buca escort

Ayakkabı Bot ve çizme Günlük ayakkabı Bot ayakkabı modelleri Çizme ayakkabı Terlik ayakkabı Sandalet Babet Spor ayakkabı Topuklu ayakkabı İç giyim Mayo Çorap Fantezi giyim İç çamaşır takımları Sütyen Gecelik Pijama takımı Gece elbisesi Plaj giyim Giyim Büyük beden Tesettür Etek Trenckot tarz eşofman takımları bayan Mont Gömlek Pantolon T-shirt Sweatshirt Kırmızı elbiseler Ceket Çanta Çanta aksesuarlar Bebek bakım çantası Spor çanta Okul çantası Laptop çantası Portföy çanta Bel çantası Postacı çantası El çantası Sırt çanta Bebek bakım çantası Omuz çantası

beylikdüzü escort
ilbet
ÜlkücüMilliyetçiTürkçüTürkeşÜlkü OcaklarıdövizakpchpmhpAhmet b.karabacakhasan külünk
DOLAR
18,8197
EURO
20,3115
ALTIN
1.128,47
BIST
4.997,63
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Yağmurlu
5°C
İstanbul
5°C
Yağmurlu
Pazar Hafif Yağmurlu
5°C
Pazartesi Çok Bulutlu
3°C
Salı Yağmurlu
3°C
Çarşamba Çok Bulutlu
5°C
Antalya Kumluca Konyaaltı Manavgat Muratpaşa Kaş Alanya Kemer aksu Döşemealtı kepez demre elmalı finike gazipaşa korkuteli serik

AHMET YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ IX

AHMET YESEVÎ VE TÜRK AŞÎRET YAPISINA GİRİŞ IX
30.05.2016
0
A+
A-

 Ali BADEMCİ

alibademci@gmail.com

 

 Moğol istilasının başladığı Otrar (esk adı Farab), Yengikend, Cend, Sayram, Havara, Savran, Yesi, Teke bölge ve şehirlerinin üç aşağı beş yukarı aynı bölgeyi işaretlediğini olay tarihçilerinin anlatımlarından görmekteyiz. Fakat açılımlarını ancak B. Öğel gibi kültür tarihçileri ile Barthold gibi siyaset tarihçilerden öğreniyoruz!

 

 

Hoca Ahmed Yesevi’yi anlamak için, yaşadığı Oğuz coğrafyasının o zamana göre durumunu iyi bilmek ve tahlil etmek gerekiyor. Bugün artık harabelerini bulabildiğimiz Yesevî Oğuz vatanının birçok kentini Aral Gölü kenarına yapıştıran bir ilim ve âlim zihniyeti ile Türklük fışkıran bir menbaı elbette  izahta zorlanırız. İşin içine demagoji, popülizm ve olmayan tarikat  anlatımları ile yanlışlar ve artistlik de girerse elbette bugünkü gibi  elimiz boş, onu kavrayamamış insanlar olarak sadece onun kabrini karşısında  resim çektirmekten öteye gidemeyiz. Bugün için durduğumuz ve bocaladığımız nokta budur.  Ülkemiz âlimleri içinde Yesevi’yi onun dünyası ile tek kavramış âlim büyük Üstad Köprülü’dür. Köprülü’yü çalışan arkadaşlarımız meseleyi gereğinden fazla İslâmi görüşlere taşıma eğiliminde oldukları için başarılı değildir ve hiç de hakikati tesbite yaklaşmış değillerdir. Bu kargaşalıklardan ancak daha derin çalışmalarla çıkabiliriz. Önümüzde en büyük handikap son olarak Cengiz Han’ın tahrib edip harabeye çevirdiği Oğuz coğrafyasıdır. Bugün bu coğrafyanın tam merkezini bulamadığımız gibi Oğuz şehirlerinin dağılımını ve coğrafyaya yapıştırılmasını da tam sağlayabilmiş değiliz. Bu sebeble Hoca Ahmet Yesevi’nin ilk coğrafyasının düzgün bir haritasını çıkarmak ve bölgenin etnik, sosyal, kültürel, hatta inanç yapısını ortaya koymalıyız.

