ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü Ocaklarıdövizakpchpmhp
DOLAR
8,5543
EURO
10,0788
ALTIN
496,10
BIST
1.352
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Gök Gürültülü
30°C
İstanbul
30°C
Gök Gürültülü
Cumartesi Gök Gürültülü
29°C
Pazar Gök Gürültülü
30°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
31°C
Salı Az Bulutlu
32°C
Ahmet B.KARABACAK         Sevgili dostum merhum Necdet Sevinç’i düşününce mükemmeli arayan adam diyebilirim ancak. Bana, daha kendisi lise talebesi iken memleketi Gaziantep’ten yazdığı mektuptan ve geldiği İstanbul’dan,1966 yılından beri, hemen hemen yarım asra yakın dostluğumuz devam etti onunla… Yıllarca nasıl, hiç çatışmadan, küsmeden, kırılmadan böyle çetin bir...
Bülent Vedat AYDEMİR     Bir Necdet Sevinç’imiz vardı. Türk milliyetçisi, Ülkücü… Cesur yürek! Tek silahı kalem olan yılmaz bir savaşçı! Dost’a gül goncası, düşmana gül dikeni! Bir mücadele ve dava adamı! Gazeteci, tarihçi, romancı Necdet Sevinç…   Ömrünü Türk Milliyetçiliği davasına adayan; yazılarından dolayı kurşunlanan, hapislerde yatan çilekeş gazeteci/...
İnsansız savaş uçağından ilk görüntüler geldi! Selçuk Bayraktar, ilk uçuş için tarih verdi. Baykar, Muharip İnsansız Uçak Sistemi projesinin kavramsal tasarım görsellerini paylaştı. Baykar’ın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, “Muharip İnsansız Uçak Sistemi projemizin kavramsal tasarım görsellerini ilk kez paylaşıyoruz.” ifadeleri yer aldı. Baykar Teknik Müdürü Selçuk Bayraktar ise “Hedefimiz,...
KUTLU MÜCADELENİN ADI BAŞBUĞ’UM Güntülü AYYILDIZ Yavru vatanda, ruhunda ateşlenenAna vatan toprağında filizlenenKuleli ’den başlayıp Türklüğü saranKutlu mücadelenin adı Başbuğ’um Kırklarda tabutluk, seksenlerde MamakSığındı işkencelerden Allah’a, bak!Sırtladı çile yumağını yüzü akKutlu mücadelenin adı Başbuğ’um Gayesi birlik; dilde, işte, fikirdeMuradı dirlik, vatanın her yerindeBedeni Türklük, ruhu İslam içindeKutlu mücadelenin adı Başbuğ’um...

AHMED YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ V

AHMED YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ V
02.05.2016
0
A+
A-

Ali BADEMCİ

alibademci@gmail.com

  

Araştırma ve makalelerde  yukarıdan beri sıraladığımız deyimleri  doğru kullanmak gerekiyor. Kavram kargaşalığına  düşmemek ve siyasete yem olmamak için   üstüne bastıra bastıra   birkaç deyimi açıklamaya çalıştık. Keşke yer müsait olsa ve sizler de  sıkılmasaydınız   bunları daha geniş boyutlarda  incelerdik. Bilhassa çalışma yapan arkadaşlar daha doğruları bulmalıdır. 

 

 

Hemen hemen bütün Türk lehçelerinde var olan  Bağ  sözcüğü, “Kabîlenin bir bölüğünü veyahut kabîle anlamını bildirmek için çok eski devirlerden beri kullanılmaktadır.”  (İnan, s.634.)  Bugün de Bir bağ ıspanak örneğinde  olduğu gibi, belli  sayıda insan karşılığı olarak etnolojik anlamda Bağ’ın mânâsı kolayca anlaşılır. Bugün hâlâ kullanageldiğimiz ve bazan isim  yaptığımız aynı guruptan Urug  deyimimiz vardır. Göktürkler devrinde tek başına  “Yakın ve uzak kan kardeşlerden kurulan muayyen bir topluluğu” (A.g.e., s.631) ifâde etmek için kullanılmaktadır. B.Ögel’e göre bu sözcük  Tohum anlamına gelen Tarıg deyimi ile  ilgilidir,(Türk Kültür Tarihine Giriş II, Kül.Bakanlığı, Ankara 1978, s.16). Orhun Yazıtları’nda (s.1-34) Uruysirat şeklinde yeralan aynı mefhûm biraz da Soy mânâsında veya Soysuz Kalmak anlamını taşımaktadır. ( H.Namık Orkun, Eski Türk Yazıtları, s.876). Urug sözcüğünü Kaşgarlı Mahmud’a dayanarak açıklayan B.Ögel, Divan’da geçen Urug Ekti-Tarıg Ekti  izahına dayanarak  “Soy, nesil, Zürriyet”  ve Boy kavramını karşıladığını ifâde etmektedir. (Ögel, a.g.e.,s.16-17). Gerçekten  günümüz Kıpçak Türkçesi’nde de Urlug şeklinde yaşayan deyim (Toparlı-Hanifi Vural-Recep Karaatlıi, Kıpçak Türkçesi Sözlüğü, TDK.Ankara 2007, s.293). Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’inde (R.Rahmeti Arat, Kutadgu Bilig, Çeviri, TTK, Ankara 1974, Md.115) de aynı anlamda  mükerreren kabile, nesil, nesep, soy gibi zaman içinde  ve boylar arasında benzer mânâlar almıştır. Hakikatten  eski Uygur  Türkçesi!’nde ( Ahmet Caferoğlu, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, s.266) durum aynıdır.  Kıpçak lehçesinde var olan yeni şekli yaygın iken yeni Uygurca’da bizim gibi Urug ( Emir Nepipoviç, Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü, Çev.İ.Kurban,TDK, Ankara 2008, s.438) olarak  yaygınlaşmıştır.

