Ayakkabı Bot ve çizme Günlük ayakkabı Bot ayakkabı modelleri Çizme ayakkabı Terlik ayakkabı Sandalet Babet Spor ayakkabı Topuklu ayakkabı İç giyim Mayo Çorap Fantezi giyim İç çamaşır takımları Sütyen Gecelik Pijama takımı Gece elbisesi Plaj giyim Giyim Büyük beden Tesettür Etek Trenckot tarz eşofman takımları bayan Mont Gömlek Pantolon T-shirt Sweatshirt Kırmızı elbiseler Ceket Çanta Çanta aksesuarlar Bebek bakım çantası Spor çanta Okul çantası Laptop çantası Portföy çanta Bel çantası Postacı çantası El çantası Sırt çanta Bebek bakım çantası Omuz çantası

ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü OcaklarıdövizakpchpmhpAhmet b.karabacakhasan külünk
DOLAR
18,5097
EURO
17,7609
ALTIN
969,46
BIST
3.265,64
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
27°C
İstanbul
27°C
Parçalı Bulutlu
Çarşamba Açık
27°C
Perşembe Açık
27°C
Cuma Az Bulutlu
25°C
Cumartesi Az Bulutlu
25°C

AHMED YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ VII

AHMED YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ VII
12.05.2016
0
A+
A-

Ali BADEMCİ

alibademci@gmail.com

 

En başta  bu serinin  Yesevi yılı için 25 makale boyutunda olacağını söylemiştim. 500 okuyucu ile başladık şimdi 250’ye kadar düştü. Esasında bu yazılar  bir kitap hazırlığı değildir; öyle olsaydı daha zor olurdu!  O sebeble   ileride eli kalem tutacaklara   ufuk açmak düşüncesiyle mümkün mertebe teferruatlı kaynaklara da inmedik. Fakat  başlıktan iyice anlaşılacağı gibi  bu temel  kavramları az çok tanımadan  esas mevzua geçme imkânı yoktur. Çünkü Yesevî konar göçerliği öyle yüzeysel bir mesele değildir. İstılâhlar mevzuunu bitirdik; sanırım sıkılmayacaksınız.  Kolay ulaşabileceğiniz kaynaklar da veriyoruz ki daha mükemmel  çalışmalar  yapılabilsin! Arkadaşlar hep soruyorlar ne çalışalım diye! İşte size, böyle önemli yılda,   ömrünüzce çalışsanız bitmeyecek mevzular! Bir ucundan alıp gideceksiniz!

 

 

 

Türkler’de Oba-Boy-Bod-Bağ-Uruğ tamamen sosyolojik ve kültürel tanımlar olup hiçbir şekilde Arap kültüründeki Kabile Asabiyeti ve etnolojik gerginlik bu deyimlerde yoktur. Kaşgarlı’nın  ancak Allah’ın   bileceği kadar fazla sayı ile ifade ettiği Türk kavim ve kabilelerinde gerçekten   deyimin Arap kültüründe ifâde ettiği anlamlar bizim kültürümüzde hiç geçerli değildir. Âile ve Sülale’de pederî bir yapı olduğu ve erkek kökünde birleşildiği halde  birkaç âile  ve ya birkaç sülâlenin  meydan getirdiği, büyük âilede Dayı ve Hala çocukları ile çerçeve oldukça genişletilmiştir. Onlarca ve belki de yüzlerce Boy veya Obalar’dan meydana, Budun-Bukun-Halk-Kavim gibi oluşumlar artık kitleleşmiş ve özellikle belli bir coğrafyayı ele geçirmek ve yurt yapmak için  devletleşmeye başlamıştır. İşte Orhun  Yazıtları Kültiğin güney  8 numaralı taşta “Türük bod(un):ölt(e)çi s(e)n ötük(e)n” (Talât Tekin, Orhun Yazıtları,s..22) ifâdesiyle  ölmemek için Türkler’in Ötüken’in sınırlarına hâkim olması gerektiği öğütlenmektedir. Uluslaşmak ise bambaşka bir safhadır ki artık birçok Budun iştiraki ile milletleşmenin son basamağına gelinmiştir. Ulus’da da milletleşmede mevcut olan her şart canlı olarak ayaktadır. Hatta XIX. yüzyıla kadar Uluş veya Ulus şekli ile deyimler, Moğollar’da olduğu gibi, modern anlamda  Millet mefhumu yerine kullanılıyorken bu zamandan sonra sosyolojinin  gelişmesi ve mevcut etnolojinin tarihe uyarlanması ile birden fazla Türk Ulusu’nu içine alan ve  özellikleri ta âileden beri gelen Millet deyimi sosyal ve devlet hayatımıza oturmuştur. Kültür yoğunluğunun fazla olduğu  bugünkü Türk devletlerinde Millet mefhumu asri, anlamda kabul görmüştür. Bu gelişme Yazıtlar’ın ruhuna da uygundur; çünkü bu tarihi metinlerde Türk deyiminin açılımı olmadığı halde başta Oğuz, Karluk, Kıpçak gibi Türk kavim adlarının açılımı mevcuttur.

