DOLAR
EURO
STERLIN
FRANG
ALTIN
BITCOIN

Türk-İslâm Düşüncesinde Durgunluk Konusu ve Nevzat Kösoğlu

Yayınlanma Tarihi :
Türk-İslâm Düşüncesinde Durgunluk Konusu ve Nevzat Kösoğlu

Kenan EROĞLU

Bu yazımızda, Türk İslam fikir dünyasında meydana geldiği iddia edilen Gazali konusunda büyük düşünürümüz Nevzat Kösoğlu’nun görüşlerini aktarmaya çalışacağım.
Bilindiği gibi İslam dünyasında bir fikri durgunluktan söz edilmektedir. Bu bahsedilen durgunluğa sebep olarak da büyük Müceddid Gazali ve onun çalışmaları gösterilmektedir. Bu konu İslam alimleri ve fikir adamları tarafından hep tartışılagelmiştir. Genel manada bakacak olursak Gazali’nin Türk-İslam düşüncesi konusunda bir olumsuzluğa sebep olmadığı yönündedir.
Şimdi bu konu ile olması bakımından son dönem en önemli fikir ve düşünce adamımız olan Nevzat Kösoğlu’nun bu konudaki görüşlerine bakalım:
“Her orijinal kültür, dünyanın değişik bir kavranma biçimini, insanın varlık karşısındaki sorularına kendine mahsus cevapları ihtiva eder. Diğer bir söyleyişle kültür, bu orijinal bakış açıları üzerine kurulur ve gelişir. Son tahlilde, bu bakışın temelinde bir inanç olayı vardır. Bu inancın, doğru yanlış hak yahut batıl olması meseleyi değiştirmez.”
“İslâm devletinin sürekli fetih halinde oluşu, onları daima yeni ve cevap verilmesi gereken meselelerle karşılaştırmış, bu hal, sürekli bir yorum ve değerlendirme, düzenleme cehdini gerçekleştirmiştir. Aşk devresinde bu yapılmış ve her meselede islâmî üslup kurulmuştur.”
Kösoğlu’ na göre İslam’ın parlak devirlerinde yapılan fetihler ve bu fetihler sonucunda karşılaşılan milletler, topluluklar nedeniyle çeşitli meselelere getirilen çözüm ve yorumlar inanç ve fikir dünyasında bir hareketliliğe sebep oluyordu. Daha sonra fetihlerin durması, sükunetin hâkim olması ister istemez bir fikri durgunluğa da sebep olmuştur.
“Fetihlerin durduğu dağılma devrelerinde fikri ve fiili bir içe kapanma görünmektedir. Güç kazanan ve yaygınlaşan tasavvuf akımı, bir nevi içe çekilme, oluşma, bir iman tazeleme görünümündedir.”
“Bir kültür, din Allah’ın, peygamberleri vasıtasiyle insanlara tebliğ ettiği emirlerdir, diye inanıyorsa, artık o kültürde, dinin kaynağını, mahiyetini araştıran büyük mütefekkirler çıkmaz. Bu kültürün meselesi, dinin ne olduğu değil, Allah’ın emirlerinin en doğru biçimde nasıl anlaşılabileceği ve nasıl uygulanabileceğidir. İşte, tefsir ve fıkıh tarihinin sayısız büyükleri.”
Kösoğlu’ na göre; bilineceği gibi, bir iman ve fikir hareketi hayatiyetini korumak için müesseseleşmek zorundadır. O fikir hareketi de müesseseleştikçe daha muhafazakâr olmak zorundadır. Müesseseleşen bir toplum ise ve insanlar için istikrar ve güven demektir. Bu durum ise aynı zamanda bir durulma ve canlılığını kaybetme durumudur.
“Bizim aydınlarımız, batı kültürünün idrak formları içinde düşünmeye alıştırılmaktadır. -Ne ölçüde başarılı olunabildiği ayrı bir mesele- İslâm düşüncesinin bakış açılarına, kavrayış biçimlerine yabancılaşılmıştır. Bu durumda İslâm kültürünün ürünlerinden nemalanması, onu geliştirmesi mümkün olmadığı gibi, garp karşısında değerlendirmesi de imkânsız olmaktadır. Aydınımız, İslâm kültürünün üslup ve kavramları Garp kültürünün üslup ve kavramlarına dönüştürebilirse, ancak o zaman, garbı kavradığı ölçüde bunları da idrak edebilecektir.”
Kösoğlu, önce İslami bakış açımızı değiştirmek gerektiğinden bahisle, İslami hayat tarzını aydınımıza yerleştirmek gerektiğini belirtir. Ardından da dünyayı tam bir Müslüman gibi görmek gerektiğini ifade eder.