 

Moğol istilâsının bilerek çiğnediği ve harabeye çevirdiği Ahmet Yesevi coğrafyasının Türk kültür ve inançlarının ilk kaynağı olan Orhun-Ötüken ile ilişkisi neydi? Orhun’un hamurlaştırdığı Tarım Havzası ve Uygur kültürü neden Türklüğün ilk inşaasının temel taşlardır? Türkistan mefhumu ve buradan dünyaya dağılımı nasıl gerçekleşti? Bugün İslâm öncesi Türk kültürünü Orhun-Uygur-Türkistan kaynakları ile izah ediyoruz da dünya Türklüğünün olgunlaşmasında aynı elementleri neden hakkıyla ve doğru olarak kullanamıyoruz? Türkistan’da Soğd-Tacik, bozkır ve ötesi ile Mısır’da Kıpçak, İran-Anadolu-Ortadoğu’da Oğuz kültürü olarak hayata geçen olgu nedir? İslam öncesi Hindistan ve Kalaç kültürü neden kayboldu? Hakikatten Horasan nedir? İşte bu soruları tam olarak cevaplayıp açıklığa kavuşturamazsak Türklüğü zor anlar ve izah ederiz!

 

Moğollar’ın Türkistan’a Otrar Oğuz bölgesinden girmeleri çok anlamlıdır. Çünkü Cengiz Han’ın ordusunda da henüz Müslüman olmamış birçok Oğuz ve Kıpçak unsurlar bulunuyordu. Bir bakıma Otrar ile başlayan Türkistan katliamını Oğuz’un, Oğuz veya Kıpçak’a kırdırılması şeklinde anlamamız gerekiyor. Moğollar en büyük direnişi de burada görmüşlerdir. Bu bölgeyi atlayarak Türkistan’a girmeleri elbette intihardı; çünkü o zaman Orhun Türkistan Oğuzları’nın eline geçecekti! Çok iyi bir asker olan Cengiz Han elbette bu hususu iyi biliyordu! Zaten onun ölümünden sonra Moğol sürülerinin Türkistan’da Çağatay, İran’da İlhan, Kıpçak’da nasıl Tatar’a dönüşüp  Moğolluğun buharlaştığını  bugün daha iyi anlamaktayız.

 

Moğol istilasının başladığı Otrar (esk adı Farab), Yengikend, Cend, Sayram, Havara, Savran, Yesi, Teke bölge ve şehirlerinin üç aşağı beş yukarı aynı bölgeyi işaretlediğini olay tarihçilerinin anlatımlarından görmekteyiz. Fakat açılımlarını ancak B. Öğel gibi kültür tarihçileri ile Barthold gibi siyaset tarihçilerden öğreniyoruz! Zeki Velidi’nin Karaman Oğuzları ( Umumî Türk Tarihine Giriş) ile ilgili masalları ile yeni âlimlerin (Fuat Bozkurt, Türkler’in Dini, Cem Yayınevi, İstanbul 1995-2003) Savran Oğuzları efsanelerini ancak böyle anlamlandırabiliriz. Bu iki aşiretin Yesevi ile ilgili masallarını iyi incelemek ve buradan sonraki devirler için anlamlar çıkarmak zorundayız. Hiç aklımızdan çıkmaması gereken husus  hangi lehçede olursa olsun  bugünkü Türkçe Yesevî zamanı Oğuz Türkçesi ile  ancak izah edilmektedir. (Ögel, V/s.59  Oğuz ili, köçib, çeküb, yürümedük yol bar mu?/Üyün  tutup, olturmaduk yurt bar mu?  atasözü zamanının Oğuz Türkçesinin ne kadar duru olduğunu ispata yetmez mi? (Ögel, I/s.5). Bu söz o zaman yaylak-kışlak hayatı yaşayan, konar-göçer kültürün üründür; ne yazık ki bugün bile ilim  bu yüksek kültürü çok basite indirgemektedir. Ögel Hoca kaynak olarak kullandığımız eserinin ilk cildinde  Cend ve Yengikend’den başlayarak Türkistan Oğuz bölgesinin kültür anatomisini pek güzel bir tarzda  ortaya koymuştur. Konu ile ilgili Uygurlar’ı ifade eden Çin kaynakları da evvelki yazıda ortaya koyduğumuz gibi aynı hususları doğrulamaktadır. Hatta  Göktürkler devrine ait aynı anlamda  bilgileri VII-X arası Tang Tarihi belgelerinde de bulabiliyoruz. (İ.Togan-G.Kara-C.Baysal, Eski T’ang Tarihi-Chiu T’ang-shu, TTK,Ankara 2006). Ne yazık ki bu kültürün aksül amelini Selçuklu Oğuz yaşantısının her yanında görmemiz kabilken siyasi tezahürleri bire bir fark edemiyoruz. İşte en büyük eksikliklerden biri de budur. (Devam edeceğiz.)