 

Tabiî olarak artık  millet çok kalabalık ve geniş bir oluşumdur. Günümüzde olduğu gibi ayrı ayrı vatanlar ve siyasi hudutlar sebebiyle oluşumu bir yere de yapıştırmazsınız. Bugün gelinen sosyolojik ortamda, aynı dil fakat farklı lehçeleri de konuşabilen, müşterek kültür ve tarihi paylaşan, aynı soydan gelen, geçmişte müşterek veya ayrı ayrı bir coğrafyayı vatanlaştırmış devasa insan topluluğuna Millet denmekte olup, teşkilatlanmış şekli de Devlet’tir. İlk sosyololarımızdan M. İzzed’e “Millet inkişaf etmiş bir milliyetdir” ( Mehmet İzzed, Milliyet Nazariyeleri ve Milli Hayat,s.17.)  tesbitinde son kelimenin yerine Ulus deyımini korsak  Millet gelişmiş ulustur , sonucuna varırız  ki  doğru olanı budur da budur. Sözün gelişi bir Özbek Milleti diyemeyiz. Çünkü böyle bir millet yoktur; bağlı bulunduğu ve başka toplulukların da aidiyeti olan bir etnolojik durumla karşı karşıyayız. Gerçekten bugünkü Özbekler birçok Türk aşiret, kavim ve kabilesinden meydana gelmiş ancak bir Ulus’tur. Kazaklar içinde aynı şey geçerlidir; onların kavim adı Kıpçak’dır, ki bu hususu Moğolluk ile karıştırmamak gereklidir! Çünkü Çin tarihlerinde bile Kitan ve Tatarlar gibi yabancı veya aynı soydan gelen kavimler Göktürkler veya Uygurlar’ın çobanlarıdır. (Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, TTK, Ankara 2000, s.50). Fakat Kırgızlar için aynı şeyi söyleyemeyiz; onlar anavatanın dışına çıkmamış ve küçük bir parça olarak Türkistan’da kalmış olsalar bile onlar bir Türk  kabilesi veya kavmidir. Çünkü Özbek ve Kazaklar içerisinde  Kıpçak, Tatar, Nogay, Türkmen, Kuman, Bulgar gibi birçok Türk kavim ve kabilesi  bulunmaktadır. Türklüğü ve parçalarını ifâde ederken bu kriterlere uyulursa her şeyden evvel  daha şık ifâde ortaya çıkar. Bugün gerek Kazaklar gerek Özbekler devletleşmiş büyük Türk Ulusları olup Türk Milletinin en büyük hisseleridir. Bunun için az çok Türk Dünyasını ifâde etmek için kullanılan birkaç devlet, fakat tek milletiz. Bu gerçeği değiştirmemiz ve tadil etmemiz mümkün değildir. Bolşevikler devrinde Rus alimleri bile bu gerçeğin dışına çıkmazken bugün Türk devletlerinde görülen ideolojik   saplantıların hiçbir kıymeti yoktur.

Birer Türk olarak  kendimizi şöyle bir şablona oturtursa mefhumları doğru kullanmış oluruz inancındayız: Patoz  Alioğlu ailesi, Patozoğulları sülalesi, İnnepli Yörük  Obası, Akgeçili Budunu, Türkmen Ulusu, Türk Milleti’ndenim. Tanrı huzuruna bu cevaplarla çıkarsanız daha kolay hesap verirsiniz. İslam Milleti diye bir şey yoktur, ancak İslâm Ümmeti diyebiliriz. İlk deyim siyaset kokan aldatıcı ve milliyetçiliği ortadan kaldırmak için uydurulmuş muzır bir adlandırmadır.

