Ayakkabı Bot ve çizme Günlük ayakkabı Bot ayakkabı modelleri Çizme ayakkabı Terlik ayakkabı Sandalet Babet Spor ayakkabı Topuklu ayakkabı İç giyim Mayo Çorap Fantezi giyim İç çamaşır takımları Sütyen Gecelik Pijama takımı Gece elbisesi Plaj giyim Giyim Büyük beden Tesettür Etek Trenckot tarz eşofman takımları bayan Mont Gömlek Pantolon T-shirt Sweatshirt Kırmızı elbiseler Ceket Çanta Çanta aksesuarlar Bebek bakım çantası Spor çanta Okul çantası Laptop çantası Portföy çanta Bel çantası Postacı çantası El çantası Sırt çanta Bebek bakım çantası Omuz çantası

ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü OcaklarıdövizakpchpmhpAhmet b.karabacakhasan külünk
DOLAR
18,5097
EURO
17,7609
ALTIN
969,46
BIST
3.265,64
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
27°C
İstanbul
27°C
Parçalı Bulutlu
Çarşamba Açık
27°C
Perşembe Açık
27°C
Cuma Az Bulutlu
25°C
Cumartesi Az Bulutlu
25°C

AHMET YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ VIII

AHMET YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ VIII
22.05.2016
0
A+
A-

 Ali BADEMCİ

alibademci@gmail.com

 

Kaşgarlı  Mahmud, eseri ile  Uygurlar’la Oğuzlar’ın  çok farklı bir  kültür yapısına  sahip olmadıklarını tesbit ettiği için Karluk ve Yağmalar’a  Oğuz demektedir. Hatta  Mısır’da  birçok Karluk’a Türkmen  denilmekte  ve Oğuz gözü ile görülmektedir. Fakat aynı vatanda Kıpçaklar için bunu söyleyemiyoruz.

 

 

Geride kalan yedi bölümlük yazıda bir miktar sıkıldığınızı kabul etmeliyim. Gerçekten îzah edilen istilâhları tanımadan Türk sosyolojisine girmek mümkün değildir. Yedi bölümün ana iskeletini yıllar önce tamamlamıştım. Yoksa bu kadar seri olarak devam etmek mümkün olmazdı. Birçok arkadaş  Ahmed Yesevi’ye  hâlâ giremediğimiz için mesajlar gönderiyorlar. Elbette bu hususları değerlendiriyoruz. Fakat acele dersek konuyu tam kavrayamayız. Elbette Yesevî’nin bugüne kadar bilinen biyografisini ortaya koymak çok kolaydır. Fakat bu bilgiler değerli olmasına rağmen efsanelerden ibarettir. Hayatı, düşünceleri, kişiliği, Türkçesi, deyişleri elbette hakikattir; fakat birçok husus da ispat edilebilmiş değildir ve en azından yazılı kaynaklara  dayanmamaktadır. Biz yazılı kaynaklar üzerinde çalışıyoruz; efsaneler, destanlar, nesilden kesile  konuşularak ve dinlenerek taşınan  bilgiler tarih olarak  kullanılmayacağı gibi, sosyolojiye de verdiğiniz bilgiler ham olursa  elbette alacağınız sonuçlar da yanıltıcı olacaktır. Bu sebeble zamanın toplum yapısı sağlam incelenmek zorundadır. Malumdur ki daha  Hazret’in  doğum tarihini bile sağlam olarak bilmiyoruz; ancak ölüm tarihine göre  tahminler yapabiliyoruz. Bu sebeble bazı konulara çok acele etmemenizi istiyorum. Bu yazıların kitap yapılması da şimdilik düşünülmüyor; çünkü görüşler tartışmaya  açık ve ham bilgiler taşımaktadır. Elbette durulduğu zaman okuyucuya hizmetin en güzel yolu bulunacaktır.