Burada yine en büyük sorumluluk aydınlarımıza düşmektedir. Çünkü aydınlar halka örnek olacaklardır.
“Meselemiz İslâm düşüncesine mesafe kazandırmak, onu hareketlendirmek ise, başlangıç noktamız değişecektir. Önce İslâmî bakış açısını, varlık hayat anlayışını aydınımıza iyice yerleştireceğiz; onun kavrayış biçimlerine göre zihnimizi yeniden tanzim edeceğiz. İnsanın meselelerini bir Müslüman gibi düşünebilmek, dünyaya tam bir Müslüman gibi bakabilmek imkanına kavuşacağız. Bu idrakle, garp düşüncesinin geliştirip, genişlettiği problem sahalarına girerek tefekkürümüzü geliştireceğiz.”
“Bu bakımdan, merhum Akif’in, “Asrın idrakine söyletmeliyiz İslâm’ı” sözünü, muasır düşüncenin ulaştığı problem sahalarını bilmeli, onlara İslâmî bir idrakle bakmalıyız, şeklinde anlamak zorundayız. Burada, “Asrın İdraki” ile kastedilen, Batı kültürünün idrak kalıpları değil, İslâm milletlerinin henüz ulaşamadığı, muasır düşüncenin tanıdığı problem sahalarıdır. İnsanlık yeni şeyler öğrenmiş, yeni şeyler tanımış ve idraki genişlemiştir. Bu bilgi ve aynı zamanda problem sahalarının genişlemesidir. Bütün bu oluşlardan haberdar olmak, onları İslâmî bakış açısından kavramak ve genişletmeye çalışmak durumundayız. Bu ise köklü bir iman hareketini, şevkle iman tazelemeyi gerektiriyor.”
“Bundan kastımız, yabancı dünya görüşlerinin değil, İslâmın bakış açıları içinde meselelere bakabilmek, onları idrak edebilmek, değerlendirebilmektir. Bu güce kavuşmadan, -Bir bakım, yarım yamalak batılı bakış açıları içinde- yapacağımız ayrımlar, giderek kendi mukaddeslerimizi kaybetmeye kadar ulaşır. Müstakil -yani kendine has- değerlendirme gücünü kaybeden bir zihnin yapacağı ayrımlar ve değerlendirmeler, özün de formun da bağlı olduğu zihni yapıya mahkûmiyetine gider.”
“Ancak, üçüncü yol vardır: Köklü bir iman tazeleme hareketi… Yeniden doğuş, dünyayı, hayatı yeniden anlamaya, kavramaya çalışmak. Bu inanç hareketi çok büyük bir kültür hareketi içinde olacaktır. Burada temel olan, öğrenmekten önce, gerçekten inanmaktır. Hareket, cemiyeti ruhundan kavrayacak, sürükleyecektir. Yirminci asrın her sahada ortaya serdiği bir sürü problemler bu iman hareketinin dünyaya bakışı içinde yeniden değerlendirilecek, hükümler verilecektir. Düşünce istiklalini temin edecek olan, orijinal ortaya koyabilecek olan bu harekettir. Klasik tartışmaya bu açıdan bakınca, içtihattan önce, tecdidi imana ihtiyacımız vardır.”
“İslâm aleminin baskılardan kurtulması, evvela, düşünce istiklaline kavuşması ile mümkündür. O zaman, bu kültürel etkiler baskı olmaktan çıkar ve daha güzel oluşların zengin malzemeleri haline dönüşürler. İnanmış aydınlar yeniden inanıp, kendi dünya görüşlerinin heyecan ve emniyetine ulaştıkça, ezilmişlik duygularından kurtulup, yeniden zihni mücadele dönemine girebilirler. Ancak böyle bir ruh içinde, İslâmî anlayışın bütün imkanlarını sergilemek mümkün olabilir.”
“Şu anda inanmış aydınlarımız, imanını batı düşüncesine yahut ilme teyid ettirmek gibi bir gayret içinde görünmektedirler. İlim, imanı güçlendirebilir, ilimden imana geçilebilir ama, inanç, esasta kendi başına bir oluştur. Onun süreci, iman konularını tek tek ilme veya bir başka düşünceye teyid ettirmekten geçmez.”
“İktisadi ve sosyal gelişme, belli ölçüde, dünya karşısında takınılan tavırla, bakış açısı ile ilgilidir. İslâm’ın nazari ilkeleri ise ilahidir yani mükemmeldir. Müşahhasta nasıl tecelli edeceği ise, ne ölçüde gerçekleştirilebileceğine bağlıdır. İnanç yeniden alevlendirilirse, içinde doğduğu kültürün şartlarını değiştirerek ve şartlarına göre imkanlarını ortaya koyar.”