 

Kültürümüzde görülmüştür ki bir yerde Oba olan bir Türk topluluğu başka coğrafyada önderlik göstermiş ve Ulus hâline gelmiştir. Millet hayatımızda görülmüştür ki Orhun Havzası veya Kuzey Çin’de ’de Budun yani Kavim olan Tatarlar  Altınordu’da Ulus’tur. Aynı şekilde gibi Deşt-i Kıpçak’ta  Hanedan veya Kavim olan Özbekler Türkistan’da  Ulus’tur. Türkmenler ve Kazaklar için de Türkistan’da  aynı nitelemeyi yapmamız gereklidir. Kültürel değişiklikler de olabilir; Doğu Türkistan’da Uygurlar bir Kavim; önderliklerini kabul eden veya birlikte oldukları Türk Boy ve Halklar’ı da Uygur Ulusu içindedir. Lâkin Şarki Türkistan dışında  Uygurlar  ataları Oğuz olan bir Türk kavmidir.

 

 

Serinin ilk yazıları:

 

Escort Kayseri Escort Ardahan Escort Balıkesir Escort Nevşehir Escort Muş Escort Tunceli Escort Niğde Escort Şırnak Escort Giresun Escort Çanakkale Escort Manisa Escort Afyonkarahisar Escort Tekirdağ Escort Kars Escort Ankara Escort Polatlı Escort Mamak Escort Çankaya Escort Haymana Escort Sincan Escort Keçiören Escort Pursaklar Escort Etimesgut Escort Aydın Escort Kırklareli Escort Trabzon Escort Ordu Escort Konya Escort Siirt Escort Kahramanmaraş Escort Artvin Escort Kilis Escort Yalova Escort Batman Escort Van Escort Eskişehir Escort Antalya Escort Muratpaşa Escort Kemer Escort Kaş Escort Alanya Escort Konyaaltı Escort Manavgat Escort Kumluca Escort Tokat Escort Bayburt Escort İstanbul Escort Sancaktepe Escort Bağcılar Escort Kayaşehir Escort Mecidiyeköy Escort Fulya Escort Beşiktaş Escort Zeytinburnu Escort Kartal Escort Tuzla Escort Küçükçekmece Escort Üsküdar Escort Merter Escort Güngören Escort Sarıyer Escort Bayrampaşa Escort Çatalca Escort Esenler Escort Bakırköy Escort Kadıköy Escort Maltepe Escort Şerifali Escort Çekmeköy Escort Kağıthane Escort Beylikdüzü Escort Başakşehir Escort Kurtköy Escort Beykoz Escort Ataşehir Escort Sultanbeyli Escort Esenyurt Escort Fatih Escort Eyüpsultan Escort Avcılar Escort Büyükçekmece Escort Beyoğlu Escort Nişantaşı Escort Pendik Escort Bahçelievler Escort Ümraniye Escort Şişli Escort Kocaeli Escort İzmit Escort Gebze Escort Karaman Escort Ağrı Escort Rize Escort Adana Escort Seyhan Escort Çukurova Escort Amasya Escort Erzincan Escort Kastamonu Escort Malatya Escort Yozgat Escort Mersin Escort Anamur Escort Yenişehir Escort Akdeniz Escort Erdemli Escort Mezitli Escort Silifke Escort Edirne Escort Çorum Escort Gaziantep Escort Şehitkamil Escort Şahinbey Escort Nizip Escort Isparta Escort Karabük Escort Düzce Escort Gümüşhane Escort Kırıkkale Escort Bartın Escort Burdur Escort Uşak Escort Adıyaman Escort Muğla Escort Dalaman Escort Marmaris Escort Milas Escort Datça Escort Fethiye Escort Bodrum Escort Samsun Escort İlkadım Escort Atakum Escort Aksaray Escort Bilecik Escort Şanlıurfa Escort Zonguldak Escort Osmaniye Escort Sakarya Escort Bingöl Escort Kütahya Escort Elazığ Escort Bursa Escort İzmir Escort Konak Escort Çeşme Escort Gaziemir Escort Buca Escort Bayraklı Escort Karşıyaka Escort Urla Escort Balçova Escort Bornova Escort Bergama Escort Çiğli Escort Bolu Escort Bitlis Escort Diyarbakır Escort Sivas Escort Iğdır Escort Denizli Escort Sinop Escort Erzurum Escort Kırşehir Escort Çankırı Escort Mardin Escort Hatay Escort Hakkari
ETİKETLER:
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.