 

Türkler’in aşîret yapısı çok zor bir konudur; Kaşgarlı bile çok taze bilgilerle  Türkler’in kavim ve kabilelerini saymakla bitiremezsiniz demiyor mu?  Bugün, öyle bir büyük ustanın taşıdığı bilgileri yorumla olan ana kaynak Yazıtlar’ın  bile sırlarını çözebilmiş değiliz! Türk vatanı hususunda bir sürü nazariye bulunmaktadır. Çünkü hâlâ Türk vatanlarında ortaya çıkan bulgular bizi şaşırtmaktadır. Elimizde bulunan en sağlam malzeme Orhun Havzası’dır;  Cengiz Han gibi yakın devirde bile hemen hemen bütün Türk kavim, kabile ve aşiretlerinin bu coğrafyada yaşadığını fakat medeniyet coğrafyasının bir yandan Tarım Havzası diğer yandan Türkistan’a taşındığını çok iyi bilmekteyiz. İran bizi şaşırtıyor çünkü klâsik Türk fizyonomisinde derin değişiklikler ortaya çıkmaya  başlamıştır. Bir taraftan mavi gözler ve kıvırcık saçlar (Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş V, s.276), diğer yandan Harezm ve Karadeniz kuzeyi Kıpçakları’ndaki güzelliği izah ederken güçlük çekiyoruz. Aslında Türk kavim-kabile-soy-boy-aşiret yapısı çok zor bir konu değildir. Fakat Orhun’u iyi incelememiz gerekiyor. Akıllı olmasıyla gönüllerimizde yer eden Göktürkler’in hanedan veziri Tonyukuk kendi adı ile anılan kitabenin ikinci taş kuzey yüzü  dördüncü ve son satırıında, “Türk Bilge Kağan Türk Sir budunuğ Oğuz budunuğ iğidü olurur.” (Muharrem Ergin, Orhun Abideleri, 1000 Temel Eser, İstanbul 1970,s.82) sözleri ile başta Bilge Kağan olmak üzere hanedanın Oğuz olduğunu ifâde etmektedir. Elbette Göktürkler’den sonra devleti eline alan Uygurlar’ın da ataları Oğuz olduğu için onlara Dokuz Oğuzlar denmiştir. Orhun’dan batıdaki bozkırlara dağılarak Türkistan’ın Oğuz bölgesine kadar  inen  Kıpçakları  hem İdil-Ural’da hem de Deşt-i Kıpçak, Anadolu ve Mısır’da  çok iyi tanımaktayız. Tarih bilgilerimiz bu üç Türk kavmini de her türü incelemek ve bir sosyoloji oluşturmak imkânını bizlere vermektedir.  Başta Kaşgarlı Mahmud ve onun eserini kullanan İranlı  Reşidüddin’in dünya kadar  Türk kavim, kabile  ve aşireti sayarak  kafalarımızı  karıştırmasını çok anlamlı bulmuyoruz. Modern tarihçilerimiz ve türkologlarımızın Türk kavim ve kabileleri hususunda takip ettikleri yol normal aydınların anlayamayacağı kadar dolambaçlıdır. Radloff’da rahatız ama Anadolu dilcilerinden çok şey öğrenemiyoruz.  Bir kere Oğuz, Uygur ve Kıpçaklar’ın (M.Ahincanov, Kıpçaklar, Selenge, İstanbul 2009, s. Tamamı). İşte ilk etapta bulabildiğimiz önemli değerler üzerinden hareket etmeli, elimizde mevcut olan bilgiler yeni belge ve bulgular, arkeolojik kazılar ve kültür istılahlârını, coğrafî bilgiler ve sözlüklerden de faydalanarak açıklamalıyız.