YORUM YAP

Bağdar Caddesi Escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortdeneme bonusu veren sitelerhttps://www.tedxpenn.com/escort ankaraankara escorthttps://greenhousecraftfood.com/ataşehir escortMebbistrendyol indirim kodustarzbetpiabetbonusxslotmarsbahisistanbul escort bayanseobetkomimajbetportobetbetebetholiganbetbetnanobetnanoportobetFenomenbetdeneme bonusu veren sitelercasibom giriştarafbetbetturkeybetturkeystarzbetxslotxslotzbahiszbahisgrandpashabetgrandpashabetBetpas thebarbeehousewife.comcasibomJojobet güncel girişjojobetJojobet güncel girişholiganbetjojobetjojobetgaziantep escortgaziantep escortimajbethacklinkholiganbetinterbahisjojobetholiganbetmarsbahiscasibomjojobet girişcasibomgates of olympushttps://www.wcle.org/https://www.birbuketmeyve.com/sweet bonanzaMadridbet girişjojobet girişJojobetjojobetjojobetjojobetjojobetgiriş jojobetjojobetgiriş jojobetgiriş jojobetjojobetJojobet girişgiriş jojobetcasinolevant girişgrandpashabet girisgrandpashabetmatbet girişgrandpashabetmarsbahisGrandpashabetgüvenilir bahis siteleriasyabahis girişmarsbahisbetkomjojobet girişsahabet girişcasibom girişmatbetbetparkonwin girişmatbet girişholiganbet girişjojobetCasibompusulabetmarsbahisbahsegelmeritkingmatbetbetebetcasibomholiganbetcasibomjojobetdeneme bonusuMarsbahisbetmatikjojobetjojobetmarsbahishacklinkextrabet girişmatadorbetjojobetjojobet günceljojobet günceljojobet girişjojobet girişjojobet girişjojobet günceljojobet güncel216jojobetjojobetpusulabetAtaşehir Escortsahabetsahabetjojobetjojobetsahabetcasibomcasibomcasibommeritkingmarsbahismarsbahis girişjojobetgrandpashabet girişjojobetOnwinMaltepe otelkartal otelataşehir otelKadıköy günlük kiralık daireÜsküdar otelleriağva günlük kiralık daireMaltepe günlük kiralık dairependik günlük kiralık daireağva otelleriPusulabetjojobetjojobetsahabetdeneme bonususahabetmaltcasinopubg mobile ucCasibommarsbahismarsbahismarsbahismarsbahismarsbahismarsbahis giriş
escort Bağcılar escort Bahçelievler escort Bakırköy escort Bayrampaşa escort Beylikdüzü escort Güngören escort İstiklal escort Kadıköy escort Sultanbeyli escort Üsküdar escort Avsallar escort Mahmutlar escort Oba escort Mecidiyeköy escort Ölüdeniz escort Güllük escort Kültür escort Ataşehir escort Avcılar escort Başakşehir escort Esenler escort Esenyurt escort Fatih escort Gaziosmanpaşa escort Kartal escort Küçükçekmece escort Maltepe escort Pendik escort Sultangazi escort Ümraniye escort Adapazarı escort Yalıkavak escort güvenilir casino siteleri Yalova escort Muğla escort Aydın escort Çanakkale escort Balıkesir escort Tekirdağ escort Manisa escort Trabzon escort Kahramanmaraşescort Kütahya escort Osmaniye escort Sivas escort Tokat escort Çorum escort Yozgat escort Isparta escort Elazığ escort Ordu escort Edirne escort Erzincan escort Zonguldak escort Rize escort Uşak escort Kırşehir escort Erzurum escort Giresun escort Amasya escort Sinop escort Niğde escort Bolu escort Karaman escort Kırıkkale escort Bayburt escort Ardahan escort Gümüşhane escort Artvin escort Çankırı escort Bartın escort Sinop escort Bilecik escort Karabük escort Burdur escort Nevşehir escort Kıbrıs escort Kırklareli escort Kastamonu escort Düzce escort Aksaray escort Adıyaman escort Afyon escort Arnavutköy escort Bebek escort Beşiktaş escort Beykoz escort Beyoğlu escort Büyükçekmece escort Çatalca escort Çekmeköy escort Eyüpsultan escort Kağıthane escort Sancaktepe escort Sarıyer escort Şile escort Silivri escort Şişli escort Taksim escort Zeytinburnu escort Aliağa escort Balçova escort Bayındır escort Bayraklı escort Bergama escort Beydağ escort Bornova escort Buca escort Çeşme escort Çiğli escort Karşıyaka escort Fehiye escort Marmaris escort Gaziemir escort Dikili escort Menderes