimsemiş  Radloff ise Çağatay lehçesinde aynı şeklin muhafaza edildiğini tesbit etmiştir. ( İnan,s.639.)

 

Şark ve Garb’ın âile anlayışları ve teşekkülü birbirinden son derece ve bariz hatlarla ayrılırlar. Bu sebeble bizde batı dillerindeki  “Family” deyiminnin anlamına  çok itibar eden olmamıştır.. Gerçekte  sosyal ve kültürel farklılıklardan ötürü “Family”deyimi  bizim “Âile” kavramımızın  tam karşılığı değildir. Belki günlük ihtiyaçlarda lisanî bir karşılıktır, hatta terminolojijk olarak  ifâde gücü de vardır; ama sosyal gelişim sürecinde  birbirinden çok farklıdır. Çünkü Family  “sülâle” ve “soy” gibi ayrı sosyal  mefhumları da içinde bulundurduğu halde bizim “âile” kavramı öyle donuk bir deyim değildir. Çünkü kültür hayatımızda “sülale” ve  “soy” gibi kavramların daha şümullü anlamları bulunmaktadır. Diğer yandan bizde  âilenin yüklendiği  “asil âile”  gibi bir deyimi vardır ki bu âilenin “kan birliği” esasına dayanan   bir bütünlük olduğunu hakkıyle  ifâde eder. Kültürümüzde en büyük sosyal  varlık olan “millet”in oluşumundaki din ve dil  vazgeçilmez şartları “aileye” de yükler. Hatta “millet” düşüncesinde daha tolera edilmiş olan  durumda olan “kan bağı” âilede vazgeçilemiyen en önemli şartttır. Bunun gibi millet oluşumundaki “ülkü birliği” âilede  “müşterek gaye” olarak kendini sabitlemiştir. Âilede saygı, terbiye ve yaş esasına dayanan bir amaç birliği onun sağlamlığını ve bütünlüğünü ifâde etmetedir. Babanın ölümü halinde büyük oğulun onun yerine geçmesi, fakat aile direğini  ana himayesinde en küçük oğulun koruması (Peter b.Golden,Türk Halkları Tarihine Giriş”,Ötüken, İstanbul 2002 s..22) ayrıca üzerinde durulması ve tahlili doğru yapılması gereken önemli bir husustur.

 

Dizinin ikinci yazısını okumak için resmin üzerine tıklayınız..

yesevi2

 

 

 

 

 

Dizinin ilk yazısını okumak için resmin üzerine tıklayınız..

yesevi

 

 

Escort Kayseri Escort Ardahan Escort Balıkesir Escort Nevşehir Escort Muş Escort Tunceli Escort Niğde Escort Şırnak Escort Giresun Escort Çanakkale Escort Manisa Escort Afyonkarahisar Escort Tekirdağ Escort Kars Escort Ankara Escort Polatlı Escort Mamak Escort Çankaya Escort Haymana Escort Sincan Escort Keçiören Escort Pursaklar Escort Etimesgut Escort Aydın Escort Kırklareli Escort Trabzon Escort Ordu Escort Konya Escort Siirt Escort Kahramanmaraş Escort Artvin Escort Kilis Escort Yalova Escort Batman Escort Van Escort Eskişehir Escort Antalya Escort Muratpaşa Escort Kemer Escort Kaş Escort Alanya Escort Konyaaltı Escort Manavgat Escort Kumluca Escort Tokat Escort Bayburt Escort İstanbul Escort Sancaktepe Escort Bağcılar Escort Kayaşehir Escort Mecidiyeköy Escort Fulya Escort Beşiktaş Escort Zeytinburnu Escort Kartal Escort Tuzla Escort Küçükçekmece Escort Üsküdar Escort Merter Escort Güngören Escort Sarıyer Escort Bayrampaşa Escort Çatalca Escort Esenler Escort Bakırköy Escort Kadıköy Escort Maltepe Escort Şerifali Escort Çekmeköy Escort Kağıthane Escort Beylikdüzü Escort Başakşehir Escort Kurtköy Escort Beykoz Escort Ataşehir Escort Sultanbeyli Escort Esenyurt Escort Fatih Escort Eyüpsultan Escort Avcılar Escort Büyükçekmece Escort Beyoğlu Escort Nişantaşı Escort Pendik Escort Bahçelievler Escort Ümraniye Escort Şişli Escort Kocaeli Escort İzmit Escort Gebze Escort Karaman Escort Ağrı Escort Rize Escort Adana Escort Seyhan Escort Çukurova Escort Amasya Escort Erzincan Escort Kastamonu Escort Malatya Escort Yozgat Escort Mersin Escort Anamur Escort Yenişehir Escort Akdeniz Escort Erdemli Escort Mezitli Escort Silifke Escort Edirne Escort Çorum Escort Gaziantep Escort Şehitkamil Escort Şahinbey Escort Nizip Escort Isparta Escort Karabük Escort Düzce Escort Gümüşhane Escort Kırıkkale Escort Bartın Escort Burdur Escort Uşak Escort Adıyaman Escort Muğla Escort Dalaman Escort Marmaris Escort Milas Escort Datça Escort Fethiye Escort Bodrum Escort Samsun Escort İlkadım Escort Atakum Escort Aksaray Escort Bilecik Escort Şanlıurfa Escort Zonguldak Escort Osmaniye Escort Sakarya Escort Bingöl Escort Kütahya Escort Elazığ Escort Bursa Escort İzmir Escort Konak Escort Çeşme Escort Gaziemir Escort Buca Escort Bayraklı Escort Karşıyaka Escort Urla Escort Balçova Escort Bornova Escort Bergama Escort Çiğli Escort Bolu Escort Bitlis Escort Diyarbakır Escort Sivas Escort Iğdır Escort Denizli Escort Sinop Escort Erzurum Escort Kırşehir Escort Çankırı Escort Mardin Escort Hatay Escort Hakkari
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.