 

Kaşgarlı Mahmud, eseri ile Uygurlar’la Oğuzlar’ın çok farklı bir kültür yapısına sahip olmadıklarını tesbit ettiği için Karluk ve Yağmalar’a Oğuz demektedir. Hatta Mısır’da birçok Karluk’a Türkmen denilmekte ve Oğuz gözü ile görülmektedir. Fakat aynı vatanda Kıpçaklar için bunu söyleyemiyoruz. Bugünkü lehçe normlarından da işi kolaylıkla çözebiliriz! Elbette Uygurlar’ın çobanlığı ile tanınan (Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, TTK, Ankara 2000, s.50.) ve onlarla sıkı temasların olan Tatarlar’ın  İdil-Ural ve Kırım’da  ortaya koydukları lehçe  Kıpçak’da anlaşılmıyor! Biz de Anadolu Oğuzlar olarak Çağatay’da zorlanmadığımız halde   Kazaklar’da bir miktar bocalıyoruz ama  Çuvaşları  hiç anlayamıyoruz.

 

Muhabbetle.

 

Serinin ilk yazıları:

Escort Kayseri Escort Ardahan Escort Balıkesir Escort Nevşehir Escort Muş Escort Tunceli Escort Niğde Escort Şırnak Escort Giresun Escort Çanakkale Escort Manisa Escort Afyonkarahisar Escort Tekirdağ Escort Kars Escort Ankara Escort Polatlı Escort Mamak Escort Çankaya Escort Haymana Escort Sincan Escort Keçiören Escort Pursaklar Escort Etimesgut Escort Aydın Escort Kırklareli Escort Trabzon Escort Ordu Escort Konya Escort Siirt Escort Kahramanmaraş Escort Artvin Escort Kilis Escort Yalova Escort Batman Escort Van Escort Eskişehir Escort Antalya Escort Muratpaşa Escort Kemer Escort Kaş Escort Alanya Escort Konyaaltı Escort Manavgat Escort Kumluca Escort Tokat Escort Bayburt Escort İstanbul Escort Sancaktepe Escort Bağcılar Escort Kayaşehir Escort Mecidiyeköy Escort Fulya Escort Beşiktaş Escort Zeytinburnu Escort Kartal Escort Tuzla Escort Küçükçekmece Escort Üsküdar Escort Merter Escort Güngören Escort Sarıyer Escort Bayrampaşa Escort Çatalca Escort Esenler Escort Bakırköy Escort Kadıköy Escort Maltepe Escort Şerifali Escort Çekmeköy Escort Kağıthane Escort Beylikdüzü Escort Başakşehir Escort Kurtköy Escort Beykoz Escort Ataşehir Escort Sultanbeyli Escort Esenyurt Escort Fatih Escort Eyüpsultan Escort Avcılar Escort Büyükçekmece Escort Beyoğlu Escort Nişantaşı Escort Pendik Escort Bahçelievler Escort Ümraniye Escort Şişli Escort Kocaeli Escort İzmit Escort Gebze Escort Karaman Escort Ağrı Escort Rize Escort Adana Escort Seyhan Escort Çukurova Escort Amasya Escort Erzincan Escort Kastamonu Escort Malatya Escort Yozgat Escort Mersin Escort Anamur Escort Yenişehir Escort Akdeniz Escort Erdemli Escort Mezitli Escort Silifke Escort Edirne Escort Çorum Escort Gaziantep Escort Şehitkamil Escort Şahinbey Escort Nizip Escort Isparta Escort Karabük Escort Düzce Escort Gümüşhane Escort Kırıkkale Escort Bartın Escort Burdur Escort Uşak Escort Adıyaman Escort Muğla Escort Dalaman Escort Marmaris Escort Milas Escort Datça Escort Fethiye Escort Bodrum Escort Samsun Escort İlkadım Escort Atakum Escort Aksaray Escort Bilecik Escort Şanlıurfa Escort Zonguldak Escort Osmaniye Escort Sakarya Escort Bingöl Escort Kütahya Escort Elazığ Escort Bursa Escort İzmir Escort Konak Escort Çeşme Escort Gaziemir Escort Buca Escort Bayraklı Escort Karşıyaka Escort Urla Escort Balçova Escort Bornova Escort Bergama Escort Çiğli Escort Bolu Escort Bitlis Escort Diyarbakır Escort Sivas Escort Iğdır Escort Denizli Escort Sinop Escort Erzurum Escort Kırşehir Escort Çankırı Escort Mardin Escort Hatay Escort Hakkari
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.