escort Menemen escort Torbalı escort Atakum escort Çerkezköy escort Yenişehir escort Bodrum escort Toroslar escort Tarsus escort Silifke escort Mezitli escort Erdemli escort Anamur escort Akdeniz escort Melikgazi escort Elbistan escort Lüleburgaz escort İzmit escort İlkadım escort Çorlu escort Battalgazi escort Yeşilyurt escort Milas escort Ceyhan escort Çukurova escort Kozan escort Sarıçam escort Seyhan escort Emirdağ escort Sandıklı escort Merzifon escort Suluova escort Taşova escort Altındağ escort Batıkent escort Çankaya escort Çubuk escort Etimesgut escort Haymana escort Kahramankazan escort Keçiören escort Kızılcahamam escort Mamak escort Polatlı escort Pursaklar escort Sincan escort Ulus escort Yenimahalle escort Aksu escort Alanya escort Belek escort Demre escort Döşemealtı escort Elmalı escort Finike escort Gazipaşa escort Kaş escort Kemer escort Kepez escort Konyaaltı escort Korkuteli escort Kumluca escort Lara escort Manavgat escort Muratpaşa escort Serik escort Side escort Didim escort Efeler escort Nazilli escort Söke escort Altıeylül escort Ayvalık escort Bandırma escort Bigadiç escort Burhaniye escort Dursunbey escort Edremit escort Erdek escort Gömeç escort Gönen escort Havran escort İvrindi escort Karesi escort Kepsut escort Susurluk escort Büyükorhan escort Gemlik escort Görükle escort Gürsu escort Harmancık escort İnegöl escort İznik escort Karacabeyescort Kestel escort Mudanya escort Mustafakemalpaşa escort Nilüfer escort Orhangazi escort Osmangazi escort Yıldırım escort Biga escort Çan escort Gelibolu escort Karahayıt escort Merkezefendi escort Pamukkale escort Keşan escort Aziziye escort Palandöken escort Yakutiye escort Odunpazarı escort Tepebaşı escort Araban escort İslahiye escort Karkamış escort Nizip escort Nurdağı escort Oğuzeli escort Şahinbeyescort Şehitkamil escort Yavuzeli escort Bulancak escort Espiye escort Görele escort Altınözü escort Arsuz escort Antakya escort Defne escort Dörtyol escort Erzin escort Hassa escort İskenderun escort Kırıkhan escort Kumlu escort Payas escort Reyhanlı escort Samandağ escort Eğirdir escort Yalvaç escort Foça escort Karabağlar escort Kemalpaşa escort Kiraz escort Kınık escort Konak escort Narlıdere escort Ödemiş escort Tire escort Urla escort Safranbolu escort Akhisar escort Alaşehir escort Kırkağaç escort Salihli escort Sarıgöl escort Şehzadeler escort Soma escort Turgutlu escort Yunusemre escort Akkışla escort Bünyan escort Develi escort Kocasinan escort Talas escort Yahyalı escort Gazimusağa escort Girne escort İskele escort Lefke escort Lefkoşa escort Başiskele escort Çayırova escort Darıca escort Afşin escort Dulkadiroğlu escort Göksun escort Onikişubat escort Türkoğlu escort Kızıltepe escort Mut escort Dalaman escort Gümbet escort Datça escort Kavaklıdere escort Köyceğiz escort Menteşe escort Turgutreis escort Ula escort Yatağan escort Fatsa escort Altınordu escort Ünye escort Düziçi escort Kadirli escort Ardeşen escort Akyazı escort Arifiye escort Erenler escort Geyve escort Hendek escort Karasu escort Kaynarca escort Sapanca escort Derince escort Dilovası escort Gebze escort Gölcük escort Kandıra escort Karamürsel escort Kartepe escort Körfez escort Akşehir escort Beyşehir escort Bosna escort Ereğli escort Karapınar escort Meram escort Selçuklu escort Gediz escort Simav escort Tavşanlı escort Doğanşehir escort Bafra escort Çarşamba escort Boyabat escort Kapaklı escort Süleymanpaşa escort Erbaa escort Niksar escort Turhal escort Akçaabat escort Of escort Ortahisar escort Yomra escort Armutlu escort Çiftlikköy escort Çınarcık escort Akdağmadeni escort Boğazlıyan escort Sarıyaka escort Sorgun escort Alaplı escort Çaycuma escort Devrek escort Ereğli escort Kilimli escort Kozlu escort