 

Elbette çok eski devir Türkçesinde Urug’un, Tarıg şeklinde olduğunu biliyoruz. Ögel gibi, İnan da  ki Tohum ekilen yer (İnan, Makaleler ve İncelemeler, s.632.) mânâsında  Tarla ‘dan   başka bir şey işaret edilmemektedir. Kaşgarlı Divan’nın ( Besim Atalay ,Kaşgârlı Mahmud, Divanü Lûgat-İt-Türk, C.4(Dizin), TDK, Ankara 2007,s.697) birçok yerinde aynı ve benzer anlamlarla zikredilmekte olup, Anadolu Türkçesinde de Urug olarak Dede Korkud’dan, Şehname’ye hatta Şer’iyye Sicillerine  kadar (Tarama Sözlüğü (U-Z, C.VI, TDK, Ankara 2009, s..3977) devlet hayatı, şair ve yazarlar tarafından günlük hayatta 1000 yılı aşkın bir zamandan beri  kültürümüzü aynı anlamlar ile aydınlatmaktadır.

 

Türk kültürünün tarihi tekâmülü  içerisinde Budun ve Bukun, İslâmi devirde Arapça Halk ve Kavim karşılığıdır. Kaşgarlı sözlüğünde BudunHalk-Kavim anlamında açıklanmış olup başka deyim ve kelimelerlerin önünde veya sonunda, ayrıca 12 yerde daha (Divanü Lûgat-İt-Türk,s.110) geçmektedir, ki deyimin o devirde çok yaygın olarak kullanıldığı ve Arapça karşılıkların tam olarak bunların yerine oturmadığını açıklayıcı araştırmalarda  söz konusu edilmiştir. Gerçekten Budunluk-Bukunluk kişi  ifâdesi ile bir kavme mensûbiyet  işaret edildiği  gibi eş anlamlı deyimler olduğu ayrıca  Yenisey-Kızılcar Yazıtları ile de teyid ve tesbit edilmiştir. (Makaleler ve İncelemeler,s..634). Çok erken zamanlardan geldiği ve yaygın olduğu, Orhun Yazıtları’nın 100’ün üzerinde yerinde zikrinden de anlaşıldığı gibi (Orkun, Eski Türk Yazıtları,s..784), orta zamanda Ulus ve İslâmi devirde de evvelâ Kavim sonra da Millet bu şipşirin Türkçe kelimenin tahtına oturmuştur. Bir İslâmi devir şahaseri olan  Kutadgu Bilig’de de Orhun Yazıtları ve Kaşgarlı Divanı kadar sık geçen Budun bura da  daha çok Arapça Halk deyiminin karşılığıdır.. Osmanlı’nın Kısas-ı Enbiyası ve Altınordu’nun Hüsrevü Şirin’inde de yaygın olarak yer alan Budun o devir Kur’an tercümelerinde de kavim karşılığı yeralmış olup XIV. yüzyıldan sonra herhalde tamamen unutulmuştur. ( İnan, Makaleler ve İncelemeler, s..629.)

 

Anadolu Türkçesi’nde  artık oturmuş olan  Akvam’dan gelen Kavm-Kavim Arap lisânında ”Kendilerine peygamber gönderilen insanlar topluluğu” (Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara 1970. s.597,) olarak   ifade edilmektedir. Fakat Araplar ve Türkler, hatta Farslar bu deyimleri  kendi kültürlerine ve sosyal inkişaflarına  göre anlamlandırmaktadır. Türk cemiyetinde  Arapça anlamlar bizleri mutlak olarak yanlış yollara götürür Anadolu Türkçesinde ve Özbekler’de  bu deyim aralarında töre dil ve kültür ortaklığı bulunan boy ve soy bakımından da birbirine bağlı insan topluluğu olarak kullanılmaktadır. Arap şovenizmini ifâde eden asabiyet-i kavmiye  Türk kültüründe  ifâde bulamamıştır; çünkü bizim kültürümüzde  bu deyimlerde  asabiyet eğilimi mevcud değildir ve ifrat bulunmamaktadır.Arapça yaratılmış , halkedilmiş, Halk deyimi ise tıpkı ileride konu edilecek olan Millet deyimi gibi olağanüstü değişikliğe uğrayarak bazen Ulus yerine kullanılmış olmasına karşılık gerçekte yukarıda açıklanan Kavim deyiminin üç aşağı beş yukarı eşanlamlısıdır.

 

Araştırma ve makalelerde  yukarıdan beri sıraladığımız deyimleri  doğru kullanmak gerekiyor. Kavram kargaşalığına  düşmemek ve siyasete yem olmamak için   üstüne bastıra bastıra   birkaç deyimi açıklamaya çalıştık. Keşke yer müsait olsa ve sizler de  sıkılmasaydınız   bunları daha geniş boyutlarda  incelerdik. Bilhassa çalışma yapan arkadaşlar daha doğruları bulmalıdır.

 

Muhabbetle.

 

Serinin ilk yazıları:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.