 

Serinin ilk yazıları:

Escort Kayseri Escort Ardahan Escort Balıkesir Escort Nevşehir Escort Muş Escort Tunceli Escort Niğde Escort Şırnak Escort Giresun Escort Çanakkale Escort Manisa Escort Afyonkarahisar Escort Tekirdağ Escort Kars Escort Ankara Escort Polatlı Escort Mamak Escort Çankaya Escort Haymana Escort Sincan Escort Keçiören Escort Pursaklar Escort Etimesgut Escort Aydın Escort Kırklareli Escort Trabzon Escort Ordu Escort Konya Escort Siirt Escort Kahramanmaraş Escort Artvin Escort Kilis Escort Yalova Escort Batman Escort Van Escort Eskişehir Escort Antalya Escort Muratpaşa Escort Kemer Escort Kaş Escort Alanya Escort Konyaaltı Escort Manavgat Escort Kumluca Escort Tokat Escort Bayburt Escort İstanbul Escort Sancaktepe Escort Bağcılar Escort Kayaşehir Escort Mecidiyeköy Escort Fulya Escort Beşiktaş Escort Zeytinburnu Escort Kartal Escort Tuzla Escort Küçükçekmece Escort Üsküdar Escort Merter Escort Güngören Escort Sarıyer Escort Bayrampaşa Escort Çatalca Escort Esenler Escort Bakırköy Escort Kadıköy Escort Maltepe Escort Şerifali Escort Çekmeköy Escort Kağıthane Escort Beylikdüzü Escort Başakşehir Escort Kurtköy Escort Beykoz Escort Ataşehir Escort Sultanbeyli Escort Esenyurt Escort Fatih Escort Eyüpsultan Escort Avcılar Escort Büyükçekmece Escort Beyoğlu Escort Nişantaşı Escort Pendik Escort Bahçelievler Escort Ümraniye Escort Şişli Escort Kocaeli Escort İzmit Escort Gebze Escort Karaman Escort Ağrı Escort Rize Escort Adana Escort Seyhan Escort Çukurova Escort Amasya Escort Erzincan Escort Kastamonu Escort Malatya Escort Yozgat Escort Mersin Escort Anamur Escort Yenişehir Escort Akdeniz Escort Erdemli Escort Mezitli Escort Silifke Escort Edirne Escort Çorum Escort Gaziantep Escort Şehitkamil Escort Şahinbey Escort Nizip Escort Isparta Escort Karabük Escort Düzce Escort Gümüşhane Escort Kırıkkale Escort Bartın Escort Burdur Escort Uşak Escort Adıyaman Escort Muğla Escort Dalaman Escort Marmaris Escort Milas Escort Datça Escort Fethiye Escort Bodrum Escort Samsun Escort İlkadım Escort Atakum Escort Aksaray Escort Bilecik Escort Şanlıurfa Escort Zonguldak Escort Osmaniye Escort Sakarya Escort Bingöl Escort Kütahya Escort Elazığ Escort Bursa Escort İzmir Escort Konak Escort Çeşme Escort Gaziemir Escort Buca Escort Bayraklı Escort Karşıyaka Escort Urla Escort Balçova Escort Bornova Escort Bergama Escort Çiğli Escort Bolu Escort Bitlis Escort Diyarbakır Escort Sivas Escort Iğdır Escort Denizli Escort Sinop Escort Erzurum Escort Kırşehir Escort Çankırı Escort Mardin Escort Hatay Escort Hakkari
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.